streek - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: streek (hulp, bestand)
• IPA: / strek / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• streek

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘gebied’ voor het eerst aangetroffen in 1595 [1]
• Naamwoord van handeling van strijken [2]

Zelfstandig naamwoord

de streek v / m

1. (aardrijkskunde) een gebied met een eigen karakter, een landstreek
   • Deze streek is bekend om zijn bollenteelt.
     ▸ Dit is het Carcari Natural Reserve, een beschermd bosgebied en daarmee een zeldzaamheid in deze streek.[3]
     ▸ Ten slotte kwam hij in een rotsachtige streek, waar hij plotseling de fluit van een herdersjongen hoorde.[4]
2. deel van een entiteit (bijv. anatomisch) met specifieke eigenschappen (-> bilstreek, hartstreek, maagstreek, kompasstreek)
3. een handeling die handig maar niet helemaal netjes of beleefd is
   • Wat een gemene streek is dat!
     ▸ Ze hadden veel aandacht en indirecte steun in de rechtse pers gekregen voor al hun streken voor de verkiezingen.[5]
4. een veeg of streep met een werktuig
   • Met een paar streken zette de kunstenaar een goedgelijkende afbeelding op het doek.

Synoniemen

• [1] gebied, gewest, oord, regio, landstreek

Verwante begrippen

• [1] deelstaat, gewest, provincie
• [3] foefje, kunstgreep, stunt
• [4] kwast, penseel, strijkstok

Hyponiemen

• [3] (intensivering) klotestreek, kutstreek, rotstreek

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• uit zuidelijker streken
• iemand van streek maken

iemand onzeker maken

1. ▸ 'Je maakt je dochter van streek.[6]

Spreekwoorden

• [3] een vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken

Vertalingen

1. een gebied met een eigen karakter

2. een handige manipulatie

3. een veeg of streep met een werktuig

uit zuidelijker streken

• Duits: aus südlicheren Gefilden

Werkwoord

streek

1. enkelvoud verleden tijd van strijken
   • Ik streek.
   • Jij streek.
   • Hij, zij, het streek.

Gangbaarheid

• Het woord streek staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "streek" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "streek" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ streek op website: Etymologiebank.nl
3. ↑
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
4. ↑ “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11
5. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691
6. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Nedersaksisch

Zelfstandig naamwoord

streek

1. (aardrijkskunde) streek; een gebied met een eigen karakter, een landstreek
2. streek een handige manipulatie

Afgeleide begrippen

• streektaal

Veluws

Zelfstandig naamwoord

streek

1. (aardrijkskunde) streek; een gebied met een eigen karakter, een landstreek
2. streek een handige manipulatie