tap - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: tap (hulp, bestand)
• IPA: / tɑp / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• tap

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands tappe “afsluitpin in een vat”, in de betekenis van “afsluiter” aangetroffen vanaf 1233 [1] [2]
  Dit woord gaat terug op Germaans *tappan-, *tappon- “afsluitpin, afsluiter”, vergelijk Engels tap en Duits Zapfen

Zelfstandig naamwoord

de tap m

1. uitsteeksel, stomp
   • Op de plaats waar de tak is afgezaagd is nog altijd een tap zichtbaar.
2. (techniek) (conisch) uiteinde van een as
   • De tappen worden uit de lagers gelicht.
3. (techniek) uiteinde van een staaf of draadeind
   • De tap van de schroefbout is te lang.
4. (muziekinstrument) dunner gemaakte uiteinde van de buis van een blaasinstrument
   • De tappen van deze blokfluit mogen wel eens worden ingevet.
5. (techniek), (metaalbewerking) hardstalen staafje met schroefdraad waarmee binnendraad wordt getapt
   • Een setje van drie tappen.
6. (techniek) houten pen ter borging van een pen-en-gatverbinding
   • De tappen in de houtverbindingen zitten nog altijd stevig vast.
7. (techniek) afsluiting en aftapkraan van een vat
   • Een tap plaatsen noemt men “aanslaan”.
8. (techniek) aftak- of aansluitpunt op een kabel of leiding voor water-, gas- elektriciteit, etc.
   • De tap op de telefoonkabel is pas later ontdekt.

• [](//nl.wiktionary.org/wiki/Bestand:2006%5F01%5F02%5Fflet%5Fubt.jpeg "[4]: Tap van blaasinstrument (links).")
  [4]: Tap van blaasinstrument (links).
• [](//nl.wiktionary.org/wiki/Bestand:ThreadingTaps.jpg "[5]: Schroefdraadtappen.")
  [5]: Schroefdraadtappen.
• [](//nl.wiktionary.org/wiki/Bestand:Amsterdam%5F-%5FBeer%5FHouse%5F-%5F0303.jpg "[7]: Biertappen.")
  [7]: Biertappen.

Synoniemen

• [5] draadtap, schroefdraadtap
• [6] borgpen, toognagel, wig
• [7] aftapkraan, aftappunt
• [8] afluisterpunt, aftakpunt

Antoniemen

• [1] gat, holte, slof
• [5] snijijzer, snijmoer

Hyperoniemen

• [2] aslagering
• [5] draadsnijgereedschap
• [6] houtverbinding, pen-en-gatverbinding

Hyponiemen

• astap, biertap, draadtap, flappentap, geschuttap, nijentap, telefoontap, thuistap

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

• [7,8] aftappen

Verwante begrippen

• [1] stomp, stronk
• [2] taats
• [3] aankoppelpunt, lager, vatting
• [5] binnendraad, schroefdraad
• [6] borging
• [7] gasbuis, kabel, waterleiding
• [8] aansluitplug, aftakkabel

Vertalingen

4. dunner gemaakte uiteinde van de buis van een blaasinstrument

5. schroefdraadsnijgereedschap

8. aftakking van kabel of leiding

Meer informatie

• Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

Werkwoord

tap

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tappen
   • Ik tap.
2. gebiedende wijs van tappen
   • Tap!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tappen
   • Tap je?

Gangbaarheid

• Het woord tap staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tap" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ tap op website: Etymologiebank.nl
2. ↑ "tap" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
3. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Engels

Uitspraak

• Geluid: tap (US) (hulp, bestand)

Woordherkomst en -opbouw

• [1] Klanknabootsend, aangetroffen in het Middelengels tappen “zachtjes kloppen, tikken” (mogelijk beïnvloed door Frans taper). [1]
• [2]-[6] Ontwikkeld uit Oudengels tæppian “openen via een afsluitpin”, tæppa “afsluitpin” [2]

Zelfstandig naamwoord

tap

1. tik [1], het licht ergens tegenaan slaan, of het geluid daarvan
2. (techniek) kraan [1], tapkraan, tap [7], voor vloeistof, gas etc.
3. (horeca), (drinken) tapperij, een gelegenheid waar drank uit het vat wordt geschonken
4. (techniek) draadtap, om schroefdraad te tappen
5. (techniek) tap, hals aan staaf/buis om die in een volgende te schuiven
6. (techniek) tap, aftakking van transformator, kabel of buisleiding

Afgeleide begrippen

• [1] tap dance

Verwante begrippen

• [1] knock
• [2] valve
• [3] bar
• [4] nut, screw
• [5] joint

Werkwoord

tap

1. onovergankelijk kloppen, tikken
2. onovergankelijk trippelen
3. overgankelijk doen tikken/kloppen
4. overgankelijk aftappen
5. overgankelijk (een vat e.d.) van een kraan [1]/zwik [1] voorzien
6. overgankelijk, (techniek) van een schroefdraad voorzien
7. overgankelijk (een fles wijn e.d.) aanbreken [1], openen
8. overgankelijk, (textiel), (AE) lappen [1], schoenlappen
9. overgankelijk, (informeel), (AE) bédelen om

Verwijzingen

Noors

Uitspraak

• Geluid: tap Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / tɑːp /

Woordafbreking

• tap

| | enkelvoud | meervoud | | | | | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------ | | onbepaald | bepaald | onbepaald | bepaald | | | nominatief | tap | tapet | tap | tapatapene | | genitief | taps | tapets | taps | tapastapenes |

Zelfstandig naamwoord

tap o

1. verlies
   «Påsken forløp uten tap av menneskeliv.»
   Pasen verliep zonder verlies van mensenleven.
2. (economie) verlies (bijv. een koersverlies)
   «Spekulasjonen endte med tap.»
   De speculatie eindigde met verlies.
3. (sport) nederlaag

Synoniemen

• [2]: underskott
• [2]: underskudd

Antoniemen

• [2]: gevinst
• [2]: vinning

Afgeleide begrippen

• [1]: blodtap
• [1]: hukommelsestap

Typische woordcombinaties

• [1-2]: lide tap

een verlies lijden

• [2]: selge med tap

met verlies verkopen

• [3]: et bittert tap

een bittere nederlag

Zelfstandig naamwoord

tap, mv

1. onbepaalde vorm nominatief meervoud van tap

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: tap Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / tɑːp /

Woordafbreking

• tap

| | enkelvoud | meervoud | | | | | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---- | | onbepaald | bepaald | onbepaald | bepaald | | | nominatief | tap | tapet | tap | tapa |

Zelfstandig naamwoord

tap o

1. verlies
2. (economie) verlies (bijv. een koersverlies)
   «Spekulasjonen endte med tap.»
   De speculatie eindigde met verlies.
3. (sport) nederlaag
   «Det vart tap i siste fotballkampen.»
   Er was een verlies in de laatste voetbalwedstrijd.

Synoniemen

• [2]: underskot
• [2]: underskott

Antoniemen

• [2]: gevinst
• [2]: vinning
• [2]: vinst

Afgeleide begrippen

• [1]: blodtap
• [1]: minnetap

Typische woordcombinaties

• [1-2]: lide tap

een verlies lijden

• [3]: eit bittert tap

een bittere nederlag

Zelfstandig naamwoord

tap, mv

1. onbepaalde vorm nominatief meervoud van tap