tussen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: tussen (hulp, bestand)
• IPA: / ˈtʏsən / (2 lettergrepen)
• IPA: /ˈtʏ.sən/

Woordafbreking

• tus·sen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘voorzetsel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1249 [1]

Voorzetsel

tussen

1. met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders
   ▸ Dit weekend worden tussen Groningen en omliggende stations snelbussen ingezet. In de meeste richtingen rijden vanaf maandag weer treinen, maar van 14 juni tot en met 12 juli gaat het station opnieuw dicht. Op de laatste dagen wordt in vrijwel de hele provincie het treinverkeer stilgelegd.[2]
   ▸ Onderzoekers van de LHC-deeltjesversneller hebben bewijs gevonden voor een ongekend zware en exotische vorm van antimaterie. Die ontdekten ze in de nasleep van een botsing tussen extreem snelle looddeeltjes.[3]
2. boven de eerstgenoemde waarde, maar onder de grotere laatstgenoemde
3. na de eerstgenoemde tijd/gebeurtenis, maar voor de latere laatstgenoemde
4. minstens de eerstgenoemde waarde, maar hoogstens de grotere laatstgenoemde
   ▸ Met mijn 43 jaar was ik duidelijk de oudste van het stel, de rest leek ergens tussen de twintig en vijfentwintig.[4]

Hyponiemen

• daartussen, ertussen, ervantussen, hiertussen, intussen, ondertussen, waartussen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• [2] tussen pot en pint
• Tussen de klippen door zeilen

op handige manier alle moeilijkheden vermijden

• Tussen servet en tafellaken zijn

niet bij de kleintjes maar ook niet bij de groten horen

• Tussen twee vuren zitten

moeten kiezen tussen twee onaangename mogelijkheden ofwel: zich bevinden tussen twee ruziemakers

• Tussen wal en schip geraken

iets raakt per ongeluk verloren of zoek

• tussen neus en lippen zeggen

zonder nadruk, terloops zeggen

• Er geen woord tussen krijgen
• Ergens geen speld tussen kunnen krijgen

iets klopt precies ofwel: geen gelegenheid krijgen in een gesprek ertussen te komen

• Het verschil tussen mijn en dijn niet kennen

stelen

• Ook tussen de mooie bloemen groeien brandnetels

de schoonheid van de omgeving biedt geen garantie voor onaangename zaken

• Zich tussen hangen en wurgen bevinden

zich in gevaarlijke en moeilijke omstandigheden bevinden

• een stok tussen de benen steken

Vertalingen

1. met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders

Bijwoord

| | vnw. bijw. | | | | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------- | | voorzetselbijwoord | tussen | | | persoonlijk | ertussen | | | aanwijz. | nabij | hiertussen | | veraf | daartussen | | | vragend/betrekk. | waartussen | |

tussen

1. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord
   tussenvoegen: hij voegde een extra bladzijde tussen
2. prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord
   ertussen: Er zat een zeldzame vogel tussen.

Gangbaarheid

• Het woord tussen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tussen" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "tussen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ Weblink bron “Station Groningen ruim twee maanden dicht vanwege verbouwing” (10 mei 2025), NOS
3. ↑ Weblink bron
   Karmela Padavic Callaghan
   “LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist
4. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
5. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Achterhoeks

Voorzetsel

tussen

1. tussen; met iets aan minimaal twee kanten
   «Dat huus steet tussen de beume.»
   Dat huis staat tussen de bomen.

Nedersaksisch

Voorzetsel

tussen

1. tussen; met iets aan minimaal twee kanten
   «Dat huus steet tussen de beume.»
   Dat huis staat tussen de bomen.

Schrijfwijzen

Urkers

Voorzetsel

tussen

1. tussen; met iets aan minimaal twee kanten