uittrekken - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: uittrekken (hulp, bestand)
• IPA: /ˈœytrɛkə(n)/

Woordafbreking

• uit·trek·ken

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van uit bw en trekken

Werkwoord

uittrekken

1. overgankelijk van je lichaam af halen, kleding afleggen
   • Hij had zijn jas uitgetrokken.
     ▸ Er viel as van mijn sigaret op mijn pantalon terwijl ik de naam van die stad uitsprak. Hij had het gezien en voordat ik kon protesteren, had hij een van zijn witte handschoenen uitgetrokken en wijdde hij zich met volledige aandacht aan het werkje om mijn broekspijp daarmee af te kloppen. Hij had magere, donkere handen.[1]
     ▸ De naad in mijn onderbroek veroorzaakte zoveel pijn dat ik hem uittrok en die avond op het kampvuur ritueel verbrandde.[2]
2. overgankelijk uit iets anders trekken
   • Om die splinter uit te trekken kun je beter een pincet gebruiken.
3. overgankelijk een kort overzicht maken van
   • Hij had voor zijn examen een hele reeks boeken uitgetrokken.
4. overgankelijk er tijd of geld voor beschikbaar stellen
   • Er werd een week voor uitgetrokken.
     ▸ Von der Leyen sloot zich daarbij aan. De voorzitter van de Europese Commissie kondigde aan dat de EU voor de periode 2025-2027 500 miljoen euro uittrekt om Europa aantrekkelijk te maken voor onderzoekers. "Wetenschap staat ter discussie. Investeringen in vrij en open onderzoek staan ter discussie. Dat is een enorme vergissing. Wetenschap is de sleutel tot onze toekomst in Europa."[3]
5. overgankelijk lostrekken, wegtrekken
6. ergatief weggaan uit
   • Ze waren dat land uitgetrokken.

Synoniemen

• [1]: ontkleden, uitdoen, uitkleden
• [2]: extraheren, onttrekken

Vertalingen

1. van je lichaam af halen

2. uit iets anders trekken

3. een kort overzicht maken van

5. lostrekken, wegtrekken

Gangbaarheid

• Het woord uittrekken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uittrekken" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 12
2. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
3. ↑ Weblink bron
   Frank Renout
   “Europa: 600 miljoen euro om Amerikaanse wetenschappers aan te trekken” (5 mei 2025), NOS
4. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be