vies - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: vies (hulp, bestand)
IPA: / vis / (1 lettergreep)

Woordafbreking

vies

Woordherkomst en -opbouw

Oorspronkelijk een dialectische variant vies, naast echt-Nederlands vijs (bijv. West-Vlaams vijs, Middelnederlands vijs), waarschijnlijk afgeleid van Germaans *fīsan 'blazen', (eufemistisch) 'winden laten', vergelijk Oudnoords físa '(vuur) aanblazen', IJslands físa '(vuur) aanblazen', 'wind laten', Middelhoogduits vīsen 'wind laten'. [1]
In de betekenis van ‘vuil’ voor het eerst aangetroffen in 1617 [2] [3]

stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	vies	viezer	viest
verbogen	vieze	viezere	vieste
partitief	vies	viezers	-

Bijvoeglijk naamwoord

vies

bevuild, smerig
- Mijn kunstgras is vies.
- Bijna iedereen ter wereld woont op plekken waar de lucht te vies is.[4]
(voeding), (drinken) een onaangename smaak hebbend
- Ik vond vroeger het eten thuis altijd vies.
immoreel
- Het boek ‘Sywerts Miljoenen’ laat lezer achter met heel vies gevoel. [5]

Synoniemen

goor

Hyponiemen

[1] (intensivering) invies

Afgeleide begrippen

viesheid, viesneus, viespeuk, viezerik, viezig

Verwante begrippen

veest

Uitdrukkingen en gezegden

een vies gezicht

een gelaatsuitdrukking waarmee men zijn afkeer van iets uitdrukt

• Rustig stak hij zijn hashpijp op en keek met een vies gezicht naar mijn flessen. [6]

Vertalingen

1. smerig

Bretons: lous (br) Chinees: 垢 (zh) (gòu) Deens: beskidt (da) Duits: schmutzig (de), verdreckt (de) Engels: dirty (en), filthy (en) Frans: sale (fr) m v Fries: smoarch (fy), goar (fy) Ido: desneta (io) Iers: salach (ga) Indonesisch: kotor (id), dekil (id), licik (id) Interlingua: immunde (ia)	Italiaans: sporco (it) m, sporca (it) v Japans: 汚い (ja) (きたない, kitanai), 汚れる (ja) (よごれる, yogoreru) Perzisch: كثيف (fa) Pools: brudny (pl) m Portugees: sujo (pt) m, suja (pt) v, imundo (pt) m, imunda (pt) v Roemeens: murdar (ro) Russisch: грязное (ru) Spaans: sucio (es) Urdu: گندا (ur) Welsh: pỳg (cy) Zweeds: smutsig (sv)

Gangbaarheid

Het woord vies staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vies" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[7]

Verwijzingen

↑ Guus Kroonen. 2013. Etymological Dictionary of Proto-Germanic. Leiden, Brill Publishers: p. 142. ISSN 1574-3586 / ISBN 978-90-04-18340-7
↑ "vies" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ vies op website: Etymologiebank.nl
↑ www.nrc.nl (11 mrt 2025)
↑ www.parool.nl (23 mrt 2022)
↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Engels

Werkwoord

vies

derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van (to) vie

Deens

Woordafbreking

vi·es

Werkwoord

vies

lijdende vorm in de tegenwoordige tijd van vi

Schrijfwijzen

vis

Frans

Zelfstandig naamwoord

vies v mv

meervoud van het zelfstandig naamwoord vie

West-Vlaams

Bijvoeglijk naamwoord

vies

boos