viool - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: viool (hulp, bestand)
IPA: / viˈjol / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

vi·ool

Woordherkomst en -opbouw

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘snaarinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1555 [1]
Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240 [1]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	viool	violen
verkleinwoord	viooltje	viooltjes

Zelfstandig naamwoord

de viool v / m

(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument
- De viool, altviool, cello en contrabas zijn strijkinstrumenten.
- Mijn viool moet gestemd worden.
(techniek), (scheepvaart) katrol/blok met twee boven elkaar geplaatste schijven van verschillende grootte, waardoor de vorm wat op het onder [1] genoemde instrument lijkt
(spreektaal) (anatomie) deel van onderlijf met de uitgang van de darmen

Synoniemen

[3] achterste, gat, reet

Hyperoniemen

[1] chordofoon, muziekinstrument, snaarinstrument, strijkinstrument
[2] tuigage

Verwante begrippen

[1] altviool, cello, concertmeester, contrabas, kamermuziek, pizzicato, strijkkwartet, strijkorkest, strijkstok, viola d'amore, viola da braccio, viola da gamba, vioolhars
[2] schoot, takel, tuig, val, want

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

[1]: Eerste viool spelen

De baas zijn of willen spelen

[1]: Tweede viool spelen

Minder in te brengen hebben dan een ander

[3] voor de kat z'n viool

zonder dat het iets oplevert

Vertalingen

2. vioolvormig, dubbelschijfs katrol/blok

enkelvoud	meervoud
naamwoord	(viool)	(violen)
verkleinwoord	viooltje	viooltjes

Zelfstandig naamwoord

de viool v / m

(bloemplanten) benaming voor uit het geslacht Viola , laaggroeiend plantjes met vaak driekleurige bloemen

Schrijfwijzen

Doorgaans wordt alleen de verkleinvorm "viooltje/viooltjes" gebruikt, zie viooltje

Vertalingen

1. benaming voor uit het geslacht Viola

Gangbaarheid

Het woord viool staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "viool" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[2]

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie. (muziekinstrument)

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie. (plant)

Verwijzingen

1 2 "viool" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be