voorkomen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

(klemtoonhomogram)

• Geluid: vóórkomen (hulp, bestand)
  • IPA: / ˈvorkomə(n) / (3 lettergrepen); /'vɔːr.ko.mə(n)/
• Geluid: voorkómen (hulp, bestand)
  • IPA: / vorˈkomə(n) / (3 lettergrepen); /vɔːr.'ko.mə(n)/

Woordafbreking

• voor·ko·men

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van voor bw en komen ww
  • "voorkómen" als voltooid deelwoord: vervoeging van voorkomen: de stam met de uitgang -en, zonder ge- vanwege voorvoegsel (is gelijk aan de onbepaalde wijs)

Werkwoord

vóórkomen

1. inergatief met regelmaat ergens te vinden zijn
   • Kluten en futen komen in Nederland voor.
     ▸ Antimateriehypernuclei: Antihyperhelium-4 bestaat uit een mix van antimaterieversies van protonen, neutronen en deeltjes die hyperonen worden genoemd. Hyperonen zijn op zichzelf al exotisch, omdat ze een of meer quarks van het ‘vreemde’ type bevatten. Deze ‘vreemdheid’ is moeilijk te vinden en moeilijk te maken. Daarom begrijpen onderzoekers nog steeds niet helemaal hoe hyperonen zich gedragen in de natuur, waar ze vermoedelijk voorkomen in exotische omgevingen zoals het binnenste van neutronensterren, zegt Dönigus. Bovendien blijven er vragen bestaan over hoe antimaterieversies van deze en andere deeltjes op elkaar reageren.[1]
2. ergatief voor het gerecht verschijnen
   • Deze zaak komt voor op 2 mei.
3. ergatief soms gebeuren
   • Het komt zelden voor dat je nog een reiswagen tegenkomt.
     ▸ De Deense Appels hadden de offensieve stap gemaakt naar een soort criminaliteit dat voor zover men wist niet voorkwam in Zweden.[2]
4. koppelwerkwoord, onpersoonlijk dunken, toeschijnen
   • Het kwam hem onwaarschijnlijk voor dat dat waar was.

Vertalingen

1. met regelmaat ergens te vinden zijn

Zelfstandig naamwoord

het vóórkomen o

1. hoe men eruitziet
   • Zijn voorkomen is altijd erg verzorgd.

Werkwoord

voorkómen

1. overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet gebeurt.
   • Voorkómen is beter dan genezen.
     ▸ Met bestralen kunnen we voorkomen dat je slecht gaat zien.[3]
     ▸ Het islamitische Haga Lyceum probeerde de publicatie van het uiterst kritische inspectierapport voor de zomer al te voorkomen, maar ook toen ving de school bot.[4]
     ▸ Om te voorkomen dat ik blaren zou krijgen had ik een dubbele laag sokken aangedaan (Darn Tough en Injinji teensokken).[5]

voorkómen

1. voltooid deelwoord van voorkomen

Uitdrukkingen en gezegden

• besmetting voorkomen

Vertalingen

1. ervoor zorgen dat iets niet gebeurt

de besmetting voorkomen

• Duits: der Ansteckung vorbeugen
• Pools: Voltooid aspect zapobiegać skażeniu, Onvoltooid aspect zapobiec skażeniu

Gangbaarheid

• Het woord voorkomen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "voorkomen" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ Weblink bron
   Karmela Padavic Callaghan
   “LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist
2. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149
3. ↑
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
4. ↑ Weblink bron
   Tjerk Gaulthérie van Weezel en Rik Kuiper
   “Gerechtshof brandt vingers niet aan inspectierapport over Haga Lyceum” (24 december 2019), de Volkskrant
5. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
6. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be