waarbij - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: waarbij (hulp, bestand)

Woordafbreking

• waar·bij

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van waar en bij

| | vnw. bijw. | | | | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------- | | voorzetselbijwoord | bij | | | persoonlijk | erbij | | | aanwijz. | nabij | hierbij | | veraf | daarbij | | | vragend/betrekk. | waarbij | |

Voornaamwoordelijk bijwoord

(scheidbaar)
waarbij

1. vragend: bij wat?, bij welk?
   • Waarbij hoort dit dekseltje?
2. betrekkelijk: bij wat, bij hetwelk
   • Het is al de gedachte aan bloed waarbij hij flauwvalt.
     ▸ Water! Eindelijk water! Met hernieuwde moed liep ik de berg af en vulde snel mijn lege waterflessen met het koele water uit het meer, waarbij ik moest terugdenken aan het advies van mijn dochter.[1]
     ▸ De universiteit legt de bezuiniging, ingegeven door structurele tekorten bij aardwetenschappen, uit als een "strategische keuze" waarbij onderzoek en onderwijs zich nu gaan richten op de hedendaagse klimaatverandering en urgente vraagstukken als natuurrampen en klimaatsystemen. "We begrijpen dat dit een ingrijpend plan is voor studenten en medewerkers. We doen onze uiterste best om in deze onzekere tijd betrokken medewerkers en studenten zo goed mogelijk te informeren."[2]

Gangbaarheid

• Het woord waarbij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "waarbij" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
2. ↑ Weblink bron
   Sven Schaap
   “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS
3. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be