wandelen - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
Uitspraak
- Geluid: wandelen (hulp, bestand)
- IPA: / ˈwɑndələ(n) / (3 lettergrepen)
- (Noord-Nederland): /ˈʋɑn.də.lə(n)/
- (Vlaanderen, Brabant): /ˈβ̞ɑn.də.lə(n)/
Woordafbreking
- wan·de·len
Woordherkomst en -opbouw
- In de betekenis van ‘lopen’ voor het eerst aangetroffen in 1240 [1]
- van het Middelnederlands wandelen; maar via de wortels in het Protogermaans (*wandrōn-) op te vatten als frequentatief gevormd uit winden of wenden met het achtervoegsel -el [2]
| stamtijd | ||
|---|---|---|
| onbepaalde wijs | verleden tijd | voltooid deelwoord |
| wandelen | wandelde | gewandeld |
| zwak -d | volledig |
Werkwoord
wandelen
- ergatief gericht een wandeling maken
- Ik ben gisteren naar de Griete gewandeld.
▸ De moeder van 11 kinderen had pas op latere leeftijd het wandelen ontdekt.[3]
- Ik ben gisteren naar de Griete gewandeld.
- inergatief ongericht een wandeling maken
- Mijn vader heeft altijd veel gewandeld.
▸ Je ziet natuurlijk wel het verschil tussen een amateur en prof, dat is logisch, maar toch. Ik moet morgen en overmorgen gebruiken om tijdens het wandelen alles in te laten dalen, en mijn geest en lichaam langzaam te transformeren tot Irene.[4]
- Mijn vader heeft altijd veel gewandeld.
Verwante begrippen
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Verwante begrippen
Vertalingen
Gangbaarheid
- Het woord wandelen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wandelen" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 100 % | van de Vlamingen.[5] |
Meer informatie
- Zie Wikipedia voor meer informatie.
Verwijzingen
- ↑ "wandelen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ wandelen op website: Etymologiebank.nl
- ↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
- ↑
Marion Pauw e.a.
“4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340 - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Middelnederlands
Woordherkomst en -opbouw
- van het Protogermaans *wandlon, een frequentatief afgeleid [1]
ofwel van *wandon "zich wenden, zich veranderen", oorsprong van het tegenwoordige "winden"
ofwel van *wandjan "wenden" [1]
Werkwoord
wandelen
- zich veranderen
- heen en weer gaan, ronddwalen