winnen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: winnen (hulp, bestand)
• IPA: / ˈwɪnə(n) / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈʋɪnə(n)/
  • (Vlaanderen, Brabant): /ˈβ̞ɪnə(n)/
  • (Limburg): /ˈwɪnə(n)/

Woordafbreking

• win·nen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘overwinnaar zijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350 [1]
• In de betekenis van ‘verwerven’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1237 [1]

Werkwoord

winnen

1. overgankelijk als beste partij uit een wedstrijd komen
   • Hij won het schoolkampioenschap hardlopen.
2. overgankelijk iets verkrijgen voor een goede prestatie
   • Hij won de bronzen medaille bij de Olympische Spelen.
     ▸ De wijn uit het Rhônedal heeft de afgelopen decennia aan prestige gewonnen door productverbetering en slimme marketing. De Côtes du Rhône is allang geen onaanzienlijk slobberwijntje meer, maar een succesvol exportproduct.[2]
     ▸ Er rijden steeds meer Chinese elektrische auto's op de Europese wegen en dat zullen er in de toekomst niet minder worden. Het afgelopen kwartaal verscheepte China bijna twee keer zo veel auto's naar Europa in vergelijking met een jaar eerder. Dit terwijl de EU afgelopen zomer invoerheffingen op Chinese auto's invoerde om de eigen auto-industrie te beschermen. Hoe weten Chinese automerken toch steeds meer terrein te winnen in Europa?[3]
3. overgankelijk een grondstof uit de natuur halen
   • Dat bedrijf gaat proberen goud te winnen in de Andes.
4. overgankelijk iemand ~ voor: iemand bereid vinden zich ergens voor in te zetten
   • Deze politicus bleek niet te winnen voor het plan.

Antoniemen

• [1]: verliezen

Hyponiemen

• aanwinnen, afwinnen, bijwinnen, gewinnen, herwinnen, inwinnen, ontwinnen, overwinnen, terugwinnen, uitwinnen, verwinnen

Afgeleide begrippen

• gewin, winbaar, wingebied, wingewest, winnaar, winner, winning, winplaats, winziek, winzucht, winzuchtig

Vertalingen

1. als beste partij uit een wedstrijd komen

2. iets verkrijgen voor een goede prestatie bij een wedstrijd

3. een grondstof uit de natuur halen

4. iemand bereid vinden zich ergens voor in te zetten

Gangbaarheid

• Het woord winnen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "winnen" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. 1 2 "winnen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ Weblink bron
   Peter Giesen
   “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant
3. ↑ Weblink bron
   Aïda Brands
   “Chinese elektrische auto's booming in Europa ondanks heffingen” (24 april 2025), NOS
4. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Luxemburgs

Uitspraak

• IPA: /vinən/

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Middelhoogduitse wenen

Werkwoord

winnen

1. opbrengen, opvoeden, verzorgen

Middelengels

Uitspraak

• IPA: /winən/

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Angelsaksische winnan

Werkwoord

winnen

1. vechten tegen (iets)
2. overwinnen

Schrijfwijzen

Verwante begrippen

• awinnen
• biwinnen
• iwinnen
• wynner
• wynnyng

Overerving en ontlening

• Engels: win
• Schots: win

Middelnederduits

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudsaksische winnan

Werkwoord

winnen

1. winnen

Overerving en ontlening

• Nedersaksisch: winnen

Middelnederlands

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudnederlandse winnan

Werkwoord

winnen

1. winnen

Schrijfwijzen

• wennen
• wijnen

Overerving en ontlening

• Limburgs: winne
• Nederlands: winnen
  • Afrikaans: wen

Overerving en ontlening

• Vroegmiddelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
• Middelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

Nedersaksisch

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Middelnederduitse winnen

Werkwoord

winnen

1. winnen

Westfaals

Werkwoord

winnen

1. (Münsterlands) winnen