zoeken - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: zoeken (hulp, bestand)
• IPA: / ˈzukə(n) / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• zoe·ken

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘trachten te vinden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901 [2]

Werkwoord

zoeken [3] [4] [5]

1. overgankelijk proberen te vinden
   • Heb je wel goed genoeg gezocht?
     ▸ Na uren lopen en een hele tijd zoeken vond ik een vlakke plek voor mijn tent en gooide ik eerst een aantal stenen de struiken in om eventuele slangen te verjagen.[6]
     ▸ "Aardwetenschappers zijn hard nodig voor de energietransitie, aangezien veel oplossingen in de ondergrond liggen", zegt Van den Hurk. "En ook als het gaat om klimaatmitigatie en -adaptatie zijn aardwetenschappers cruciaal. Van het duurzaam beheren en beschermen van onze grondwatervoorraden tot het zoeken van voldoende zand voor kustbescherming."[7]
2. (verouderd), (formeel) ~ te pogen, proberen, trachten
   • De ziel is door Christus gevonden zoals de Sulammitische door de Herder gevonden werd, 8:5. Die appelboom stelt hier de Adamietische sfeer voor. In die staat heeft Christus de liefde van de ziel opgewekt. In die sfeer is Christus geboren. Hij heeft vlees en bloed aangenomen. En als Zoon des mensen verschijnt Hij en zoekt de ziel. Deze wordt gevonden, liggende in haar verlatenheid. Die ziel is zwart doch liefelijk in Zijn oog. Die zwartheid is ontstaan door de dienstbaarheid van de zonde en door het werk dat de mens volgens de wet van zijn geweten zocht te doen.[8]

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• Zoeken naar een speld in een hooiberg
• Armoede zoekt list
• De steen der wijzen zoeken

een oplossing zoeken voor iets wat bijna niet op te lossen is

• Een speld/naald in de hooiberg zoeken

iets onmogelijks proberen

• Met een lantaarntje zoeken
• Soort zoekt soort

mensen met dezelfde interesses zoeken elkaar op

• Spijkers op laag water zoeken

uitermate achterdochtig zijn ofwel: onprettige opmerkingen maken over onbelangrijke zaken

Typische woordcombinaties

• bescherming zoeken

Vertalingen

Gangbaarheid

• Het woord zoeken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zoeken" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ zoeken op website: Etymologiebank.nl
2. ↑ "zoeken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
3. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
6. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
7. ↑ Weblink bron
   Sven Schaap
   “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS
8. ↑ htmlevendwater.org
9. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be