Kakewan (original) (raw)

Ing kakéwan o gúbat métung yang karinan ning gabun a kakampungan da réng pun dutung.[1] Dakal la réng kabaldugan ning kakéwan a magagámit karéng miáyayaliwang dáké ning yátu, a máglangkap karéng bágéng anti king kapal da réng pun dútung, ka(tas) da réng pun dútung, gámit ning lóti, kábilian a pang-batas o pang-léyi, ampóng gámit king ecolohia.[2][3][4] Agpang king Food and Agriculture Organization (FAO) ning Misásanmetung a Bangsâ (United Nations), ing kakéwan "Gabun yang maki lépáran a maygit king 0.5 hectarea a maki pun dútung a mas mátas king limang métru ampóng maki canopy a maygit apúlung porciento, o nung núkarin miraras la king anggánan déng pun dútung in situ. É kayábé kéni ing gabun a kéraklan magagámit king pámananáman o agricultura ó urban."[5] Nung gamítan ya ing kabaldúgan a ini, ábálu ning Global Forest Resources Assessment 2020 (FRA 2020) a bibilúgan da réng kakéwan ing manga 4.06 billon a hectarea, o manga 31 porciento ning gabun king yátu anyang 2020.[6]

Déng kakéwan ding pékamaragul a ecosystem king Yátu king léparan, at mayayákit la king mabílug a yátu.[7] 45 porcientu ning gabun a tutúring dang kakéwan ing mayayákit karéng lugal a tropical. Katukí la kaníti déng kakéwan king clímang subarctic, at ing katuki da déng karéng lugal a temperate, ampóng subtropical[8]

Déng kakéwan ing bíbílug king 75 porciento ning gross primary production ning biosphere ning Yátu, at bibilúgan dé reti ing o 80 porciento ning biomass na ibat karéng tanáman. Tatantian dang ing Net primary production 21.9 gigatons ning of biomass bálang banwa karéng tropical a kakéwan, 8.1 karéng temperate a kakéwan, at 2.6 karéng boreal a kakéwan.[7]

  1. Forest.
  2. Compilation of Forestry Terms and Definitions. European Forest Institute (2002).
  3. Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity. Convention on Biological Diversity (30 November 2006).
  4. Forest definition and extent. United Nations Environment Programme (27 January 2010). Archived from the original on 26 July 2010. Retrieved on 16 October 2023.
  5. (2018) Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions. Rome: Food and Agriculture Organization.
  6. (2020) The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people. Rome: FAO & UNEP. DOI:10.4060/ca8985en. ISBN 978-92-5-132707-4.
  7. 1 2 Pan, Yude; Birdsey, Richard A.; Phillips, Oliver L.; Jackson, Robert B. (2013). "The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests". Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst. 44: 593–62. doi:10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914. Archived from the original. You must specify the date the archive was made using the |archivedate= parameter. http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf.
  8. (2020) The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people. Rome, Italy: FAO & UNEP. DOI:10.4060/ca8985en. ISBN 978-92-5-132707-4.
Dagdagan mu ing balu mu tungkul kang/king Kakewan kareng kapatad nang proyektu ning Wikipedia:
Kabaldugan ampong likas ibat king Wiktionary
Larawan ampong media ibat king Commons
Saup king pamagaral ibat king Wikiversity
Balita ibat king Wikinews
Simbitla (quotations) ibat king Wikiquote
Kasulatan a makasalesayan ibat king Wikisource
Libru ibat king Wikibooks

Template:Forestry Template:Natural resources Template:Vegetation