Fundament (original) (raw)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lokalizacja fundamentów
Fundamenty – posadowienie bezpośrednie: 1) ława fundamentowa; 2) stopa fundamentowa
Wiertnica do wykonywania pali fundamentowych
Fundament (posadowienie) – budowlany element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę lub urządzenie), wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie)[1]. Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. Przed zaprojektowaniem fundamentów wykonuje się badania geotechniczne w celu określenia warunków gruntowych oraz poziomu wód gruntowych[2]. W związku z tym dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:
- minimalne i równomierne osiadanie budowli oraz jej stateczność;
- właściwą głębokość posadowienia (na warstwie gruntu o odpowiedniej nośności i poniżej głębokości przemarzania gruntu);
- łatwość wykonania;
- zabezpieczenie budowli przed zawilgoceniem.
- Bezpośrednie – przekazujące obciążenia na grunt[3]:
- ławy fundamentowe (pod murami lub szeregiem słupów) ;
- stopy fundamentowe (pod słupami, filarami);
- płyty fundamentowe;
- ruszty fundamentowe (stosowane na gruntach słabonośnych w celu zwiększenia sztywności);
- skrzynie fundamentowe (stosowane na terenach szkód górniczych);
- bloki fundamentowe (najczęściej przyczółki mostowe)
- Głębokie – przekazujące obciążenie pośrednio:
- pale fundamentowe[4][5]
Podział pali ze względu na sposób pracy
* pale normalne – przekazują obciążenie na grunt przez tarcie na pobocznicy i opór pod stopą pala
* pale zawieszone – przekazują obciążenie na grunt przez tarcie na pobocznicy pala
* pale stojące – przekazują obciążenie na grunt przez stopę pala (np. pale oparte stopą na skale) - studnie fundamentowe
- kesony (wykonywane poniżej poziomu wody)
- ściany szczelinowe/barety
- kolumny
- słupy
- pale fundamentowe[4][5]
Z punktu widzenia Prawa budowlanego fundament może być[6]:
- częścią składową innego, większego obiektu budowlanego, z którym stanowi całość techniczno-użytkową, np. fundament budynku,
- samodzielnym obiektem budowlanym – budowlą, np. fundament pod maszynę.
- ↑ R.Czarota-Bojarski, J.Lewandowski, Fundamenty budowli lądowych – przykłady obliczeń, Warszawa, Arkady, 1978
- ↑ Czy warto inwestować w badania geotechniczne. Planz.pl. [dostęp 2026-03-11].
- ↑ I.Cios, S.Garwacka-Piórkowska, Projektowanie Fundamentów – ławy, stopy, ściany oporowe, Warszawa, 2008, Wyd. Politechnika Warszawska
- ↑ C.Marmura, Fundamentowanie na palach, Wrocław, 1975, Wyd. Politechniki Wrocławskiej
- ↑ E.Szmidt, Fundamentowanie na palach, Wrocław, Wyd. Politechniki Wrocławskiej
- ↑ Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane