człowiek – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
wymowa:
ⓘ, IPA: [ˈt͡ʃwɔvʲjɛk], AS: [ču̯ovʹi ̯ek], zjawiska fonetyczne: zmięk.• i → j
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) antrop. Homo sapiens Linnaeus[1], istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; zob. też człowiek w Wikipedii
(1.3) pracownik, podwładny, członek
(1.1-3)
przykłady:
(1.1) W niczym więc człowiek nie przewyższa zwierząt, bo wszystko jest marnością[2].
(1.2) Ten człowiek ucieka! Łapcie tego człowieka!
(1.3) Major cieszył się szacunkiem wśród swoich ludzi.
składnia:
(1.1) bezbarwny człowiek
synonimy:
(1.2) osoba, persona; przen. śmiertelnik, śmiertelny; pot. gość; przest. lub żart. człek, człeczyna
(1.3) pracownik, robotnik, podwładny, swój
antonimy:
(1.1) przedmiot, rzecz, wytwór
(1.3) obcy
hiperonimy:
(1.1) istota
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. człek mos, człowieczeństwo n, człowieczość ż, człowieki nmos, uczłowieczanie n, uczłowieczenie n, odczłowieczanie n, odczłowieczenie n
zgrub. człowieczysko n, człeczyna mos
czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk., odczłowieczać ndk., odczłowieczyć dk.
przym. człowieczy, uczłowieczony, człowiekowaty, odczłowieczony, ludzki
związki frazeologiczne:
biały człowiek • człowiek czynu • człowiek interesu • człowiek rozumny • człowiek pekiński • swój człowiek • szary człowiek • szukam człowieka • wielki człowiek • przysłowia: bogatego i na szubienicy diabli nie wezmą, a biednemu człowiekowi lada sznurek robi amen[3] • człowiek człowiekowi wilkiem • dobrego człowiek nie wytrzyma, a złe musi[3] • ludzi moc, a o człowieka bieda[4] • kiedy bieda w dom zawita, o człowieka nikt nie pyta • nie szata zdobi człowieka, lecz człowiek szatę • od złego człowieka odrzynaj połę a uciekaj[5] • styczeń, styczeń wszystko studzi – ziemię, bydło, ludzi
etymologia:
(1.1) ogsłow., z prasł. *čelověkъ → człowiek; słowo występujące tylko w językach słowiańskich[6]
(1.1) por. ros. человек, czes. člověk itd.
uwagi:
zob. też człowiek w Wikicytatach
tłumaczenia:
- abchaski: (1.1) ауаҩы
- ajnoski: (1.1) アィヌ (aynu)
- albański: (1.1) njeri m
- angielski: (1.1) human; (1.2) person; (1.3) man
- arabski: (1.1) آدم (ādam) m, إنسان
- baskijski: (1.1) gizaki
- białoruski: (1.1) чалавек m (čalavek)
- bułgarski: (1.1) човек m (čovek); (1.2) човек m (čovek); (1.3) човек m (čovek)
- chiński standardowy: (1.1) 人 (rén); (1.2) 人 (rén)
- chorwacki: (1.1) čovjek m
- czeski: (1.1) člověk m; (1.2) člověk m
- dinka: (1.2) raan
- dolnołużycki: (1.1) cłowjek m, luź m
- duński: (1.1) menneske n
- esperanto: (1.1) homo; (1.2) homo, persono, individuo
- estoński: (1.1) inimene
- fenicki: (1.1) 𐤀𐤃𐤌
- fiński: (1.1) ihminen
- francuski: (1.1) homme m; (1.2) homme m, personne ż; (1.3) monde m
- galicyjski: (1.1) home m; (1.2) home m; (1.3) home m
- górnołużycki: (1.1) čłowjek m
- grenlandzki: (1.1) angut
- gruziński: (1.1) კაცი (k'aci)
- guarani: (1.1) ava
- hawajski: (1.1) kanaka; (1.2) kanaka; (1.3) kanaka
- hebrajski: (1.1) אדם m (adam); (1.2) בן אדם m (ben adam)
- hindi: (1.1) आदमी m
- hiszpański: (1.1) hombre m; (1.2) hombre m; (1.3) hombre m
- interlingua: (1.1) homine
- islandzki: (1.1) maður m; (1.2) maður m
- jaćwieski: (1.1) mard
- japoński: (1.1) 人間 (にんげん, ningen); (1.2) 人 (ひと, hito)
- jidysz: (1.1) מענטש m (mencz); (1.2) ייִד m (jid)
- kałmucki: (1.1) күн (kün)
- kaszubski: (1.1) człowiek m
- kataloński: (1.1) home m; (1.2) home m
- koreański: (1.1) 사람 (saram); (1.2) 사람 (saram)
- litewski: (1.1) žmogus m; (1.2) žmogus m
- łaciński: (1.1) homo m
- łotewski: (1.1) cilvēks m
- maltański: (1.1) bniedem m
- niderlandzki: (1.1) mens m; (1.2) man
- niemiecki: (1.1) Mensch m; (1.2) Mann m
- norweski (bokmål): (1.1) menneske n
- norweski (nynorsk): (1.1) menneske n
- nowogrecki: (1.1) άνθρωπος m; (1.2) άνθρωπος m
- nowopruski: (1.1) zmūi m, zmūnents m
- ormiański: (1.1) մարդ (mard)
- pali: (1.1) nara m, macca m
- polski język migowy:
(w zapisie SignWriting)
(1.1)
, klasyfikator:
,
,
, ludzie:
,
,
- portugalski: (1.1) homem m, humano m; (1.2) homem m
- rosyjski: (1.1) человек m (čelovek); (1.2) человек m (čelovek); (1.3) человек m (čelovek)
- rumuński: (1.1) om m; (1.2) om m, persoană ż
- ruski: (1.1) человѣкъ m; (1.2) человѣкъ m; (1.3) человѣкъ m
- sanskryt: (1.1) नृ, जन
- slovio: (1.1) cxlovek (чловек)
- słowacki: (1.1) človek m; (1.2) človek m
- staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) чловѣкъ m; (1.2) чловѣкъ m; (1.3) чловѣкъ m
- staroczeski: (1.1) člověk m, člověčina ż, člověčenstvie n, člověčstvie n; (1.2) člověk m, osoba ż, muž m
- starogrecki: (1.1) ἄνθρωπος m (ánthrōpos)
- staroormiański: (1.1) մարդ (mard)
- staropruski: (1.1) smūnents m
- staroruski: (1.1) человѣкъ m; (1.2) человѣкъ m; (1.3) человѣкъ m
- starosłowacki: (1.1) človek m; (1.2) človek m
- suahili: (1.1) mtu; (1.2) mtu
- szwedzki: (1.1) människa w, mänska w, karl w; (1.2) karl w
- tagalski: (1.1) tao; (1.2) tao
- tetum: (1.1) ema
- turecki: (1.1) adam, insan
- tybetański: (1.1) མི
- ukraiński: (1.1) людина ż (lûdina); (1.2) людина ż (lûdina); (1.3) людина ż (lûdina)
- umbundu: (1.1) ulume
- walijski: (1.1) dyn m
- wepski: (1.1) ristit
- węgierski: (1.1) ember
- wilamowski: (1.1) menś m, menč m, menš m, menć m, meńć m; (1.2) menś m, menč m, menš m, menć m, meńć m
- włoski: (1.1) uomo m; (1.2) uomo m; (1.3) uomo m
źródła:
- ↑
Hasło „Homo sapiens” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia. - ↑ Księga Koheleta 3,19, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Konrad Marklowski).
- 1 2 Jan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 4/1951, s. 6.
- ↑ Jan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 2/1951, s. 13.
- ↑ Jan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 2/1951, s. 14.
- ↑ Hasło „człowiek” w: Izabela Malmor, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja, Warszawa-Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, s. 99.
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) człowiek
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: