imię – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wymowa:

ⓘ, IPA: [ˈĩmʲjɛ], AS: [ĩmʹi ̯e], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• denazal.• i → j

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.; zob. też imię w Wikipedii

(1.2) imię (1.1) i nazwisko

(1.3) przest. rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów[1]; zob. też Imię (gramatyka) w Wikipedii

(1.4) wartość przypisana człowiekowi; szacunek

odmiana:

(1.1-3)

przykłady:

(1.1) Jak masz na imię?

(1.1) Pierwsze i drugie imię Ani ma trzy pierwsze litery takie same.

(1.2) …a imię jego będzie cztérdzieści i cztery[2].

(1.4) Po tym wszystkim nie odzyska już dobrego imienia.

składnia:

kolokacje:

(1.1) ktoś imieniem… • mieć na imię • nosić imię • nadawać/nadawać komuś imię • nazwać kogoś po imieniu • pierwsze/drugie/chrzestne imię • wielkie imię • znany z imienia • imię świeckie

(1.3) imię pospolite • imię własne

(1.4) odzyskać dobre imię

synonimy:

(1.1) przezwisko, przydomek

(1.2) nazwisko

antonimy:

(1.1) nazwisko

hiperonimy:

(1.1) nazwa własna

(1.2) nazwa własna

(1.3) część mowy

hiponimy:

(1.2) imię męskie, imię żeńskie

(1.3) rzeczownik (rzeczownik nieżywotny, rzeczownik żywotny), przymiotnik, liczebnik

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

(1.1-2) przym. imienny; rzecz. imiennik

związki frazeologiczne:

nazywać rzeczy po imieniu • przynieść sobie imię • w imię • w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego

etymologia:

(1.1) prasł. *jьmę

(1.3) kalka z łac. nomen[3]

uwagi:

tłumaczenia:

• abazyński: (1.1) хьзы
• achwaski: (1.1) ц̅Іе
• adygejski: (1.1) цӀэ (c̣ă)
• afrykanerski: (1.1) naam
• aguaruna: (1.1) daahi
• alabama: (1.1) holchifa
• albański: (1.1) emër m
• andyjski: (1.1) ц̅Іер
• angielski: (1.1) name, first name; (1.2) name
• antylski: (1.1) non
• arabski: (1.1) اسم m (ism), cypryjski ism m, lewantyński اسم m, tunezyjski اسم m (ʾism)
• baskijski: (1.1) izen; (1.2) izen-abizen; (1.3) substantibo, izen
• bhodźpuri: (1.1) नाम m
• chiński standardowy: (1.1) 名 (míng), 名字 (míngzi); (1.2) 名字 (míngzi); (1.4) 名 (míng), 名字 (míngzi)
• chorwacki: (1.1) ime n; (1.2) ime n
• czeczeński: (1.1) цӏе
• czeski: (1.1) jméno n
• czukocki: (1.1) нынны
• dolnołużycki: (1.1) mě n; (1.2) mě n
• duński: (1.1) navn n; (1.2) fornavn og efternavn n, for- og efternavn n
• elfdalski: (1.1) nammen n; (1.2) nammen n
• esperanto: (1.1) persona nomo, antaŭnomo, nomo; (1.2) nomo; (1.4) nomo
• farerski: (1.1) navn n
• fidżyjski: (1.1) yaca-
• fiński: (1.1) nimi, etunimi
• francuski: (1.1) prénom m, nom m; (1.2) nom m; (1.3) nom m
• górnołużycki: (1.1) mjeno n; (1.2) mjeno n
• grenlandzki: (1.1) ateq
• hindi fidżyjskie: (1.1) naam
• hiszpański: (1.1) nombre m; (1.2) nombre m; (1.3) nombre m
• islandzki: (1.1) nafn n, fornafn n
• japoński: (1.1) 名前 (なまえ, namae), ファーストネーム (fāsutonēmu); (1.2) 名前 (なまえ, namae)
• jidysz: (1.1) נאָמען m (nomen); (1.2) נאָמען m (nomen); (1.3) נאָמען m (nomen)
• kantoński: (1.1) 名 (ming4 / meng2), 名字 (ming4 zi6)
• kaszubski: (1.1) miono n, jimiã n; (1.2) miono n
• kataloński: (1.1) nom m
• kawésqar: (1.1) ḳtel
• kazachski: (1.1) ат (at); (1.3) есім (esim)
• khowarski: (1.1) نام
• litewski: (1.1) vardas m
• łaciński: (1.1) nomen n; (1.2) nomen n; (1.3) nomen n
• łatgalski: (1.1) vuords m
• macedoński: (1.1) име n (ime)
• maithili: (1.1) नाम
• manx: (1.1) ennym m
• mogolski: (1.1) нэр
• moksza: (1.1) лем
• niderlandzki: (1.1) naam m
• niemiecki: (1.1) Name m, Vorname m; (1.2) Name m; (1.3) Namenwort, Nennwort, Nomen n
• norweski (bokmål): (1.1) navn n; (1.2) fornavn n
• norweski (nynorsk): (1.1) namn n
• norweski (riksmål): (1.1) navn n
• novial: (1.1) nome
• nowogrecki: (1.1) όνομα n (ónoma); (1.2) όνομα n (ónoma); (1.3) όνομα n (ónoma)
• nowopruski: (1.1) emmens m
• polski język migowy:
• południowoałtajski: (1.1) ат (at)
• pontyjski: (1.1) όνομα n, όνομαν n; (1.2) όνομα n, όνομαν n; (1.3) όνομα n, όνομαν n
• portugalski: (1.1) nome m; (1.2) nome m
• rosyjski: (1.1) и́мя n; (1.2) и́мя n; (1.3) и́мя n; (1.4) и́мя n
• rumuński: (1.1) nume n, nume de botez n; (1.4) obraz m
• rundi: (1.1) izina
• staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) ⰹⰿⱔ / имѧ n (imę)
• staroczeski: (1.1) jmě n; (1.4) jmě n
• starofryzyjski: (1.1) noma m
• staroirlandzki: (1.1) ainm n
• staronordyjski: (1.1) nafn n
• staropruski: (1.1) emmens m
• staroruski: (1.1) имѧ n (imę)
• suahili: (1.1) jina; (1.2) jina
• szwedzki: (1.1) namn n; (1.2) förnamn n
• tagalski: (1.1) pangalan
• udmurcki: (1.1) ним; (1.3) ним
• ukraiński: (1.1) ім'я n (im'ja)
• umbryjski: (1.1) 𐌍𐌖𐌌𐌄𐌌
• węgierski: (1.1) név
• wilamowski: (1.1) noma m, nōma m; (1.2) noma m, nōma m
• włoski: (1.1) nome m; (1.3) nome m
• wolof: (1.1) tur

źródła:

1. ↑ WitoldW. Doroszewski WitoldW., Rzeczownik, przymiotnik, imiesłów [w:] WitoldW. Doroszewski i inni (red.), Poradnik Językowy (10), Kraków: Państwowy Instytut Wydawniczy, grudzień 1951, s. 32 .???
2. ↑ Widzenie X. Piotra w: Adam Mickiewicz, Dziady, cz. III, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1920, s. 119.
3. ↑ KrystynaK. Długosz-Kurczabowa KrystynaK., StanisławS. Dubisz StanisławS., Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2001, s. 370, ISBN 9788323526025, OCLC 1423852963 (pol.).