na – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

ptak na (1.1) gałęzi

woda leci na (1.2) nos

cztery na (1.4) jednego

arbuzy na (1.5) sprzedaż

wymowa:

IPA: [na], AS: [na], ⓘ

ⓘ ⓘ

znaczenia:

przyimek

(1.1) …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

(1.2) …opisujący miejsce na (1.1) jakimś obiekcie, w kierunku którego odbywa się ruch

(1.3) …opisujący moment w czasie

(1.4) …opisujący miarę, zakres, stopień

(1.5) …opisujący cel

wykrzyknik

(2.1) gw. (Wielkopolska i Górny Śląsk) weź!

(2.2) gw. (Wielkopolska i Górny Śląsk) masz!

(2.3) sylaba używana w melorecytacji i do nucenia melodii bez słów

odmiana:

(1.1-5, 2.1-3) nieodm.

przykłady:

(1.1) Po jedzeniu mój kot chętnie wygrzewa się na piecu.

(1.2) Idę na dworzec kupić bilety.

(1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek.

(1.3) Umówiłem się z nią na dziewiątą.

(1.4) Zawsze kiedy kasjer wolno liczy, robi się kolejka na kilka metrów.

(1.5) Kawaler ruszył damie na pomoc.

(2.3) Do mnie chodź! / Na, na, na, na, na! / Tam znajdziesz jeszcze ciepły kąt…[1]

składnia:

(1.1) na + Ms.

(1.2) na + B.

(1.3) na + B.

(1.4) na + B.

(1.5) na + B.

kolokacje:

(1.1) coś znajduje się na stole / podłodze / ulicy / … • na Mazowszu / Śląsku / Litwie / Łotwie / Słowacji / Węgrzech / Ukrainie / … • stanąć na podium

(1.2) coś przemieszcza się na stół / podłogę / ulicę / … • na Mazowsze / Śląsk / Litwę / Łotwę / Słowację / Węgry / Ukrainę / …

(1.5) na przykład • chłopiec na posyłki

synonimy:

(2.2) naści

antonimy:

(1.1-2) pod

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

pójść na swoje • wyjść na ludzi

etymologia:

(1.1-5) odziedziczone z prasł. *na, z prabałtosł. *nō, z praindoeur. *nō, będącego wariantem praindoeur. *anō, praindoeur. *an → w górę, wzwyż[2]

por. ros. на, czes. na, scs. на, litew. nuõ

uwagi:

(1.1-5) w języku staropolskim pełnił ważną funkcję, wchodząc w związek z przyrostkiem -d (nad), służył też stopniowaniu przymiotnika: na-, nad-, naj- (nawysze, nanadwysze, nadna(j)wysze)

tłumaczenia:

• afrykanerski: (1.1) aan
• albański: (1.1) në
• angielski: (1.1) on; (1.2) on, at; (1.3) by; (1.4) by; (2.3) nah
• arabski: (1.1) على (ʕála), فوق
• białoruski: (1.1) на; (1.2) на; (1.3) па; (1.4) у
• bułgarski: (1.1) на
• cerkiewnosłowiański: (1.1) на; (1.2) на
• chiński standardowy: (1.1) 上 (shàng); (1.2) 上 (shàng)
• czeski: (1.1) na
• dolnołużycki: (1.1) na; (1.2) na
• duński: (1.1) på
• esperanto: (1.1) sur; (1.2) sur
• francuski: (1.1) sur; (1.2) en; (1.3) à
• hebrajski: (1.1) על (al)
• hindi: (1.1) पर (par)
• irlandzki: (1.1) ar
• jaćwieski: (1.1) an
• jidysz: (1.1) אויף (ojf)
• kaszubski: (1.1) na
• kornijski: (1.1) war; (1.2) war
• łaciński: (1.1) in
• niderlandzki: (1.1) op
• niemiecki: (1.1) auf
• norweski (bokmål): (1.1) på
• norweski (nynorsk): (1.1) på
• perski: (1.1) در (dar)
• rosyjski: (1.1) на (na)
• rumuński: (1.1) pe
• slovio: (1.1) na (на)
• szwabski: (1.1) ãnn, ãhn, ouf, uff; (1.2) ouf, uff
• szwedzki: (1.1) på
• ukraiński: (1.1) на; (1.2) на; (1.3) на; (1.5) на
• wilamowski: (1.1) uf, u̇f
• włoski: (1.1) a, in, per, su, sopra; (1.3) a, su, per; (1.4) di, in, per; (1.5) a, in

źródła:

1. ↑ Tekst piosenki „Na, na, na, na, na!”, sł. Marek Piekarczyk, z repertuaru TSA
2. ↑ Hasło „na” w: Izabela Malmor, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja, Warszawa-Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, s. 278.

wymowa:

znaczenia:

czasownik

(1.1) być (istnieć)

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz aceh, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz albański, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

wymowa amerykańskaⓘ

znaczenia:

wykrzyknik

(1.1) pot. nie

przysłówek

(2.1) pot. nie

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

zapisy w ortografiach alternatywnych:

wymowa:

IPA: [na]

znaczenia:

przyimek

(1.1) na

odmiana:

(1.1) nieodm.

przykłady:

(1.1) soba s pogledom na more → pokój z widokiem na morze

składnia:

(1.1) na + Ms. (miejsce), na + B. (kierunek)

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

przyimek

(1.1) na

odmiana:

przykłady:

(1.1) Vědci soudí, že na nynější mexický poloostrov Yucatán tehdy dopadl asteroid o průměru asi 15 kilometrů a že srážka uvolnila energii rovnající se miliardě atomových bomb, jako byla ta svržená na Hirošimu.[1] → Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

1. ↑ z Internetu

wymowa:

znaczenia:

przyimek

(1.1) na (określenie miejsca)[1]

(1.2) na (określenie celu)

odmiana:

(1.1-2) nieodm.

przykłady:

(1.1) Kócka jo na kšywje. → Kot jest na dachu.

(1.2) Wón jo měch na blido chyśił. → Rzucił worek na stół.

składnia:

(1.1) na + Ms.

(1.2) na + B.

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

1. ↑ Siegfried Michałk, Enkliza w języku łużyckim, „Poradnik Językowy” nr 7/1957, s. 301.

	To hasło wymaga dopracowania Należy w nim poprawić: _zweryfikować tłumaczenia_Wszystkie hasła muszą używać odpowiedniego szablonu i być napisane w uporządkowany i zrozumiały sposób.

wymowa:

znaczenia:

przyimek

(1.1) na

wykrzyknik

(2.1) weź

zaimek osobowy

(3.1) ona

odmiana:

(3.1) lp òna/na, ji/jé/ni, ji, jã/niã, nią, ni, òna/na; lm zob. òne/ne

przykłady:

(1.1) Pòstawi misã na stół. → Postaw misę na stół.

(2.1) Na! Biéj mie stądka! → Hej! Uciekaj mi stąd!

(3.1) Zdrzë le jaczé na białka mô nielusé klatë. → Popatrz tylko, jakie ta kobieta ma brudne włosy.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(3.1) zobacz też: Aneks:Język kaszubski - zaimki

źródła:

wymowa:

znaczenia:

spójnik

(1.1) i

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz lakota, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

IPA: [naː] ⓘ

ⓘ

znaczenia:

przyimek

(1.1) po, za

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

(1.1) na elkaar

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: [na]

ⓘ ⓘ

znaczenia:

wykrzyknik

(1.1) no

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

na ja • na und?

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

przyimek

(1.1) na[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

1. ↑ Hasło „na” w: Mikkels Klussis [Letas Palmaitis], Słownik odbudowanego języka pruskiego: bazowy słownik polsko-pruski dla dalszego odrodzenia leksyki (dialekt sambijski), 2006, s. 120.

wymowa:

ⓘ ⓘ ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

zaimek

(1.1) używany po formach czasownikowych zakończonych głoską nosową – dopełnienie rodzaju żeńskiego[1]

przyimek

(2.1) em + a[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

1. 1 2 Dorota Bogutyn, Bożenna Papis, Kieszonkowy słownik portugalsko-polski, polsko-portugalski, Wiedza Powszechna, Warszawa 2003, 2007, ISBN 978-83-214-1279-5.

transliteracja:

wymowa:

znaczenia:

przysłówek

(1.1) nie (zaprzeczenie czasownika)

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz romski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

spójnik

(1.1) i

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

zapisy w ortografiach alternatywnych:

на

wymowa:

znaczenia:

przyimek

(1.1) na

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

przyimek

(1.1) na[1]

(1.2) do[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

1. 1 2 Danuta Abrahamowicz, Zofia Jurczak-Trojan, Maryla Papierz, Mały słownik słowacko-polski, WSiP, Warszawa 1994, ISBN 83-02-05094-6, s. 140.

wymowa:

IPA: /na/

znaczenia:

przyimek

(1.1) w

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

przysłówek

(1.1) ponadto

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz somalijski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

ⓘ ⓘ

znaczenia:

spójnik

(1.1) i

(1.2) a

przyimek

(2.1) z, wraz z

odmiana:

(1.1) nieodm.

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: /na/

ⓘ

znaczenia:

zaimek

(1.1) …służący do łączenia rzeczowników z przymiotnikami

(1.2) …służący do łączenia czasowników z przysłówkami

(1.3) …służący do łączenia zdań

(1.4) …służący do dołączania określników

przysłówek

(2.1) teraz

(2.2) już

odmiana:

przykłady:

(1.1) Magandang umaga. → Dzień dobry.

(1.2) Bigla siyang nagsalita. → Oni nagle przemówili.

(2.1) Naintindihan ko na. → Teraz rozumiem.

(2.2) Huli na. → Jest już późno.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

Kiedy zaimek na znajduje się po słowie kończącym się na samogłoskę, łączy się z nim, stając się przyrostkiem -ng.

źródła:

Hasło „na” w: Tagalog dictionary, Pinoy Dictionary.

wymowa:

znaczenia:

spójnik

(1.1) i

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

wykrzyknik

(1.1) no

odmiana:

przykłady:

(1.1) Na, gyerünk! → No chodźmy!

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

zapisy w ortografiach alternatywnych:

nȧ

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

partykuła

(1.1) nie[1][2]

odmiana:

(1.1) nieodm.

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) ny

antonimy:

(1.1) ju

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: