z – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
znaczenia:
symbol
(1.1) metrol. zepto-, przedrostek oznaczający 10-21 wartości modyfikowanej jednostki
(1.2) mat. trzecia ze współrzędnych w kartezjańskim układzie współrzędnych dla przestrzeni trójwymiarowych
(1.3) mat. zmienna rzeczywista, symbol używany zwłaszcza, gdy symbole x i y oznaczają inne zmienne
(1.5) w międzynarodowym alfabecie fonetycznym: spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.3) zob. też układ współrzędnych kartezjańskich w Wikipedii
(1.5) zob. też spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna w Wikipedii
źródła:
wymowa:
(2) IPA: [z] przed słowami rozpoczynającymi się głoską dźwięczną; IPA: [s] przed słowami rozpoczynającymi się głoską bezdźwięczną; tworzy sylabę z pierwszą sylabą następnego słowa; zobacz też: uwagi poniżej; ⓘ ⓘ
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) jęz. trzydziesta litera polskiego alfabetu; zob. też z w Wikipedii
przyimek
(2.1) …wskazujący punkt początku ruchu
(2.2) …wskazujący źródło
(2.3) …wskazujący okres
(2.4) …wskazujący składnik, materiał
(2.5) …wskazujący przyczynę
(2.6) …wskazujący miejsce znajdowania się
(2.7) …wskazujący na cel wykonywania czynności
(2.8) …opisujący związek
(2.9) …wskazujący zawartość
(2.10) …wskazujący towarzystwo
partykuła
(3.1) pot. …poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie
przykłady:
(2.1) Samolot z Kopenhagi do Gdańska leci tylko 50 minut.
(2.2) Wszystkie te informacje pochodzą z Internetu.
(2.3) Kupiłam sobie broszę z XV wieku.
(2.4) Ugotowałem zupę z jarzyn.
(2.5) Zwierzę wyło z tęsknoty.
(2.7) Człowiek wykonuje czynności z jajkiem.
(2.9) Przysłano mi kopertę z białym proszkiem.
(3.1) Daj mi z dziesięć złotych na te zakupy.
składnia:
(2.1-6) z + D. (kogoś / czegoś)
(2.7-10) z + N. (kimś / czymś)
synonimy:
(2.1-6, 2.8-10) ze
(3.1) ze, mniej więcej, około
antonimy:
(2.8-10) bez
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
(2.1-6) zredukowana postać prasł. *jьz[1]
uwagi:
(1.1) zobacz też: a • A • ą • Ą • b • B • c • C • ć • Ć • d • D • e • E • ę • Ę • f • F • g • G • h • H • i • I • j • J • k • K • l • L • ł • Ł • m • M • n • N • ń • Ń • o • O • ó • Ó • p • P • (q) • (Q) • r • R • s • S • ś • Ś • t • T • u • U • (v) • (V) • w • W • (x) • (X) • y • Y • z • Z • ź • Ź • ż • Ż
(2.1-7) i (3.1) przyjmują formę ze, jeśli słowo następujące po przyimku zaczyna się zbitką spółgłosek, zwłaszcza zawierającą z, ż, ź, s, ś lub sz (sybilanty)
tłumaczenia:
- albański: (2.1) nga; (2.2) nga; (2.3) nga; (2.4) nga; (2.5) nga; (2.6) nga; (2.7) me; (2.8) me; (2.9) me; (2.10) me
- amerykański język migowy: (1.1)
- angielski: (2.1) from; (2.2) from; (2.3) from; (2.5) from, of; (2.8) with; (2.9) with; (2.10) with; (3.1) about
- arabski: (2.1) من (min); (2.8) مع (máʕa), بـ (bi-)
- białoruski: (2.1) з
- bułgarski: (2.1) от; (2.2) от; (2.3) от; (2.4) от; (2.5) от; (2.6) от; (2.8) с, със; (2.9) с, със; (2.10) с, със
- chiński standardowy: (1.1) 出 (chū), 从 (cóng), 下 (xià); (2.8) 跟 (gēn), 和 (hé); (2.10) 跟 (gēn), 和 (hé)
- czeski: (2.1) s
- czukocki: (2.8) рээн; (2.9) рээн
- dolnołużycki: (2.1) z, ze
- dungański: (2.1) гын
- duński: (2.1) fra; (2.2) fra; (2.3) fra; (2.5) af; (2.8) med; (2.9) med
- esperanto: (2.1) el; (2.2) el; (2.3) el; (2.4) el; (2.5) el; (2.6) el; (2.8) kun; (2.9) kun; (2.10) kun
- francuski: (2.1) de; (2.2) de; (2.3) de; (2.4) de, en; (2.5) de; (2.8) avec; (2.9) avec
- hawajski: (2.9) me; (3.1) me
- hebrajski: (2.1) מן (min); (2.2) מן (min); (2.3) מן (min); (2.5) מן (min); (2.8) עם (im); (2.9) עם (im); (2.10) עם (im)
- hiszpański: (2.1) de; (2.2) de; (2.3) de; (2.4) de; (2.5) de; (2.8) con; (2.9) con
- japoński: (2.1) から (kara); (2.2) から (kara); (2.4) から (kara)
- jidysz: (2.5) פֿון וועגן (fun wegn); (3.1) קעגן (kegn)
- joruba: (2.8) pẹ̀lú
- kaszubski: (2.1) z
- kornijski: (2.1) a; (2.2) a
- litewski: (1.1) iš, nuo; (2.8) su
- lombardzki: (2.8) cun
- łaciński: (2.8) cum
- niderlandzki: (1.1) met
- niemiecki: (2.1) aus, von; (2.2) aus, von; (2.3) aus, von; (2.4) aus; (2.5) aus, vor; (2.7) mit; (2.8) mit; (2.9) mit; (2.10) mit
- norweski (nynorsk): (2.2) frå
- nowogrecki: (2.1) από; (2.2) από; (2.3) από; (2.4) από; (2.5) από; (2.8) με, μαζί; (2.9) με, μαζί
- nowopruski: (1.1) iz; (2.1) iz; (2.2) iz; (2.3) iz; (2.4) iz; (2.5) iz; (2.6) iz; (2.7) sēn, sen; (2.8) sēn, sen; (2.9) sēn, sen; (2.10) sēn, sen
- polski język migowy:
- portugalski: (2.1) de; (2.8) com; (2.9) com; (2.10) com
- rosyjski: (2.1) из; (2.4) из; (2.8) с; (2.9) с; (2.10) с
- rumuński: (2.1) din; (2.2) din; (2.3) din; (2.4) din; (2.8) cu; (2.9) cu
- staroangielski: (2.8) and
- szwabski: (2.1) ouß; (2.2) ouß
- szwedzki: (2.1) från, ifrån; (2.2) från, ifrån; (2.3) från, ifrån
- ukraiński: (1.1) з, зі
- wilamowski: (2.8) myt; (2.9) myt; (2.10) myt
- włoski: (2.1) di, da; (2.8) con; (2.9) con; (2.10) con
źródła:
- ↑ Witold Mańczak, O zjawisku, które w tekstach polskich występuje w ponad 60% wyrazów, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze” nr 29/2015, s. 66.
zapisy w ortografiach alternatywnych:
odpowiednik arabski: ظ, ض, ذ
wymowa:
IPA: /z/
znaczenia:
litera
(1.1) z, minuskuła dwudziestej szóstej litery alfabetu afrykanerskiego
przykłady:
składnia:
synonimy:
(1.1) majuskuła: Z; nazwa litery: set
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) występuje w zapożyczeniach z innych języków oraz w wyrazach dźwiękonaśladowczych
(1.1) zobacz też: a • A • b • B • c • C • d • D • e • E • f • F • g • G • h • H • i • I • j • J • k • K • l • L • m • M • n • N • o • O • p • P • q • Q • r • R • s • S • t • T • u • U • v • V • w • W • x • X • y • Y • z • Z
źródła:
wymowa:
wymowa brytyjskaⓘ, IPA: /zɛd/
wymowa amerykańskaⓘ, IPA: /ziː/
znaczenia:
litera
(1.1) dwudziesta szósta litera angielskiego alfabetu, nazywana zed (poza USA i Filipinami) lub zee (w USA i na Filipinach)
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: a • A • b • B • c • C • d • D • e • E • f • F • g • G • h • H • i • I • j • J • k • K • l • L • m • M • n • N • o • O • p • P • q • Q • r • R • s • S • t • T • u • U • v • V • w • W • x • X • y • Y • z • Z
źródła:
wymowa:
znaczenia:
przyimek
przykłady:
(1.1) Tisíce Němců z bývalé NDR, kteří nemají práci, hledají zaměstnání v Polsku. → Tysiące Niemców z byłej NRD, którzy nie mają pracy, szukają zatrudnienia w Polsce. (z Internetu)
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
przyimek, wyrażający…
(1.2) sposób, narzędzie, środek (łącznie z narzędnikiem)
przykłady:
(1.1) Bramborska granicujo z Pólskeju → Brandenburgia graniczy z Polską
(1.2) z nožom kšajaś → kroić nożem
(1.3) kokot z cerwjenym pjerom. → Kogut z czerwonym piórkiem.
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłosek syczących oraz niektórymi połączeniami spółgłoskowymi przybiera formę ze
źródła:
wymowa:
znaczenia:
litera
(1.1) …nie wchodząca w skład alfabetu farerskiego, jednak występująca sporadycznie w wyrazach zapożyczonych z języków obcych, np. Zeus[1]
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: c • q • w • x • z
źródła:
wymowa:
znaczenia:
przyimek
(1.1) z
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
dialekt wschodni IPA: /ˈzɛ.tə/, dialekt zachodni IPA: /ˈze.ta/
fonem: IPA: /z/
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) litera dwudziesta szósta, czyli ostatnia, litera alfabetu katalońskiego, minuskuła litery Z
przykłady:
składnia:
synonimy:
(1.1) zeta
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
litera
(1.1) jęz. minuskuła trzydziestej pierwszej litery alfabetu litewskiego[1]
przykłady:
składnia:
synonimy:
(1.1) majuskuła Z
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: a • ą • b • c • č • d • e • ę • ė • f • g • h • i • į • y • j • k • l • m • n • o • p • r • s • š • t • u • ų • ū • v • z • ž
źródła:
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) z (litera, czterdziesty piąty znak słowackiego alfabetu)
przyimek
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: a • á • ä • b • c • č • d • ď • dz • dž • e • é • f • g • h • ch • i • í • j • k • l • ĺ • ľ • m • n • ň • o • ó • ô • p • q • r • ŕ • s • š • t • ť • u • ú • v • w • x • y • ý • z • ž
źródła:
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik
(1.1) jęz. minuskuła trzydziestej dziewiątej litery alfabetu węgierskiego
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: a • á • b • c • cs • d • dz • dzs • e • é • f • g • gy • h • i • í • j • k • l • ly • m • n • ny • o • ó • ö • ő • p • r • s • sz • t • ty • u • ú • ü • ű • v • z • zs
źródła:
wymowa:
IPA: /z/
znaczenia:
litera
(1.1) minuskuła dwudziestej szóstej (ostatniej) litery alfabetu zuluskiego
przykłady:
składnia:
synonimy:
(1.1) majuskuła: Z
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: