as – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
znaczenia:
symbol
(1.1) fiz. attosekunda, 10-18 s
przykłady:
(1.1) Lasery impulsowe generują błyski trwające tylko 250 as[1].
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
- ↑ Aleksandra Gębura, Krzysztof Gębura, Matematyka, fizyka i astronomia, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08892-7, s. 116.
cztery asy (1.1)
as (1.4)
as (3.1) lotnictwa
ćwierćnuta as (4.1)
wymowa:
(1.1-4), (2.1), (3.1) IPA: [as], AS: [as]
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) karc. najwyższa z kart w każdym z kolorów talii; zob. też as (karta) w Wikipedii
(1.2) sport. w tenisie, badmintonie i siatkówce: serwis uderzony z najwyższą precyzją, plasowany poza zasięgiem przeciwnika, czyli taka piłka serwisowa, której przeciwnik nie może nawet dotknąć (rakietą lub ręką)[1]; zob. też as serwisowy w Wikipedii
(1.3) sport. w golfie: trafienie piłką jednym uderzeniem kija z miejsca rozpoczęcia gry bezpośrednio do dołka[2]
(1.4) hist. jedn. monet. duża miedziana moneta rzymska, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym Rzymie[3]; zob. też as (moneta) w Wikipedii
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(2.1) hist. metrol. podstawowa jednostka masy w starożytnym Rzymie, funt uncjalny[3]
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(3.1) osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
(3.2) pot. osoba aseksualna
rzeczownik, rodzaj nijaki
(4.1) muz. dźwięk a obniżony o półton; zob. też as (dźwięk) w Wikipedii
spójnik
(5.1) przest. reg. a, i, tedy[4][5]
(1.1-4)
(2.1) jak (1.1-4) lub
(3.1)
(4.1, 5.1) nieodm.,
przykłady:
(1.1) Obrońca W wkroczył do akcji królem, a E nie miał innego wyboru niż pobić tego króla asem[8].
(1.2) Marcin był piekielnie skoncentrowany. Na dzień dobry zaserwował asa, a po nim trzy serwisy wygrywające[9]
(1.3) Zawodnik na szesnastym dołku, żelazem numer 8 o mało nie strzelił asa – ostatecznie, piłka zatrzymała się kilkanaście centymetrów od dołka.
(1.4) Pierwsza grupa majątkowa obejmowała obywateli, których majątek szacowany był w późniejszych czasach powyżej 1000000 asów[10].
(2.1) Pierwotnie as dzielił się na 12 uncji.
(3.1) Chociaż Napoleon nie mógł przysłać obiecanych 25 tysięcy żołnierzy, do Konstantynopola zaczęła napływać francuska amunicja, sprzęt oraz spore grono inżynierów artylerii i fortyfikacji, z późniejszym asem nr 1 napoleońskiego wywiadu na terenach Wschodu, sławnym Boutinem na czele[11].
(3.2) Ludzie, którzy dowiadują się, że jestem asem, często mają potrzebę opowiadania mi o swoim życiu seksualnym, co mnie rozbraja[12]
(4.1) Najprostszym tworem jest dźwięk pokrywający się z finalis skali panującej w jednym lub kilku głosach. Obserwujemy to w części 6., gdzie dźwięk as, podkreślony przez figurę ostinatową instrumentów perkusyjnych, staje się punktem centralnym, wokół którego skupiają się wychylenia interwałowe linii melodycznych[13].
składnia:
(3.1) as + D.
(1.1) as trefl / treflowy / karo / karowy / kier / kierowy / pik / pikowy • kareta asów • wziąć asem • zejść z asa • pobić asem • pobić asa • przebić asem • dobrać asa
(1.2) zaserwować / strzelić asa
(1.3) strzelić asa
(3.1) być / stać się asem • as lotnictwa / wywiadu / kontrwywiadu • as myśliwski • as przestworzy
(3.2) być asem
synonimy:
(1.1) tuz
(1.4) as libralis, as uncialis, as semiuncialis[14], assarion[15]
(2.1) funt rzymski, libra, libra romana, assipondium, pondo, pondus[16]
(3.1) tuz, znakomitość, przodownik, luminarz, mistrz
(4.1) A♭
antonimy:
(1.3) kiks
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1-3)
rzecz. as¹ n, as² n, As n, as° n, as-moll n, As-dur n
związki frazeologiczne:
mieć asa w rękawie • ma zawsze króla i asa w renonsie • gdzie cztery pasy, tam w kupie asy • as – bank trzasł • as na warcie, diabeł w karcie • każdy as bierze raz • asy same nie grają
etymologia:
(1.1) od (1.4)[17], w polszczyźnie z franc. as[18]
(1.2-3, 2.1) od (1.1)
(1.4) łac. as[17] < łac. assarius
(3.2) skr. od pol. aseksualny
uwagi:
(4.1) zobacz też: asas • as • a • ais • aisis
(3.1) forma asy w M. i W. lm jest czasem uważana za deprecjatywną[6]
(5.1) Spójnik as pojawia się również w gwarach w słowińskim i północnej kaszubszczyźnie[19], a Józef Łęgowski w 1892 r. nadmieniał o ówczesnym gwarowym użyciu tego spójnika na początku zdania[5].
tłumaczenia:
- angielski: (1.1) ace; (1.4) as; (3.1) ace; (3.2) ace; (4.1) A-flat, A♭
- białoruski: (1.1) туз m; (3.1) ас m, туз m
- czeski: (1.1) eso; (3.1) eso
- duński: (1.1) es n; (1.2) es n; (3.1) es n
- esperanto: (1.1) aso; (1.4) aso, asaro
- fiński: (1.1) ässä; (3.1) ässä
- francuski: (1.1) as m; (3.1) as m, champion m, pot. canon
- hiszpański: (1.1) as; (2.1) as
- indonezyjski: (1.1) as / kartu as; (3.1) utama / bintang / unggulan
- interlingua: asse
- japoński: (1.1) エース (ēsu); (3.1) エース (ēsu)
- niderlandzki: (1.1) aas; (3.1) aas
- niemiecki: (1.1) As n; (3.1) As n; (4.1) As n
- nowogrecki: (1.1) άσος m; (3.1) άσος m
- portugalski: (1.1) ás; (3.1) ás
- rosyjski: (1.1) туз (tuz); (3.1) туз (tuz)
- szwedzki: (1.1) äss n, ess n
- ukraiński: (3.1) ас m
- włoski: (1.1) asso; (3.1) asso
źródła:
- ↑ Słownik tenisisty w serwisie excluzive.pl, dostęp 2010-12-17
- ↑ Hasło „as” w: encyklopedia onet.pl.
- 1 2 Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983, s. 88.
- 1 2
Hasło „as” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. I: A—G, Nakładem prenumeratorów, Warszawa 1900, s. 62. - 1 2 Józef Łęgowski (Dr. Nadmorski), Kaszuby i Kociewie […], drukarnia Dziennika Poznańskiego, Poznań 1892, s. 29.
- 1 2 3 4 Zygmunt Saloni, Włodzimierz Gruszczyński, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Słownik gramatyczny języka polskiego na płycie CD, Wiedza Powszechna, Warszawa 1997, ISBN 978-83-214-1375-4.
- 1 2 3
Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4. - ↑ Wiara w zwycięstwo, relacja z zawodów brydżowych w czasop. „Życie Gospodarcze”, wyd. 40–52, 1994.
- ↑ Mariusz Rabenda, Przebudzenie bestii, relacja sportowa w serwisie Gazeta.pl Szczecin, 2010-11-28, dostęp 2010-12-18.
- ↑ Kazimierz Kumaniecki, Historia kultury starożytnej Grecji i Rzymu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1955, s. 257.
- ↑ Waldemar Łysiak, Empirowy pasjans, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1984, ISBN 83-211-0424-X, s. 146.
- ↑ Dlaczego ludziom tak trudno zrozumieć, że jestem aseksualny?, Onet.pl, 2015-12-28
- ↑ Józef M. Chomiński, Z życia i twórczości Karola Szymanowskiego. Studia i materiały, Polskie Wydawnictwa Muzyczne, Kraków 1960, s. 168.
- ↑ Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982, s. 270.
- ↑ Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1, PWN, Warszawa 1982, s. 279.
- ↑ Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982, s. 343.
- 1 2
Hasło „as” w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1927. - ↑ Halina Rybicka, Losy wyrazów w języku polskim, PWN, Warszawa 1976, s. 25.
- ↑ Leszek Bednarczuk Polskie spójniki parataktyczne, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademi Nauk, Wrocław 1967, s. 24.
wymowa:
znaczenia:
spójnik
(1.1) ani
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
ases (5.1)
wymowa:
IPA: /əz/
znaczenia:
przyimek
(1.1) jak (przy porównaniach)
spójnik
(2.3) podczas gdy
(2.6) niż, jak (przy porówaniach, gdy po as występuje zdanie)
zaimek
przysłówek
(4.1) tak (przy porównaniach)
(4.3) daw. na przykład
rzeczownik
(5.1) hist. numizm. as (moneta starożytnego Rzymu)
(5.2) hist. as (miara wagi w starożytnym Rzymie)
(1) nieodm.
(2) nieodm.
(3) nieodm.
(4) nie stopniuje się
przykłady:
(1.1) You’re not as tall as I am. → Nie jesteś tak wysoki jak ja.
(1.2) I remember him as a child. → Pamiętam go jako dziecko.
(2.1) As you wish, my lord! → Jak sobie życzysz, mój panie!
(2.2) As I came in, she flew. → Kiedy wszedłem, ona uciekła.
(2.3) He sleeps as the rain falls. → On śpi gdy pada deszcz.
(2.4) As my fear grew, so did my legs become heavy. → W miarę jak rósł mój lęk, moje nogi stawały się ciężkie.
(2.5) As it’s too late, I quit. → Skoro jest za późno, odchodzę.
(2.6) It's not as complicated as I expected. → To nie jest tak skomplikowane jak oczekiwałem.
(3.1) Such as want our failure will be happy. → Ci, co chcą naszej porażki będą szczęśliwi.
(4.1) You’re not as tall as I am. → Nie jesteś tak wysoki jak ja.
(4.1) You're heavier than I am, and not as tall. → Jesteś ode mnie cięższy i nie tak wysoki.
(4.2) The kidnappers released him as agreed. → Porywacze uwolnili go tak jak uzgodniono.
składnia:
(1.1) as I was saying • as usual → jak zwykle • just as → dokładnie jak
(1.1,4.1) as soon as possible (ASAP)
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
as well → również (umieszczane na końcu zdania)
as far as → o ile, jeśli chodzi o
as things are → w tej sytuacji
as a matter of course → naturalnie, zwyczajnie
as a matter of fact → w rzeczywistości, faktycznie
as far as I know → z tego co wiem
as a man sows, so shall he reap
etymologia:
(1-4) zredukowana forma also < stang. eallswā → właśnie tak
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
(1.1) oznacza czas teraźniejszy
przykłady:
składnia:
synonimy:
(2.2) asar
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pochodne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: is • os • us • u
(1.1) Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1905 (Fundamento de Esperanto). Baza Radikaro Oficiala: grupa 1.
(2.1) Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1905 (Fundamento de Esperanto).
źródła:
wymowa:
znaczenia:
_czasownik, forma fleksyjna
(1.1) 2. os. lp ter. trybu oznajmującego czasownika avoir
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
IPA: [as]
homofon: has
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
(1.2) przen. as, figura, orzeł, mistrz
(1.3) hist. jedn. monet. as
przykłady:
składnia:
synonimy:
(1.2) campeón, figura, ganador
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) carta
(1.3) moneda
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
llevar un as en la manga/tener un as en la manga → mieć asa w rękawie
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
zaimek osobowy
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
odziedziczone z prabałtosł. *ēˀźun, z praindoeur. *eǵHóm
por. litew. àš, st.litew. eš, łot. es, stprus. as, es
uwagi:
źródła:
- ↑
Zigmas Zinkevičius, „Lenkų-jotvingių žodynėlis?“, Baltistica, t. 21, cz. 1, 1985, s. 69. - ↑
Zigmas Zinkevičius, „Lenkų-jotvingių žodynėlis?“, Baltistica, t. 21, cz. 1, 1985, s. 66.
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) hist. jedn. monet. as
(1) as, assis
przykłady:
(1.1) — Quot asses faciunt quattuor sestertii? — Sedecim scilicet.[1] → — Ile asów stanowi czterdzieści sesterców? — Szesnaście, oczywiście.
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
- ↑ Hans Henning Ørberg, Lingua Latina per se illustrata. Fabellae Latinae, Special-Trykkeriet Viborg, 2006, ISBN 87-90696-15-8.
wymowa:
znaczenia:
spójnik
(1.1) i
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz manx, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
wymowa:
znaczenia:
przysłówek
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
IPA: /ɑs/
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski i żeński
(1.1) oś
(1.2) mech. oś (część maszyny)
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
zaimek osobowy
(1.1) as, māise, mennei/mi, men/min/mi
przykłady:
(1.1) As turri brātin. → Ja mam brata.
(1.1) As aumetti majjan kūrin telafōnan. → Ja zgubiłem swój telefon komórkowy.
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: as • tū • tāns • tenā • tennan • mes • jūs • tenēi • tennas
źródła:
- ↑ Piotr Szatkowski, Słowniczek polsko-pruski i prusko-polski, Region, Gdynia 2025, ISBN 978-83-8365-092-0, s. 15.
wymowa:
znaczenia:
rodzajnik
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
zaimek osobowy
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz starosaksoński, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
as (1.1)
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) (o zwierzęciu) padlina, ścierwo[1]
(1.2) pot. obraź. (o człowieku) ścierwo, kanalia, łajdak, podlec[1]
(1.3) ekspr. (w złożeniach) …wzmacnia znaczenie: diabelnie, piekielnie, cholernie[1]
rzeczownik, rodzaj wspólny
(2.1) mit. Az (bóg staronordycki)[1]
(1.1-2) lp ett as, aset; lm as, asen
(2.1) lp en as, asen; lm asar, asarna
przykłady:
składnia:
(1.3) ashungrig → diabelnie głodny • asrik → obrzydliwie bogaty • astrött → śmiertelnie zmęczony
synonimy:
(1.1) kadaver
(1.2) kräk, usling, lymmel, skitstövel
(2.1) asagud
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
złożenie rzeczownikowe asätare
złożenie przymiotnikowe asberusad, asbra, asfull, aspackad, asätande
etymologia:
uwagi:
źródła:
- 1 2 3 4 Svensk ordbok, hasło "as"
zapisy w ortografiach alternatywnych:
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik
(1.1) jaszczurka
przykłady:
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: