chlew – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

Podobna pisownia: chléw

chlew (1.1)

wymowa:

IPA: [xlɛf], AS: [χlef], zjawiska fonetyczne: wygł. ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; zob. też chlew w Wikipedii

(1.2) przen. miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno[1]

odmiana:

(1.1-2)

przykłady:

(1.1) W środku obszerniejszego podwórza, przed obórką, chlewem i drwalniami stało kilka fur chłopskich[2].

(1.2) Ale tu chlew! Posprzątaj w końcu!

składnia:

kolokacje:

(1.1) nieduży chlew • wyjść z chlewu

(1.2) mieszkać w chlewie

synonimy:

(1.1) chlewnia, świniarnia; daw. gw. (Poznań) kubel[3]

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. chlewnia ż

zdrobn. chlewek mrz, chlewik ż

przym. chlewny

związki frazeologiczne:

robić chlew

etymologia:

(1.1) prasł. *chlěvъ → 'pomieszczenie dla zwierząt'[4] < germ. hlaiva[5]

(1.2) od (1.1)

uwagi:

(1.1) por. bażantarnia • chlew • gęsiarnia • królikarnia • kurnik • obora • owczarnia • psiarnia • stajnia

(1.2) zwykle w lp

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) pigsty; (1.2) pigsty
• arumuński: (1.1) purcario[6]
• baskijski: (1.1) txerritegi, txerritoki, urdandegi
• białoruski: (1.1) свінарнік m; (1.2) хлеў m, свінарнік m
• bułgarski: (1.1) свинарник m
• czeski: (1.1) chlév m, vepřín m
• duński: (1.1) sti w, svinesti w; (1.2) svinesti w
• esperanto: (1.1) porkostalo
• francuski: (1.1) porcherie ż; (1.2) porcherie ż, bordel m
• hiszpański: (1.1) pocilga ż; (1.2) pocilga ż
• islandzki: (1.1) svínastía ż; (1.2) svínastía ż
• kaszubski: (1.1) chléw m
• kataloński: (1.1) soll ż
• kazachski: (1.1) шошқа қора
• łaciński: (1.1) hara ż
• niemiecki: (1.1) Stall m, Saustall m, Schweinestall m
• nowogrecki: (1.1) χοιροστάσιο n; (1.2) χοιροστάσιο n
• nowopruski: (1.1) suweīns m
• portugalski: (1.1) pocilga ż, chiqueiro m; (1.2) pocilga ż, chiqueiro m
• rosyjski: (1.1) свинарник m, хлев m; (1.2) свинарник m, хлев m
• staropruski: (1.1) seweynis m
• szwedzki: (1.1) stia w, svinstia w; (1.2) svinstia w
• ukraiński: (1.1) свинарник m, хлів m; (1.2) свинарник m, хлів m
• węgierski: (1.1) disznóól; (1.2) disznóól
• wilamowski: (1.1) śwȧjnśtoł m
• włoski: (1.1) porcile m; (1.2) porcile m

źródła:

1. ↑ Maciej Czeszewski, Słownik polszczyzny potocznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 978-83-01-14631-3, s. 49.
2. ↑ Stefan Żeromski, Promień (wyd. 1930)
3. ↑ Antoni Danysz, Odrębności słownikarskie kulturalnego języka polskiego w Wielkopolsce w stosunku do kulturalnego języka w Galicyi, „Język Polski” nr 8–10, s. 251.
4. ↑ Hasło „chlew” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
5. ↑ Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, red. Marek Łaziński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, ISBN 978-83-01-15588-9, s. 45.
6. ↑ Tomasz Klimkowski, Dziedzictwo greckie w języku rumuńskim i arumuńskim, „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia”, XIX, Poznań 2012, Wydawnictwo Instytutu Historii UAM, s. 27.