dom – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

dom (1.1)

dom (1.2)

wymowa:

lp ⓘ, IPA: [dɔ̃m], AS: [dõm], zjawiska fonetyczne: nazal.; lm /ˈdɔmɨ/

ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. urb. oddzielny budynek mieszkalny

(1.2) pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

(1.3) urz. placówka społeczna, usługowa lub handlowa

(1.4) herald. ród, rodzina, dynastia

odmiana:

(1.1-4)

przykłady:

(1.1) W mieście wyrosło wiele nowych domów.

(1.1) W tym domu obok mieszka mój kuzyn.

(1.2) W drodze do domu wstąpiłem na pocztę.

(1.2) Niektórzy nauczyciele twierdzą, że szkoła jest drugim domem ucznia.

(1.3) Syn sąsiada za kradzież dokonaną w domu handlowym, trafił do domu poprawczego.

(1.4) Jestem Joanna Kowalska, z domu Nowak.

składnia:

(1.3) tylko w połączeniu z przydawką (przymiotnikową lub rzeczownikową)

kolokacje:

(1.1) budować / burzyć / remontować dom • stary / nawiedzony dom

(1.2) iść / jechać / wracać / wrócić do domu • być / siedzieć w domu • uciec z domu • nie mieć domu

(1.3) dom akademicki • dom poprawczy • dom maklerski • dom handlowy • dom towarowy • dom studencki • dom publiczny • dom dziecka • dom starców • dom pomocy społecznej • dom wariatów • dom wczasowy • dom wypoczynkowy • dom noclegowy • dom zdrojowy • dom pogrzebowy

(1.4) dziecko z dobrego / porządnego / biednego domu

synonimy:

(1.1) gw. (Śląsk Cieszyński) dóm

(1.2) mieszkanie, dach nad głową, własny kąt, ognisko domowe, gniazdo rodzinne, ojcowska strzecha, pielesze; gw. (Śląsk Cieszyński) dóm

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) budynek

hiponimy:

(1.1) apartamentowiec, blok, wieżowiec, willa, chałupa, chata, dwór, kamienica, rezydencja, pałac, zamek

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. domostwo n, domator m, domatorka ż, domownik m, domowniczka ż, domówka ż, podomka ż, udomowienie n, udomawianie n

zdrobn. domek m, domeczek m

zgrub. domisko n, domiszcze n

czas. udomowić dk., udomawiać ndk., zadomowić się dk., zadomawiać się ndk.

przym. domowy, przydomowy, wewnątrzdomowy

przysł. doma, domowo

związki frazeologiczne:

zob. przysłowia o domu

czuć się jak u siebie w domu • szklane domy • dom bez klamek / dom wariatów • dom boży • dom dziecka • dom publiczny • gość w dom, Bóg w dom • pani domu • pan domu • nie mów nikomu, co się dzieje w domu • każdy jest panem we własnym domu • w domu jak w raju • szczęśliwy dom, gdzie pająki są • tam dom twój, gdzie serce twoje • głodno, chłodno i do domu daleko • gość w domu – baba w ciąży • nie ma to, jak we własnym domu • swoje brudy trzeba prać w domu • wszyscy z domu, a piec komu? • nie pan domem stoi, ale dom panem • nie rządź się w cudzym domu

etymologia:

prasł. *domъ < praindoeur. *domus, por. łac. domus[4]

źródłosłów dla imion: Domamir, Domarad, Domasław, Doman, a także nazwisk: Domach, Domaczko, Domaj, Domak, Domal, Domała, Domaniec, Domanik, Domański, Domaradzki, Domasławski, Domaszek, Domaszkiewicz, Domaszko, Domisz, Domkowicz[5]

uwagi:

zobacz też: mieszkanie • izba • dom

tłumaczenia:

źródła:

  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „dom” w: Poradnia językowa PWN.
  2. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „dom” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „dom” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
  4. ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1.
  5. ↑ Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 35.

dom (1.1)

dom (1.2)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom

(1.2) katedra

odmiana:

lp dom, ~a, ~oju, ~, ~om, ~je; du ~a, ~owo, ~owa, ~a, ~oma, ~oma; lm ~y, ~ow, ~am, ~y, ~ami, ~ach

przykłady:

(1.1) Wón jo jej dom wugótował. → On zapisał jej dom w testamencie.

składnia:

kolokacje:

(1.1) dom za starych luźi → dom starców

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przysł. doma, domoj

związki frazeologiczne:

etymologia:

niem. Dom

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

_morfem

(1.1) dom (budynek)

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pochodne:

rzecz. domo, domaĉo, domano, domanaro, domego, dometo, bandomo, ĉasdomo, loĝdomo, pundomo, ruldomo, somerdomo, stacidomo, urbodomo, dombloko, domdio, dompasero, domvitro

przym. doma, pundoma

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1905 (Fundamento de Esperanto). Baza Radikaro Oficiala: grupa 3.

por. hejm

źródła:

dom (1.1)

dom (1.2)

wymowa:

IPA: /dɔm/, IPA: [dɔm]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom[1]

(1.2) katedra

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) chěža

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

prasł. *domъ < praindoeur. *dem-

uwagi:

źródła:

  1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/sorbianupper

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) osąd

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) prezent

(1.2) talent

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

dom (1.1)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

дом

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) dom

odmiana:

przykłady:

(1.1) Oni kupili starju dom vo malgrod. → Oni kupili stary dom na wsi.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) domo

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

czas. domovit

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

dom (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) bud. dom

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

(1.1) rodinný / nájomný / družstevný dom • stavať dom • strecha / vlastník domu

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. domáci m, domáca ż, domácnosť ż

zdrobn. domček m

przym. domový, domáci, domácky

przysł. doma, domácky

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) zobacz też: Indeks:Słowacki - Budynki i pomieszczenia

źródła:

dom (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przym. domač, domačinski, domačen

rzecz. domačica ż, domačin m, domačinka ż, udomačenje n

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) zobacz też: Indeks:Słoweński - Podstawowe rzeczowniki

źródła:

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) pot. oni, one

(1.2) pot. celownik i biernik 3. os. lm

rzeczownik, rodzaj wspólny

(2.1) wyrok

odmiana:

(2.1) en dom, domen, domar, domarna

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

(2.1) salomonisk dom

etymologia:

uwagi:

(1.1) forma de; (1.2) forma dem

źródła:

dom (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) dom

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz volapük, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.