klej – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
klej (1.1)
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów; zob. też klej w Wikipedii
(1.2) bud. zaprawa budowlana przygotowana fabrycznie, służąca do łączenia z podłożem względnie drobnych elementów budowlanych, np. płyt ceramicznych, styropianu, innych elementów wykończeniowych, izolacyjnych
_czasownik, forma fleksyjna
(2.1) 2. os. lp rozk. od: kleić
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Idź do sklepu po klej i nożyczki.
składnia:
(1.1) klej biurowy / introligatorski / modelarski / montażowy / stolarski / szkolny / uniwersalny; klej bezbarwny / kontaktowy / szybkoschnący / termoprzewodzący; klej akrylowy / cyjanoakrylowy / epoksydowy / polimerowy / poliuretanowy; klej do butów / drewna / gumy / metalu / plastiku / tkanin; klej w sztyfcie / tubce
(1.2) klej do betonu / cegły / glazury / gresu / płytek / styropianu; klej gipsowy
synonimy:
(1.1) klajster, gluta, lepik, lepidło, lep
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. naklejka ż, kleik m, klejówka m, naklejeczka ż
czas. kleić, przykleić, nakleić, skleić, pokleić, wkleić
związki frazeologiczne:
etymologia:
według A. Bańkowskiego od pol. klij, a to od prasł. *kъlьjь → spoiwo, co z kolei prawdopodobnie od przymiotnika praindoeur. *koulos bądź *kulos → pierwotnie wezbrany, nabrzmiały, później spójny, zwarty[1]
wariant sporadycznie notowany od 2. połowy XV wieku jako dialektyzm, szerzej spotykany od 2. połowy XVII wieku[1]
wariant klij notowany między XV wiekiem a 1. połową XVII wieku[1]
według W. Mańczaka od prasł. *kъlějь lub *klьjь[2]
por. białor. клей, bułg. клей, ros. клей i ukr. клей
uwagi:
por. klajster, lepik, lep, butapren
tłumaczenia:
- albański: (1.1) zamkë ż
- angielski: (1.1) glue, adhesive
- arabski: (1.1) صمغ
- baskijski: (1.1) itsasgarri, kola, lekeda
- bośniacki: (1.1) ljepilo n
- bułgarski: (1.1) лепило n
- chiński standardowy: (1.1) 胶 (jiāo)
- chorwacki: (1.1) ljepilo n
- czeski: (1.1) lepidlo n
- duński: (1.1) lim w, klister w/n
- esperanto: (1.1) gluo
- estoński: (1.1) liim
- fiński: (1.1) liima
- francuski: (1.1) colle ż
- gudźarati: (1.1) ગુંદર m (gundara)
- hebrajski: (1.1) דבק m (devek)
- hiszpański: (1.1) cola ż, pegamento m
- indonezyjski: (1.1) perekat, lem
- interlingua: (1.1) adhesivo
- irlandzki: (1.1) gliú m
- islandzki: (1.1) lím n
- japoński: (1.1) 糊 (のり)
- kaszubski: (1.1) lim m
- kataloński: (1.1) cola ż
- kazachski: (1.1) желім
- kirgiski: (1.1) желим
- koreański: (1.1) 접착제, 풀 (pul)
- litewski: (1.1) klijai lm m
- luksemburski: (1.1) Koll m, Läim m, Pech m
- łaciński: (1.1) gluten n
- łotewski: (1.1) līme ż
- macedoński: (1.1) лепило n
- maltański: (1.1) kolla ż
- niderlandzki: (1.1) lijm m
- niemiecki: (1.1) Kleister m, Klebstoff m, Leim m
- norweski (bokmål): (1.1) lim n
- norweski (nynorsk): (1.1) lim n
- norweski (riksmål): (1.1) lim n
- nowogrecki: (1.1) κόλλα ż
- osetyjski: (1.1) сасм
- portugalski: (1.1) cola ż
- rosyjski: (1.1) кле́й m
- rumuński: (1.1) lipici n
- serbski: (1.1) лепак / lepak m, туткало / tutkalo n
- shona: (1.1) guruu
- słowacki: (1.1) glej m, lepidlo n
- słoweński: (1.1) lepilo n
- szwedzki: (1.1) klister n, lim n
- turecki: (1.1) tutkal, yapıştırıcı
- ukraiński: (1.1) клей m
- walijski: (1.1) glud m
- węgierski: (1.1) ragasztószer
- wietnamski: (1.1) keo dán
- wilamowski: (1.1) łȧjm m
- włoski: (1.1) colla ż
źródła:
- 1 2 3 Hasło „klej” w: Andrzej Bańkowski, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. I, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 978-83-01-13016-9, s. 692.
- ↑ Hasło „klej” w: Witold Mańczak, Polski słownik etymologiczny, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2017, ISBN 978-83-7676-265-4, s. 83.