kontrolować – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

sędzia kontroluje (1.1) buty zawodników

wymowa:

ⓘ IPA: [ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvat͡ɕ], AS: [kõntrolovać], zjawiska fonetyczne: nazal.• akc. pob.

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być[1]

(1.2) sprawiać, że coś przebiega tak, jak chcemy[1]

(1.3) rządzić czymś, mieć nad czymś władzę[1]

odmiana:

(1.1-3) koniugacja IV

forma liczba pojedyncza liczba mnoga
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
bezokolicznik kontrolować
czas teraźniejszy kontroluję kontrolujesz kontroluje kontrolujemy kontrolujecie kontrolują
czas przeszły m kontrolowałem kontrolowałeś kontrolował kontrolowaliśmy kontrolowaliście kontrolowali
ż kontrolowałam kontrolowałaś kontrolowała kontrolowałyśmy kontrolowałyście kontrolowały
n kontrolowałom kontrolowałoś kontrolowało
tryb rozkazujący niech kontroluję kontroluj niech kontroluje kontrolujmy kontrolujcie niech kontrolują
pozostałe formyczas przyszłymbędę kontrolował,będę kontrolowaćbędziesz kontrolował,będziesz kontrolowaćbędzie kontrolował,będzie kontrolowaćbędziemy kontrolowali,będziemy kontrolowaćbędziecie kontrolowali,będziecie kontrolowaćbędą kontrolowali,będą kontrolowaćżbędę kontrolowała,będę kontrolowaćbędziesz kontrolowała,będziesz kontrolowaćbędzie kontrolowała,będzie kontrolowaćbędziemy kontrolowały,będziemy kontrolowaćbędziecie kontrolowały,będziecie kontrolowaćbędą kontrolowały,będą kontrolowaćnbędę kontrolowało,będę kontrolowaćbędziesz kontrolowało,będziesz kontrolowaćbędzie kontrolowało,będzie kontrolowaćczas zaprzeszłymkontrolowałem byłkontrolowałeś byłkontrolował byłkontrolowaliśmy bylikontrolowaliście bylikontrolowali byliżkontrolowałam byłakontrolowałaś byłakontrolowała byłakontrolowałyśmy byłykontrolowałyście byłykontrolowały byłynkontrolowałom byłokontrolowałoś byłokontrolowało byłoforma bezosobowa czasu przeszłegokontrolowano tryb przypuszczającymkontrolowałbym,byłbym kontrolowałkontrolowałbyś,byłbyś kontrolowałkontrolowałby,byłby kontrolowałkontrolowalibyśmy,bylibyśmy kontrolowalikontrolowalibyście,bylibyście kontrolowalikontrolowaliby,byliby kontrolowaliżkontrolowałabym,byłabym kontrolowałakontrolowałabyś,byłabyś kontrolowałakontrolowałaby,byłaby kontrolowałakontrolowałybyśmy,byłybyśmy kontrolowałykontrolowałybyście,byłybyście kontrolowałykontrolowałyby,byłyby kontrolowałynkontrolowałobym,byłobym kontrolowałokontrolowałobyś,byłobyś kontrolowałokontrolowałoby,byłoby kontrolowałoimiesłów przymiotnikowy czynnymkontrolujący, niekontrolujący żkontrolująca, niekontrolująca kontrolujące, niekontrolujące nkontrolujące, niekontrolująceimiesłów przymiotnikowy biernymkontrolowany, niekontrolowanykontrolowani, niekontrolowaniżkontrolowana, niekontrolowanakontrolowane, niekontrolowanenkontrolowane, niekontrolowaneimiesłów przysłówkowy współczesnykontrolując, nie kontrolując rzeczownik odczasownikowykontrolowanie, niekontrolowanie

przykłady:

(1.2) Żeglugę morską kontrolowały niemal w całości wielkie spółki okrętowe[2].

składnia:

kolokacje:

(1.1) kontrolować bilety / dokumenty • kontrolować trzeźwość

(1.2) kontrolować emocje • kontrolować sytuację

(1.3) kontrolować terytorium

synonimy:

(1.1) sprawdzać, weryfikować, nadzorować, monitorować

(1.2) panować

(1.3) panować, dominować, władać

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. kontrola ż, kontrolka ż, kontroler m, kontrolerka ż, kontrolowanie n, skontrolowanie n

czas. skontrolować dk.

przym. kontrolny, kontrolerski

przysł. kontrolnie

związki frazeologiczne:

etymologia:

franc. contrôler[1] + pol. -ować

uwagi:

tłumaczenia:

źródła:

  1. 1 2 3 4 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „kontrolować” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  2. ↑ Janusz Pajewski, Historia powszechna 1871–1918, 1967, Narodowy Korpus Języka Polskiego.