kosić – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

traktor kosi (1.1)

wymowa:

IPA: [ˈkɔɕit͡ɕ], AS: [kośić], zjawiska fonetyczne: zmięk. ⓘ

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. skosić)

(1.1) ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

(1.2) pot. przen. zabijać, zwykle wiele osób lub zwierząt naraz

(1.3) gwara więzienna, przen. kraść

odmiana:

(1.1-3) koniugacja VIa

forma liczba pojedyncza liczba mnoga
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
bezokolicznik kosić
czas teraźniejszy koszę kosisz kosi kosimy kosicie koszą
czas przeszły m kosiłem kosiłeś kosił kosiliśmy kosiliście kosili
ż kosiłam kosiłaś kosiła kosiłyśmy kosiłyście kosiły
n kosiłom kosiłoś kosiło
tryb rozkazujący niech koszę koś niech kosi kośmy koście niech koszą
pozostałe formyczas przyszłymbędę kosił,będę kosićbędziesz kosił,będziesz kosićbędzie kosił,będzie kosićbędziemy kosili,będziemy kosićbędziecie kosili,będziecie kosićbędą kosili,będą kosićżbędę kosiła,będę kosićbędziesz kosiła,będziesz kosićbędzie kosiła,będzie kosićbędziemy kosiły,będziemy kosićbędziecie kosiły,będziecie kosićbędą kosiły,będą kosićnbędę kosiło,będę kosićbędziesz kosiło,będziesz kosićbędzie kosiło,będzie kosićczas zaprzeszłymkosiłem byłkosiłeś byłkosił byłkosiliśmy bylikosiliście bylikosili byliżkosiłam byłakosiłaś byłakosiła byłakosiłyśmy byłykosiłyście byłykosiły byłynkosiłom byłokosiłoś byłokosiło byłoforma bezosobowa czasu przeszłegokoszono tryb przypuszczającymkosiłbym,byłbym kosiłkosiłbyś,byłbyś kosiłkosiłby,byłby kosiłkosilibyśmy,bylibyśmy kosilikosilibyście,bylibyście kosilikosiliby,byliby kosiliżkosiłabym,byłabym kosiłakosiłabyś,byłabyś kosiłakosiłaby,byłaby kosiłakosiłybyśmy,byłybyśmy kosiłykosiłybyście,byłybyście kosiłykosiłyby,byłyby kosiłynkosiłobym,byłobym kosiłokosiłobyś,byłobyś kosiłokosiłoby,byłoby kosiłoimiesłów przymiotnikowy czynnymkoszący, niekoszący żkosząca, niekosząca koszące, niekoszące nkoszące, niekosząceimiesłów przymiotnikowy biernymkoszony, niekoszonykoszeni, niekoszeniżkoszona, niekoszonakoszone, niekoszonenkoszone, niekoszoneimiesłów przysłówkowy współczesnykosząc, nie kosząc rzeczownik odczasownikowykoszenie, niekoszenie

przykłady:

(1.1) Biedny mąż musi od rana kosić trawnik przed domem.

(1.2) Sierżant kosił serią cały pluton nieprzyjaciela.

(1.3) Chuligan chwalił się, jak kosi kobietom portmonetki.

składnia:

(1.1) kosić + B. • nie kosić + D.

kolokacje:

(1.1) kosić trawę / zboże / pszenicę / …

(1.3) kosić torebkę / portfel / …

synonimy:

(1.1) żąć, wyżynać, zżynać[1]

(1.3) zob. kraść

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) ścinać

(1.2) zabijać

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. kośnik mzw/mos, półkosek mrz, kosina ż, kosa ż, kosisko n, kosiarka ż, kosiarz m, kosynier mos, kośba ż, koszenie n, podkaszanie n

czas. wykaszać, podkaszać ndk., skosić dk., zakosić dk.

przym. kosiarski

związki frazeologiczne:

lot koszący • jeden kosi, drugi nosi

etymologia:

prasł. *kositi → 'ciąć, siec kosą'[2]

por. białor. касіць, ros. косить, ukr. косити

uwagi:

tłumaczenia:

(1.3) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kraść

źródła: