noc – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

noc (1.1)

wymowa:

IPA: [nɔt͡s], AS: [noc], ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okres od zmierzchu do świtu; zob. też noc w Wikipedii

odmiana:

(1.1)

przykłady:

(1.1) W nocy dobrze jest przytulić się do ukochanej osoby.

składnia:

kolokacje:

(1.1) bezsenna / stracona noc • bezgwiezdna / bezksiężycowa / czarna / krótka / upalna / widna noc • noc świętojańska • noc zapada • co noc • nie sypiać / pracować po nocach • siedzieć do późna w nocy • wracać nocą

synonimy:

(1.1) zdrobn. nocka

antonimy:

(1.1) dzień

hiperonimy:

(1.1) okres

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. nocek mzw, nocnik mrz, nocny mrz, nocnica ż, nocowanie n, przenocowanie n, zanocowanie n

zdrobn. nocka ż

czas. nocować ndk., przenocować dk., zanocować dk.

przym. nocny, noclegowy, północny

przysł. nocą, nocami

związki frazeologiczne:

białe noce • zielona noc • królowa nocy • dniami i nocami • noce i dnie • od świtu do nocy • pod osłoną nocy • brzydki jak noc • brzydki jak noc listopadowa • dobranoc, pchły na noc; karaluchy pod poduchy • dzień do pracy, noc do spania • dzień wygania, noc przygania • kupalnej nocy wydziera bies wiedźmie oczy • • po złym dniu zła noc • podobny jak dzień do nocy • prawo pierwszej nocy • są takie oczy, co nie śpią w nocy • wieczerza hojna, noc niespokojna • wilk i złodziej po nocy wędrują • w nocy wszystkie koty są bure / w nocy wszystkie koty są czarne / w nocy wszystkie koty są szare • z nocy robić dzień

zob. też: przysłowia o nocy

etymologia:

W użyciu od XIV w., ogsłow., por. czes. noc • ros. ночь • scs. ношть[2]. Pochodzi od prasł. *noktь → noc, w tym samym znaczeniu: litew. naktis • łot. nakts • goc. nahts • łac. nox, noctis • stind. nák[2]. Kontynuacja praindoeur. rzeczownika atematycznego *nókʷts, D. *nékʷts → noc, który w prasł. (i bałt) został przeniesiony do tematów na -ĭ-[2]. Źródłosłów dla pol. nocny, nocnik, nocować, przenocować, zanocować[2]. Zobacz też etymologię w haśle nocleg.

uwagi:

tłumaczenia:

źródła:

  1. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Wołacz w: koalar, Formy potencjalne.
  2. 1 2 3 4 Hasło „noc” w: Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1, s. 366.

noc (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc

odmiana:

(1.1)

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) noční doba

antonimy:

(1.1) den

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. nocleh, noclehárna, nočník, nočníček

przym. noční

czas. nocovat

związki frazeologiczne:

být černý jako noc • být jako den a noc • lišky tam dávají dobrou noc • Lucie noci upije • od rána do noci • v noci je každá kráva černá • stát se přes noc slavným

etymologia:

zob. noc

uwagi:

źródła:

noc (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc

odmiana:

(1.1) lp noc, ~y, ~y, ~, ~u, ~y; du ~y, ~owu, ~oma, ~y, ~oma, ~oma; lm ~y, ~ow, ~am, ~y, ~ami, ~ach

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

dobru noc

etymologia:

zob. noc

uwagi:

zobacz też: zajtšo • jutšo • źeń • połdnjo • wjacor • noc • połnoc

źródła:

noc (1.1)

wymowa:

IPA: /nɔts/

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

(1.1) dzéń

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

praindoeur. *negʷ-

uwagi:

źródła:

  1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/kashubian

noc (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc

odmiana:

wg VI typu (żeński spółgłoskowy), wz. 1; lm noce

przykłady:

(1.1) Dnes v noci svieti mesiac. → Dziś w nocy świeci księżyc.

składnia:

kolokacje:

(1.1) hviezdnatá noc → gwiaździsta noc • polárna noc → noc polarna • túlať sa po nociach → tułać się po nocach, przebywać w nocy poza domem

synonimy:

antonimy:

(1.1) deň

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przym. nočný, nočná

rzecz. nočník m, nočná ż, nôcka

związki frazeologiczne:

čierny ako noc • dobrú noc • škaredý ako noc

etymologia:

zob. noc

uwagi:

źródła: