nos – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

nos (1.1) człowieka

nos (1.1) psa

nosy (1.2) u butów

nos (1.3) samolotu

wymowa:

ⓘ, IPA: [nɔs], AS: [nos]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; zob. też nos w Wikipedii

(1.2) koniec buta

(1.3) dziób samolotu

(1.4) stpol. dziób

(1.5) środ. kosmet. zob. perfumiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) reg. białost. alkoholik

odmiana:

(1.1-5)

(2.1)

przykłady:

(1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca[1].

(1.2) Te stare buty mają nosy zadarte do góry.

(1.3) Na nosie bombowca umieszczono działko.

(1.1) – Jedyną osobą zdolną stworzyć kompozycję zapachową jest perfumiarz w branży zwany Nosem – objaśnia pani w białym laboratoryjnym kitlu[2].

składnia:

kolokacje:

(1.1) duży / mały / zadarty / … nos • zapchany / zakatarzony nos • w nosie • na nosie • dłubać w nosie • wysmarkać / wytrzeć nos • chusteczka do nosa • krople do nosa

synonimy:

(1.1) środ.; gw. (Grudziądz) kinol, żart. kichawa; reg. pozn. kliber, kluber, kluka; gw. lwow. pachniarz

(1.3) dziób

(1.5) kompozytor zapachowy / zapachów, perfumiarz

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. nosówka ż, nosacz m, Nosal m, e-nos m, nosowanie n, nosowość ż, nosacizna ż

zdrobn. nosek m, noseczek m

zgrub. nochal m, nosisko n

czas. nosować ndk.

przym. nosowy, nosówkowy, nosaty, przynosowy, beznosy

przysł. nosowo

związki frazeologiczne:

czekoladowy nos • dać prztyczka w nos • dać się jak niedźwiednikowi za nos wodzić • dać po nosie • dostać po nosie • dostać prztyczka w nos • elektroniczny nos • grać na nosie / zagrać na nosie • iść jak krew z nosa • kaczy nos • kontent jakby go bocian nosem iskał • kręcić na coś nosem • Królewski Nos • mieć w nosie • mieć po dziurki w nosie • mieć mleko pod nosem • mieć muchy w nosie • mieć nosa • nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa / widzieć tylko koniec swojego nosa / widzieć tylko koniec własnego nosa • mówić pod nosem • nie wychylać nosa • nos jak hamulec od karuzeli • nos jak klamka od zakrystii • nos jak lotnia • nos jak wytrych • odprawić z długim nosem • pasuje jak pięść do nosa • pilnować własnego nosa • podpierać się nosem • przejść koło nosa • przyciąć nosa • spuścić nos na kwintę / opuścić nos na kwintę / zwiesić nos na kwintę • sprzątnąć sprzed nosa • spuścić nos • Święty Nos • utrzeć nosa / przytrzeć nosa • wciągnąć nosem • wodzić za nos • wsadzać nos w nie swoje sprawy / wścibiać nos w nie swoje sprawy • zadzierać nosa • zwąchać pismo nosem • zwiesić nos

przysłowia: gdzie cztery nianie, tam dziecko bez nosa • im bucik starszy, tym bardziej nosa zadziera • kłos, co ziarna nie zawiera, dumnie w górę nos zadziera • kto z panami nos swój mierzy, tego dola bywa smutną: gdy ma krótszy, to naciągną, jeśli dłuższy, to go utną • nie nos dla tabakiery, ale tabakiera dla nosa • nie nos dla tabakiery, lecz tabakiera dla nosa • nie wsadzaj nosa do cudzego prosa • nie wścibiaj nosa, gdzieś nie dał grosza • nie wychylaj nosa, to ci go nie przytrą • nie zje mucha człeka, choć na nos siada • niedźwiedzia gdy przemożesz, za nos wodzić możesz • nos w sos, zęby w otręby, nogi w pierogi • od białego wina nos też czerwienieje • pyszny, wyżej gębę niżeli nos trzyma • spiczasty nos i broda – diabeł w nich drzemie i niezgoda

etymologia:

prasł. *nosъ[3]

uwagi:

tłumaczenia:

(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: alkoholik

• aceh: (1.1) idông
• amharski: (1.1) አፍንጫ
• angielski: (1.1) nose; (1.3) nose
• arabski: (1.1) أنف
• baskijski: (1.1) sudur; (1.2) punta; (1.3) mutur
• bhodźpuri: (1.1) नाक ż
• białoruski: (1.1) нос m
• bułgarski: (1.1) нос m
• chiński standardowy: (1.1) 鼻 (bí)
• chorwacki: (1.1) nos m; (1.3) nos m
• czeski: (1.1) nos m; (1.3) nos m
• dinka: (1.1) wum
• dolnołużycki: (1.1) nos m; (1.3) nos m
• duński: (1.1) næse w; (1.2) næse w, skonæse w; (1.3) næse w, flynæse w
• elfdalski: (1.1) nev n
• esperanto: (1.1) nazo
• francuski: (1.1) nez m; (1.2) pointe ż de la chaussure; (1.3) nez m
• friulski: (1.1) nâs m
• górnołużycki: (1.1) nós m
• grenlandzki: (1.1) qingaq
• gudźarati: (1.1) નાક n (nāka)
• hebrajski: (1.1) אף m
• hiszpański: (1.1) nariz ż; (1.2) puntera ż; (1.3) morro m
• islandzki: (1.1) nef n
• jaćwieski: (1.1) nasis
• japoński: (1.1) 鼻 (はな, hana)
• jidysz: (1.1) נאָז ż (noz)
• joruba: (1.1) imu
• kabowerdeński: (1.1) narís
• karaimski: (1.1) бурун
• kaszubski: (1.1) nos m, kòzer m, cnik m, knéra ż
• kataloński: (1.1) nas m
• khowarski: (1.1) نسکار
• łaciński: (1.1) nasus
• łatgalski: (1.1) nuoss m, daguns m
• łotewski: (1.1) deguns m
• macedoński: (1.1) нос m
• maithili: (1.1) नाक
• manx: (1.1) stroin ż
• niderlandzki: (1.1) neus m
• niemiecki: (1.1) Nase ż; (1.2) Spitze ż; (1.3) Flugzeugbug m, Flugzeugkopf m
• nowogrecki: (1.1) μύτη ż; (1.2) μύτη ż; (1.3) ρύγχος n
• nowopruski: (1.1) nasī ż
• pali: (1.1) ghāna
• połabski: (1.1) nös m
• pontyjski: (1.1) μυτί n, μυτίν n
• portugalski: (1.1) nariz m; (1.2) nariz m
• rosyjski: (1.1) нос m
• rumuński: (1.1) nas n
• sanskryt: (1.1) नासा ż
• slovio: (1.1) nos (нос)
• słowacki: (1.1) nos m
• słoweński: (1.1) nos m; (1.3) nos m
• starofryzyjski: (1.1) nose ż
• staroirlandzki: (1.1) srón ż
• staropruski: (1.1) nozy ż
• staro-wysoko-niemiecki: (1.1) nasa ż
• suahili: (1.1) pua
• szwedzki: (1.1) näsa w, slang. kran
• tagalski: (1.1) ilong
• tatarski: (1.1) borın
• turecki: (1.1) burun
• tuvalu: (1.1) isu
• udmurcki: (1.1) ныр
• ukraiński: (1.1) ніс m
• walijski: (1.1) trwyn m
• węgierski: (1.1) orr
• wietnamski: (1.1) mũi
• wilamowski: (1.1) nōs ż, nōz ż, noz ż
• włoski: (1.1) naso m; (1.2) mascherina ż; (1.3) muso m
• wolof: (1.1) bàkkan

źródła:

1. ↑ Rozdział VIII w: Maryla Szymiczkowa, Tajemnica Domu Helclów, Znak, Kraków 2015, ISBN 978-83-240-3525-0.
2. ↑ Halina Cywińska, Pachnieć zmysłowo, „Express Ilustrowany”, 2002-12-20, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
3. ↑ Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.

nos (1.1)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) anat. nos

odmiana:

(1.1)

przykłady:

(1.1) Ako budeš lagao narasti će ti nos! → Jak będziesz kłamać, to wyrośnie ci długi nos!

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

nos (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) anat. nos

odmiana:

(1.1)

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przym. nosní

związki frazeologiczne:

tahat za nos

etymologia:

uwagi:

źródła:

nos (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. nos

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

zobacz też: Indeks:Dolnołużycki - Części ciała

źródła:

wymowa:

IPA: /no/

ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) forma przymiotnika notre używana przed rzeczownikami w liczbie mnogiej, nasi, nasze

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: [nos]

ⓘ

znaczenia:

_zaimek, forma fleksyjna

(1.1) forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia bliższego → nas

(1.2) forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia dalszego → nam

(1.3) forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w postaci zaimka zwrotnego → się

odmiana:

(1)

przykłady:

(1.1) Nos vieron contigo. → Widzieli nas z tobą.

(1.2) Nos dijeron que vendrías. → Powiedzieli nam, że przyjdziesz.

(1.3) Nos hemos peleado por una pequeñez. → Pokłóciliśmy/łyśmy się o błahostkę.

składnia:

(1.1-3) zawsze na początku grupy werbalnej oprócz form enklitycznych bezokolicznika, imiesłowu czynnego (gerundio) i trybu rozkazującego, jak również pozostałych form o czysto literackim charakterze: escribirnos, amándonos, levántanos, véonos

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

łac. nos

uwagi:

(1.3) w pozycji enklitycznej czasownika w formie 1. os. lm (zwykle w trybie rozkazującym) powoduje utratę końcowej spółgłoski „s”: levantar > levantemos > levantémonos (postać zwrotna „levantarse”)

źródła:

nos (1.1)

wymowa:

IPA: /nɔs/

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. nos[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) kòzer, cnik

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

praindoeur. *(H)nā̆s-

uwagi:

źródła:

1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/kashubian

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz kornijski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) 1 os. lm M., B. od zaimka ja (my, nas)

odmiana:

(1.1) zobacz odmianę w aneksie

przykłady:

(1.1) salva nos → zbaw nas

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

ⓘ ⓘ ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) nam

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

zaim. nosso

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz prowansalski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

nos (1.1)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

нос

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) anat. nos

odmiana:

(1.1) lm nosis

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

nos (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) anat. nos

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

(1.1) dlhý / krivý / orlí nos • dýchať nosom

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przym. nosový, nosný

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: /ˈnóːs/

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. nos

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

zobacz też: Indeks:Słoweński - Części ciała

źródła:

nos (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) zool. pysk

odmiana:

(1.1) en nos, nosen, nosar, nosarna

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

zobacz też: części ciała zwierząt w języku szwedzkim

źródła:

wymowa:

IPA: /noːs/

ⓘ ⓘ ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) noc

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz waloński, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

partykuła

(1.1) więc, no

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

węg. no + és

uwagi:

źródła:

zapisy w ortografiach alternatywnych:

noss

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mokry

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

(1.1) troüg

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: