pion – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

piony (1.2)

piony (2.1)

wymowa:

IPA: [pʲjɔ̃n], AS: [pʹi ̯õn], zjawiska fonetyczne: zmięk.nazal.i → j

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek równoległy do kierunku działania siły grawitacji ciała niebieskiego, względem którego jest on określany; zob. też pion (kierunek) w Wikipedii

(1.2) techn. ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1); zob. też pion (przyrząd) w Wikipedii

(1.3) techn. fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku

(1.4) fiz. najlżejszy z mezonów; zob. też pion (cząstka) w Wikipedii

(1.5) dział instytucji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) szach. jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

_rzeczownik, forma fleksyjna

(3.1) D. lm od: piona

odmiana:

(1.1-5)

(2.1)

przykłady:

(1.1) Winda porusza się w pionie.

(2.1) Końcówki szachowe z różnobarwnymi gońcami często kończą się remisem nawet wówczas, gdy jedna ze stron ma przewagę w pionach.

(2.1) Ruszył się słoniem, aby wziąć piona.

składnia:

kolokacje:

(1.2) pion żyroskopowy

(1.3) pion wentylacyjny

(2.1) pion królewski / hetmański / izolowany / wolny / bandowyzbić / pobić / poświęcić / promować piona • zbić / pobić pionem • zdwojone piony

synonimy:

(1.2) gw. (Górny Śląsk) zynklod

(1.4) mezon π

(2.1) pionek, gw. sądecka: chłopek

antonimy:

(1.1) poziom

hiperonimy:

(1.1) kierunek

(2.1) bierka

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

(1.1-3)

rzecz. pionowość ż, pionizacja ż

czas. pionować ndk.

przym. pionowy

przysł. pionowo

(2.1)

rzecz.

zdrobn. pionek mrz

przym. pionowy, pionkowy

związki frazeologiczne:

postawić do pionutrzymać pion

etymologia:

(1.4) od nazwy litery π

(2.1) niem. Pion, franc. pion, stfranc. peon < płac. pedo -onis → piechur[2]

uwagi:

tłumaczenia:

źródła:

  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „pion” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
  2. Hasło „pion II” w: Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. 1995 i nn.

wymowa:

IPA: /ˈpaɪɒn/

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) fiz. pion, mezon π

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) szach. pion (figura szachowa)

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(2.1) fiz. pion (cząstka)

odmiana:

(1.1)

(2.1)

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) pěšec, pěšák

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przym. pionový

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szach. pion

(1.2) fiz. pion, mezon π

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: [pjon]

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) piskliwy, kwilący, ćwierkający

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) fiz. pion

odmiana:

(1) lp pion m, piona ż; lm piones m, pionas ż

(2) lm piones

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1) hiszp. piar + -ón

(2) ang. pion

uwagi:

źródła:

pion (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) bot. piwonia

(1.2) fiz. pion (cząstka)

odmiana:

(1) lp en pion, pionen; lm pioner, pionerna

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.2) pimeson

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) växt

(1.2) meson, hadron, partikel

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

fraza przymiotnikowa röd som en pion

etymologia:

uwagi:

źródła: