pochodnia – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

pochodnie (1.1)

wymowa:

IPA: [pɔˈxɔdʲɲa], AS: [poχodʹńa], zjawiska fonetyczne: zmięk.• -ni… ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych; zob. też pochodnia w Wikipedii

(1.2) astr. rozbłysk na tarczy słonecznej

odmiana:

(1.1-2)

przykłady:

(1.1) Sędziowie zajęli siedzenia za stołem, pochodnie zatknięto w żelazne świeczniki przy słupach przybite; na stole zapalono lampy[1].

(1.1) Pochodnie, czyli długie sznury nasycone materiałami palnymi, były, ale nie było ognia[2].

(1.1) Wypaliło mu się sześć pochodni; noc musiała się już zbliżać ku końcowi[3].

(1.1) Jego pochodnia rozświetlała zaledwie część przestrzeni, której ogromna reszta ginęła w gęstym mroku[4].

(1.1) O kilka kroków za nimi szła inna grupa osób oświetlona jedną pochodnią[5].

składnia:

kolokacje:

(1.1) zapalać / zapalić pochodnie

synonimy:

(1.1) łuczywo, żagiew; reg. śl. fachla, reg. śl. facla, reg. śl. fachtla, reg. śl. fachula

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. pochód m

związki frazeologiczne:

żywa pochodnia

etymologia:

prasł. *pochodьnja[6]

por. czes. pochodeň, słc. pochodeň

uwagi:

(1.2) por. plama słoneczna

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) torch; (1.2) facula
• arabski: (1.1) شعلة ż, مشعل m
• baskijski: (1.1) zuzi, lastargi
• białoruski: (1.1) факел m, przest. паходня ż
• bułgarski: (1.1) факел m, факла ż
• czeski: (1.1) pochodeň ż
• dolnołużycki: (1.1) pochornja ż, książk. smolnica ż
• esperanto: (1.1) torĉo
• francuski: (1.1) torche ż, flambeau m
• górnołużycki: (1.1) smólnica ż, przest. pochodnja ż
• gudźarati: (1.1) દીપિકા ż (dīpikā)
• hawajski: (1.1) kukui
• hiszpański: (1.1) antorcha ż
• islandzki: (1.1) blys n, kyndill m
• kataloński: (1.1) atxa ż
• łaciński: (1.1) fax ż, taeda ż
• niderlandzki: (1.1) fakkel ż
• niemiecki: (1.1) Fackel ż, Pechfackel ż, Teerfackel ż
• nowogrecki: (1.1) πυρσός m
• rosyjski: (1.1) факел m
• słowacki: (1.1) fakľa ż, pochodeň ż
• staroangielski: (1.1) blæse ż, blase ż
• szwedzki: (1.1) fackla w
• tagalski: (1.1) sulo
• ukraiński: (1.1) факел m
• węgierski: (1.1) fáklya
• wilamowski: (1.1) fakl̥ ż
• włoski: (1.1) fiaccola ż, torcia ż

źródła:

1. ↑ Rozdział VII w: J. B. Dziekoński, Sędziwoj, t. II, Gebethner i Wolff, Warszawa 1907, s. 175.
2. ↑ Rozdział XIX w: B. Prus, Faraon, t. II, Gebethner i Wolff, Warszawa 1935, s. 252.
3. ↑ Rozdział XIV w: B. Prus, Faraon, t. III, Gebethner i Wolff, Warszawa 1935, s. 208.
4. ↑ Rozdział XIV w: B. Prus, Faraon, t. III, Gebethner i Wolff, Warszawa 1935, s. 210.
5. ↑ Rozdział XIV w: B. Prus, Faraon, t. III, Gebethner i Wolff, Warszawa 1935, s. 212.
6. ↑ Hasło „pochodnia” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.