pomidor – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

pomidory (1.2)

pomidory (1.3)

wymowa:

ⓘ, IPA: [pɔ̃ˈmʲidɔr], AS: [põmʹidor], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. Lycopersicon Mill.[1], sekcja roślin z rodzaju psianka; zob. też pomidor w Wikipedii

(1.2) bot. roln. jednoroczna roślina warzywna z rodzaju pomidorów (1.1), pochodząca z Ameryki Południowej

(1.3) kulin. spoż. owoc pomidora (1.2)

(1.4) zabawa u dzieci: na zadane pytania trzeba odpowiadać wyłącznie „pomidor”; zob. też pomidor (gra) w Wikipedii

(1.5) uczn. osoba, która się zaczerwieniła[2]

(1.6) więz. nos[3]

odmiana:

(1.1-6)

przykłady:

(1.2) W ogrodzie posadziłem pomidory, marchew i koper.

(1.3) Na kolację zrobiłam sałatkę z pomidorów.

składnia:

kolokacje:

(1.3) przecier / sok / sałatka z pomidorów • czerwone / zielone / żółte pomidory • pomidory malinowe / koktajlowe / smażone

synonimy:

(1.2) gw. (Górny Śląsk) tomata, tómata, tółmata

(1.3) gw. (Górny Śląsk) tomata, tómata, tółmata

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) sekcja

(1.2) roślina

(1.3) jagoda

(1.4) zabawa

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. pomidorowa ż, pomidorówka ż

zdrobn. pomidorek mrz

przym. pomidorowy

przysł. pomidorowo

związki frazeologiczne:

czerwony jak pomidor

etymologia:

(1.1-3) wł. pomodoro[5] (t. wł. pomidoro) < wł. pomo + di + oro → dosł. jabłko (owoc) ze złota[6][7]

(1.4) od (1.1-3)

uwagi:

zob. też pomidor w Wikicytatach

tłumaczenia:

• amharski: (1.1) ቲማቲም; (1.3) ቲማቲም
• angielski: (1.1) tomato; (1.3) tomato
• arabski: (1.1-2) طماطم, بندورة
• baskijski: (1.1) tomate; (1.3) tomate
• białoruski: (1.1) памідор m; (1.2) памідор m; (1.3) памідор m
• bośniacki: (1.3) paradajz m
• bretoński: (1.3) tomatez rzeczownik zbiorowy tomatezenn ż
• cebuano: (1.3) tamatis
• chiński standardowy: (1.3) uproszcz. i trad. 番茄 (fānqié), uproszcz. 西红柿 / trad. 西紅柿 (xīhóngshì)
• chorwacki: (1.1) rajčica ż; (1.3) rajčica ż
• czeski: (1.1) rajče n; (1.3) rajče n
• dolnołużycki: (1.1) tomata ż
• duński: (1.3) tomat w
• esperanto: (1.3) tomato
• fiński: (1.3) tomaatti
• francuski: (1.1) tomate ż; (1.3) tomate ż
• grenlandzki: (1.3) tomati
• gruziński: (1.2) პომიდორი, პამიდორი; (1.3) პომიდორი, პამიდორი
• gudźarati: (1.1) ટમેટું
• hiszpański: (1.1) tomatera ż; (1.3) tomate m
• indonezyjski: (1.3) tomat
• interlingua: (1.3) tomate
• islandzki: (1.1) tómatur m
• japoński: (1.3) トマト (tomato)
• jidysz: (1.3) פּאָמידאָר m (pomidor), טאָמאַט m (tomat)
• kaszubski: (1.3) pòmidora ż
• kataloński: (1.1) tomaquera ż; (1.3) tomàquet m
• khmerski: (1.3) ប៉េងប៉ោះ
• łotewski: (1.2) tomāts m; (1.3) tomāts m
• maltański: (1.3) tadam m
• nahuatl: (1.3) xitomatl
• niderlandzki: (1.3) tomaat ż
• niemiecki: (1.3) Tomate ż; austr. Paradeiser m, austr. Paradeisapfel m
• norweski (bokmål): (1.3) tomat m
• nowogrecki: (1.1) ντοματιά ż; (1.3) ντομάτα ż
• pendżabski: (1.1) ਟਮਾਟਰ m; (1.3) ਟਮਾਟਰ m
• portugalski: (1.1) tomateiro m; (1.3) tomate m
• rosyjski: (1.3) помидор m
• rumuński: (1.3) pătlăgea roșie ż, tomată ż
• shona: (1.2) domasi; (1.3) domasi
• slovio: (1.3) tomat (томат)
• suahili: (1.3) nyanya
• szwedzki: (1.3) tomat w
• turecki: (1.3) domates
• ukraiński: (1.1) помідор m; (1.3) томат m, помідор m
• węgierski: (1.2) paradicsom; (1.3) paradicsom
• wilamowski: (1.1) pȧrȧdȧjsopuł m, pomidor m; (1.2) pȧrȧdȧjsopuł m, pomidor m; (1.3) pȧrȧdȧjsopuł m, pomidor m
• włoski: (1.1) pomodoro m, tomato m; (1.3) pomodoro m, tomato m

źródła:

1. ↑ Hasło „Lycopersicon” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia.
2. ↑ Monika Rzeszutek, Rośliny w szkolnym ogrodzie, czyli nazwy botaniczne w socjolekcie uczniowskim, „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura, t. 16, Wrocław 2001, s. 227.
3. ↑ Jolanta Ignatowicz-Skowrońska, Motywy roślinne w slangu młodzieżowym i żargonie przestępczym, „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura, t. 16, Wrocław 2001, s. 240.
4. ↑ Hasło „pomidor” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
5. ↑ Hasło „pomidor” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
6. ↑ Maria Borejszo, Zapożyczenia włoskie we współczesnej polszczyźnie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007, ISBN 978-83-232176-5-7, s. 71‒72, 76, 163.
7. ↑ Witold Mańczak, Polski słownik etymologiczny, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2017, ISBN 978-83-7676-265-4.

pomidorlar (1.1)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

پوميدور

wymowa:

podział przy przenoszeniu wyrazu: po•mi•dor

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) bot. pomidor

odmiana:

(1.1) lp pomidor, pomidorun, pomidora, pomidoru, pomidorda, pomidordan; lm pomidorlar, pomidorların, pomidorlara, pomidorları, pomidorlarda, pomidorlardan

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pomidor (1.1)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) pomidor

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pomidor (1.2)

pomidor (1.3)

zapisy w ortografiach alternatywnych:

pȧrȧdȧjsopuł

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. Lycopersicon[1], pomidor[2]

(1.2) pot. bot. roln. Solanum lycopersicum L.[3], pomidor zwyczajny[2]

(1.3) kulin. spoż. owoc pomidora zwyczajnego[2]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1-2) zobacz też: Indeks:Wilamowski - Rośliny

(1.3) zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jedzenie

źródła: