przedni – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wymowa:

IPA: [ˈpʃɛdʲɲi], AS: [pšedʹńi], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. ⓘ

znaczenia:

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się na przodzie

(1.2) przest. idący lub stojący na przedzie

przymiotnik jakościowy

(2.1) przest. bardzo dobry

(2.2) przest. wyróżniający się, przodujący w czymś

odmiana:

(1.1-2)

(2.1-2)

przykłady:

(1.1) Wicher zdruzgotał nam reje, poszarpał w szmaty wszystkie żagle, a na koniec strzaskał maszt przedni.[1]

(1.1) Przednią lewą nogę podniósł, odwrócił śliczną głowę z rożkami i uważnie nasłuchiwał[2]

(1.2) Niech przynajmniej przednia straż ma dowódcę.[3]

(2.1) Otóż, można zeń przyrządzać przedni napój na pobudzenie witalności.[4]

(2.2) Pan Zagłoba wpadł w humor przedni, nikogo do głosu nie dopuścił.[5]

składnia:

kolokacje:

(1.1) przednia szyba • przedni ząb • przedni napęd / zderzak • przednie koło • przednia łapa / noga

(1.2) przednia straż

(2.1) przednie wino • przedni trunek • przednie towarzystwo • przednia jakość • przednia zabawa • przednia sztuka

(2.2) orzeł przedni

synonimy:

(1.1) frontowy

(2.1) wyborny, świetny

(2.2) wyjątkowy, świetny

antonimy:

(1.1-2) tylny

(2.1) lichy, marny, kiepski

(2.2) pospolity

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. przód m, przodeczek m, przodkini ż, przodek m, przodownictwo n, przodownik m, przodowniczka ż, przodownica ż, przodowanie n, przednik m, poprzedzanie n, poprzedzenie n, wyprzedzanie n, wyprzedzenie n, przedniość ż, uprzedzanie n, uprzedzenie n, poprzednik m, poprzedniczka ż, przodowy m

czas. przodować ndk., poprzedzać ndk., poprzedzić dk., wyprzedzać ndk., wyprzedzić dk., uprzedzać ndk., uprzedzić dk.

przym. uprzedni, przodowy, przodkowy, przodowniczy, poprzedni

przysł. przednio, uprzednio, naprzód, wprzódy, nasamprzód

przyim. przed, przed-

tem. słow. przed-, przede-, przodo-

wykrz. naprzód

związki frazeologiczne:

przedni myśliwiec na derkacze • przednie nogi białe, biała łysina, jeśli koń dobry, wielka nowina • neprawy handel prowadzi, kto ziarno przednie zachowawszy, plewą kupczy

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) frontal
• białoruski: (1.1) пярэдні
• chiński standardowy: (1.1) 前 (qián)
• duński: (1.1) forrest
• esperanto: (1.1) antaŭa
• francuski: (1.1) avant
• hiszpański: (1.1) delantero; (2.1) superior, excelente; (2.2) superior, excelente
• interlingua: anterior (do weryfikacji)
• kaszubski: (1.1) przédny
• kataloński: (1.1) frontal
• kazachski: (1.1) алдыңғы
• niemiecki: (1.1) vorder
• nowogrecki: (1.1) μπροστινός
• rosyjski: (1.1) передний; (2.1) передовой
• ukraiński: (1.1) передній
• wilamowski: (1.1) fjēder; (1.2) fjēder

źródła:

1. ↑ Daniel Defoe, Przypadki Robinsona Cruzoe, tłum. Władysław Ludwik Anczyc.
2. ↑ S. Żeromski, Popioły.
3. ↑ B. Prus, Faraon.
4. ↑ Diariusz medyczny z wyprawy wiedeńskiej.
5. ↑ H. Sienkiewicz, Potop.