rok – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wymowa:

ⓘ, IPA: [rɔk], AS: [rok]

homofon: rock

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; zob. też rok w Wikipedii

(1.2) astr. czas, w jakim dane ciało niebieskie okrąża inne ciało niebieskie

(1.3) grupa studentów studiująca na tym samym wydziale przez cały okres studiów

(1.4) gw. (Górny Śląsk) kraw. spódnica

(1.5) przest. roczny słój w drzewie[1]

(1.6) stpol. termin rozprawy sądowej[1]

(1.7) stpol. kadencja sądu[1]

(1.8) daw. sprawa sądowa[1]

(1.9) daw. ustny pozew sądowy[1]

(1.10) daw. zaręczyny[1]

odmiana:

(1.1-3) [2]

(1.4-10)

przykłady:

(1.1) Rok składa się z dwunastu miesięcy.

(1.1) Luty jest najkrótszym miesiącem w roku.

(1.1) Po raz pierwszy szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom w grudniu 1932 roku (lub styczniu 1933) w Pałacu Saskim w Warszawie, mieszczącym siedzibę Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego[4].

(1.1) Chilonowi zaś istotnie chodziło o usunięcie Glauka, który jakkolwiek podeszły w leciech, nie był wcale niedołężnym starcem[5].

składnia:

kolokacje:

(1.1) Nowy Rok • przed laty • rok akademicki • rok anomalistyczny • rok gregoriański • rok gwiazdowy • rok jubileuszowy • rok juliański • rok kościelny • rok księżycowy • rok liturgiczny • rok nieprzestępny • rok przestępny • rok rozrachunkowy • rok szkolny • rok tropiczny • rok zerowy • rok zwrotnikowy • rok zwykły

(1.2) rok galaktyczny • jowiszowy rok • marsjański rok • wenusjański rok

(1.3) rok zerowy

synonimy:

(1.1) skr. r.

(1.3) rocznik

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) okres

hiponimy:

(1.1) rok przestępny

holonimy:

(1.1) dziesięciolecie, wiek, stulecie

meronimy:

(1.1) pora roku, miesiąc, tydzień, dzień

wyrazy pokrewne:

rzecz. rocznica ż, rocznicówka ż, rocznik m, rocznikarstwo n, rocznikarz m, roczniak m

zdrobn. roczek m

przym. roczny, rocznicowy, rocznikarski, rokroczny, doroczny

przysł. rocznie, rokrocznie

skr. r.

związki frazeologiczne:

chcesz być bogatym, bądź siedem lat świnią • choćby chłop o jednym oku – byle tego roku • chude lata • co jeden rok płaci, to drugi rok traci • co rok – prorok / co rok, to prorok • czekaj tatka latka, a kobyłę wilcy zjedzą • do siego roku • do siostry w rok szósty, do brata we trzy lata • gdy czerwiec chłodem i wodą szafuje, to zwykle rok cały popsuje • gdy kwiecień chmurny, a maj z wiatrami – dobry rok przed nami • gdy Nowy Rok w progi, to stary w nogi • gdy się maj z grzmotem odezwie na wschodzie, rok sprzyja sianu i zbożu w urodzie • gdy w adwencie szadź na drzewach się pokazuje, to rok urodzajny nam zwiastuje • gdy w adwencie szadź na drzewie się pokazuje, to rok urodzajny nam zwiastuje • gdy w styczniu pszczoła z ula wylatuje, rzadko dobry rok zwiastuje • jak się Katarzyna głosi, tak się Nowy Rok nosi • jeżeli pszczoła w styczniu z ula wylatuje, rzadko pomyślny rok nam obiecuje • każda broń palna raz do roku strzela sama • kiedy styczeń najmroźniejszy, wtedy roczek najpłodniejszy • kto ziemię w adwenta pruje, ta mu trzy lata choruje (sic!) • lata świetlne temu • maj z grzmotami – rok dobry przed nami • mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy mądry, kto brodaty • na Nowy Rok pogoda – będzie w polu uroda, na Nowy Rok pluta – będzie w polu pokuta (sic!) • na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok • nie pożyczywszy – na tydzień gniewu, pożyczywszy – na cały rok • Nowy Rok jaki, cały rok taki • Nowy Rok nastaje, każdemu ochoty dodaje • Nowy Rok pogodny – zbiór będzie dogodny • pojął żonkę w siódmym lecie, ta mu izby nie zamiecie • raz na ruski rok • Rok Nowy pogodny, zbiór będzie dorodny • rok świetlny • ruski rok • styczeń pogodny wróży rok płodny • styczeń pogodny wróży rok płodny • styczeń rok stary z nowym styka, czasem zimnem do kości przenika, czasem w błocie utyka • suchy marzec, kwiecień mokry, maj przechłodny – nie będzie rok głodny (sic!) • suchy marzec, mokry kwiecień i maj chłodny – wróżą rok niegłodny • w czerwcu się okaże, co nam rok da w darze • w lutym gdy zagrzmi od wschodniego boku, burze i wiatry walne są w tym roku

zobacz też: przysłowia o czasie

etymologia:

słowa „rok” i „lata” mają różne pochodzenie etymologiczne i w staropolszczyźnie miały rozbieżne znaczenia, dawne znaczenia (1.6-9) przeszły na znaczenie oznaczające czas[6]

(1.1-2) scs. рокъ (rokŭ) < prasł. *rokъ 'to, co jest powiedziane, umówione, ustalone; umówiony, ustalony okres'

(1.4) niem. Rock

uwagi:

zob. też rok w Wikicytatach

tłumaczenia:

(1.4) zobacz listę tłumaczeń w haśle: spódnica

źródła:

  1. 1 2 3 4 5 6 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Rok” w: Jan Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. 5, R, S, Ś, T, Akademia Umiejętności, Kraków 1907, s. 556.
  2. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „rok” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „lato” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Enigma” w: Wikipedia.pl.
  5. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Rozdział 17 w: Henryk Sienkiewicz, Quo vadis, t. I, Gebethner i Wolff, Warszawa 1896, s. 230.
  6. ↑ https://obcyjezykpolski.pl/rok-ale-lata/

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) rok

odmiana:

(1.1)

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

znaczenia:

_morfem

(1.1) skała

(1.2) muz. rock

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pochodne:

(1.1) rzecz. roko, rokaĵo, rokĝardeno, rokperdriko

przym. roka, rokeca, surroka

czas. senrokigi

(1.2) rzecz. roko, blusroko, metalroko, poproko, ŝtonroko

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1921 (Tria Oficiala Aldono al Universala Vortaro). Baza Radikaro Oficiala: grupa 7.

(1.2) Morfem nie został oficjalnie zatwierdzony.

źródła:

wymowa:

IPA: [rɔːk]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bardzo silny sztorm (10. stopień w skali Beauforta)

odmiana:

(1.1) lp rok, ~, ~i, ~s (~ið, ~ið, ~inu, ~sins); lm ~, ~, ~um, ~a (~in, ~in, ~unum, ~anna)

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: /ɾɔk/

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rok[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

(1.1) cządë rokù → pory roku

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

  1. ↑ Roman Drzeżdżon, Grzegorz J. Schramke, Słowniczek polsko-kaszubski, Region, Gdynia 2003-2012, ISBN 978-83-7591-191-6.

wymowa:

ⓘ

IPA: /rɔk/

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) spódnica

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) zobacz też: Indeks:Holenderski - Ubrania

źródła:

zapisy w ortografiach alternatywnych:

рок

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) rok

odmiana:

(1.1) lm rokis

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

wymowa:

IPA: /rok/, IPA: [ɾɔk]

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) rok[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) skr. r.

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz.

zdrobn. rôčik m

przym. ročný

przysł. ročne

związki frazeologiczne:

byť sto rokov za opicami

etymologia:

uwagi:

źródła:

  1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/slovak

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dym

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz starosaksoński, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.