umieć – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wymowa:

IPA: [ˈũmʲjɛ̇t͡ɕ], AS: [ũmʹi ̯ėć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• i → j ⓘ

ⓘ

znaczenia:

czasownik modalny

(1.1) potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

(1.2) pot. opanować materiał na egzamin, klasówkę, itp.

odmiana:

(1.1) aspekt dokonany nie tworzy (użyj: nauczyć się); koniugacja II

forma liczba pojedyncza liczba mnoga
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
bezokolicznik umieć
czas teraźniejszy umiem umiesz umie umiemy umiecie umieją
czas przeszły m umiałem umiałeś umiał umieliśmy umieliście umieli
ż umiałam umiałaś umiała umiałyśmy umiałyście umiały
n umiałom umiałoś umiało
tryb rozkazujący niech umiem umiej niech umie umiejmy umiejcie niech umieją
pozostałe formyczas przyszłymbędę umiał,będę umiećbędziesz umiał,będziesz umiećbędzie umiał,będzie umiećbędziemy umieli,będziemy umiećbędziecie umieli,będziecie umiećbędą umieli,będą umiećżbędę umiała,będę umiećbędziesz umiała,będziesz umiećbędzie umiała,będzie umiećbędziemy umiały,będziemy umiećbędziecie umiały,będziecie umiećbędą umiały,będą umiećnbędę umiało,będę umiećbędziesz umiało,będziesz umiećbędzie umiało,będzie umiećczas zaprzeszłymumiałem byłumiałeś byłumiał byłumieliśmy byliumieliście byliumieli byliżumiałam byłaumiałaś byłaumiała byłaumiałyśmy byłyumiałyście byłyumiały byłynumiałom byłoumiałoś byłoumiało byłoforma bezosobowa czasu przeszłegoumiano tryb przypuszczającymumiałbym,byłbym umiałumiałbyś,byłbyś umiałumiałby,byłby umiałumielibyśmy,bylibyśmy umieliumielibyście,bylibyście umieliumieliby,byliby umieliżumiałabym,byłabym umiałaumiałabyś,byłabyś umiałaumiałaby,byłaby umiałaumiałybyśmy,byłybyśmy umiałyumiałybyście,byłybyście umiałyumiałyby,byłyby umiałynumiałobym,byłobym umiałoumiałobyś,byłobyś umiałoumiałoby,byłoby umiałoimiesłów przymiotnikowy czynnymumiejący, nieumiejący żumiejąca, nieumiejąca umiejące, nieumiejące numiejące, nieumiejąceimiesłów przysłówkowy współczesnyumiejąc, nie umiejąc rzeczownik odczasownikowyumienie, nieumienie

przykłady:

(1.1) Nie umiem pisać lewą ręką. Umiem naprawić pralkę.

(1.2) Umiesz angielski? Dzisiaj klasówka.

składnia:

(1.1) umieć +B., nie umieć +D. (zwykle: umieć +bezokolicznik)

kolokacje:

(1.1) umieć pływać / czytać / naprawić /… • umieć coś na pamięć

synonimy:

(1.1) potrafić, być w stanie, wiedzieć, znać

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. umienie n, umiejętność

przym. umiejętny

czas. naumieć się

związki frazeologiczne:

czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał • głupi milczeć nie umie

etymologia:

uwagi:

Dawniej czasownik ten odmieniał się: umieję, umiejesz, umieją; formy umiem, umiesz powstały jako analogia do wiem, wiesz, ale pozostałość starej odmiany zachowała się w 3. os. lm[1]

tłumaczenia:

źródła:

  1. ↑ Zapytania i odpowiedzi, „Poradnik Językowy” nr 2/1906, s. 27.