wóz – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
wóz (1.1)
wozy (1.3)
wozy (1.4) transmisyjne
wymowa:
IPA: [vus], AS: [vus], zjawiska fonetyczne: wygł. ⓘ
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie
(1.2) zawartość wozu (1.1)
(1.3) pot. dowolny pojazd o co najmniej czterech kołach, również wagon
(1.4) pojazd o określonej specjalizacji
(1.1-4)
przykłady:
(1.1) Jadą wozy kolorowe taborami, jadą wozy kolorowe wieczorami (…).[3]
(1.1) Przy powrozie na wozie wielki ciężar konie wlekły.[4]
(1.2) Tej zimy spaliłam w piecu dwa wozy węgla.
(1.3) Mało dzisiaj jest wozów na parkingu.
(1.3) Tylko jeden z przedziałów klasy III, w piątym wozie od końca, nie poddawał się ogólnemu nastrojowi (…)[5]
(1.4) Nie mogę zrobić reportażu, bo wszystkie wozy są dzisiaj w terenie.
składnia:
(1.1) wóz drabiniasty
(1.3) dwutonowy wóz
(1.4) wóz meblowy • wóz transmisyjny • wóz techniczny • wóz bojowy • wóz strażacki
synonimy:
(1.1) fura
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. podwozie n, nadwozie n, woźnica mos, powóz mrz, wozak mos, wozownia ż, wożenie n, wiezienie n
związki frazeologiczne:
co z woza spadło, to i przepadło • raz na wozie, raz pod wozem • wóz albo przewóz • piąte koło u wozu / potrzebny jak piąte koło u wozu • baba z wozu, koniom lżej • przyszła koza do woza • gdy na Małgorzaty mróz, jeszcze długo nie pojedzie wóz • gdy w Katarzynę lód nie stanie – szykuj sanie, gdy w Katarzynę mróz – szykuj wóz
etymologia:
prasł. *vozъ (→ to, czym się wiezie / to, co się wiezie), rzeczownik odczasownikowy od prasł. *vezti → wieźć, z charakterystyczną wymianą samogłoski rdzennej e na o[6]
uwagi:
tłumaczenia:
- angielski: (1.1) wagon / waggon, cart, caravan
- baskijski: (1.1) gurdi, orga; (1.2) gurdikada
- bułgarski: (1.1) каруца ż
- czeski: (1.1) vůz m; (1.3) vůz m
- esperanto: (1.1) ĉaro
- francuski: (1.1) chariot m
- hiszpański: (1.1) carro m, coche m
- interlingua: (1.1) cochi, carretta, carro
- japoński: (1.3) 車 (kuruma)
- jidysz: (1.1) וואָגן m (wogn), פֿור ż (fur)
- nepalski: (1.1) गाडी; (1.3) गाडी; (1.4) गाडी
- niemiecki: (1.1) Wagen m
- nowogrecki: (1.1) αμάξι n
- nowopruski: (1.1) abazzus m
- pendżabski: (1.1) ਗੱਡੀ ż; (1.3) ਗੱਡੀ ż; (1.4) ਗੱਡੀ ż
- rosyjski: (1.1) воз m, телега ż
- sanskryt: (1.1) विमान m
- słowacki: (1.1) voz
- ukraiński: (1.1) віз m
- węgierski: (1.1) kocsi
- wilamowski: (1.1) wȧn m, wuön m, vuø̄n, wiön m
- włoski: (1.1) carro m; (1.2) carro m, carrata ż; (1.4) carro m
źródła:
- ↑
Hasło „wóz” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑ Hasło „wóz” w: Słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. Witold Doroszewski, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980, ISBN 83-01-03811-X, s. 882.
- ↑ J.Ficowski: Jadą wozy kolorowe
- ↑ I. Krasicki: Wóz z sianem
- ↑ StefanS. Grabiński StefanS., Ślepy tor, Kraków: Księgarnia J. Czerneckiego, 1919, 10, OCLC 1580949958 .
- ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1.
wóz (1.1)
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) wóz
przykłady:
(1.1) Wóna jo z wóza wopadnuła a sebje knyku złamała.[1] → Ona spadła z wozu i złamała sobie kark
składnia:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: