wapno – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

Podobna pisownia: Wapno

wapno (1.1)

wymowa:

ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie; zob. też wapno w Wikipedii

(1.2) sport. slang. w piłce nożnej miejsce w polu karnym, z którego wykonuje się rzut karny

(1.3) slang. przest. lekcew. rodzice lub inni dorośli

odmiana:

(1.1-3) blm[1]

przykłady:

(1.2) Ciągle żałuję tej sytuacji i nie rozumiem, dlaczego sędzia nie wskazał na wapno[2]

składnia:

kolokacje:

(1.1) wapno palone (wapno niegaszone) • wapno gaszone (wapno lasowane) • wapno szare • wapno defekacyjne • wapno dolomitowe • wapno hydryzowane • wapno hydrauliczne • wapno kalcytowe • wapno nawozowe • wapno rolnicze • wapno kalcynowane • wapno chlorowane • wapno bielące

synonimy:

(1.3) wapniaki

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

(1.1) wapń

wyrazy pokrewne:

rzecz. wapień mrz, wapń mrz, wapniak mrz / mzw / mos, wapniara ż, wapnowanie n, powapnowanie n, zwapnienie n, wapiennik mrz / mos, wapniarka ż, Wapniarka ż

czas. wapnować ndk., powapnować dk.

przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1) prasł. *vapьno (używane pierwotnie tylko do malowania, bielenia) utworzone od prasł. *vapъ → farba[3]

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) lime, quicklime, wapno palone: burnt lime, wapno gaszone: slaked lime, med. calcium lactate
• białoruski: (1.1) вапна ż
• bułgarski: (1.1) вар ż
• fiński: (1.1) kalkki
• francuski: (1.1) chaux ż
• hiszpański: (1.1) cal ż
• kaszubski: (1.1) kalk m
• kazachski: (1.1) ізбес
• niemiecki: (1.1) Kalk m
• nowogrecki: (1.1) ασβέστης m
• rosyjski: (1.1) известь ż
• ukraiński: (1.1) вапно n
• wilamowski: (1.1) kuölḱ m, kuølḱ m
• włoski: (1.1) calce ż, med. lattato di calcio m

źródła:

1. ↑ Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, Andrzej Markowski (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 978-83-01-13111-1, s. 1138.
2. ↑ Arsene Wenger: nie rozumiem. dlaczego sędzia nie wskazał na wapno
3. ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1.