wilk – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

Podobna pisownia Podobna pisownia: Wilk

wilk (1.1)

wilk (1.3)

wilk (1.4)

wilk (2.1)

wilki (2.3) na leszczynie

wymowa:

ⓘ, IPA: [vʲilk], AS: [vʹilk], zjawiska fonetyczne: zmięk.

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; zob. też wilk w Wikipedii

(1.2) zool. pot. samiec wilka (1.1)

(1.3) zool. pot. owczarek niemiecki

(1.4) pot. skóra, futro z wilka (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. duża maszyna do rozdrabniania mięsa; zob. też wilk (gastronomia) w Wikipedii

(2.2) med. pot. toczeń

(2.3) ogrod. pionowy pęd rosnący szybko z pnia lub konarów[1]

(2.4) ogrod. pęd rosnący z nieuszlachetnionej podkładki

(2.5) stojak na opał przy kominku

(2.6) daw. przen. palący się z boku knot świecy[2]

(2.7) daw. przen. med. nowotwór, rak[3]

odmiana:

(1.1-4)

(2.1-5)

przykłady:

(1.1) Wczoraj w lesie widziałem dużego wilka.

(1.2) Nie ma złych wilków, są tylko wilki nieszczęśliwe.

(1.3) Mój brat ma wilka, a siostra wyżła.

(2.2) Nie siedź na ziemi, bo wilka dostaniesz.

składnia:

kolokacje:

(1.1) wataha wilków

(2.2) dostać / złapać wilka

synonimy:

(1.1) gw. bury

(1.2) basior

(1.3) wilczur

(2.1) maszynka do mięsa, rozdrabniacz

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) ssak, drapieżnik

(1.2) samiec

(1.3) owczarek

(1.4) skóra

(2.1) maszyna

(2.2) choroba

(2.3) pęd

(2.4) pęd

(2.5) stojak

hiponimy:

(1.1) basiora, wadera, wilczyca, wilczek, wilczątko

(1.2) basior, gw. wasiuk, łupur, koniarz, kobylarz

holonimy:

(1.1) wataha

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. wilczur m, wilczarz m, wilczura ż, zwilczanie n, zwilczenie n, Wilk m

forma żeńska wilczyca ż

zdrobn. wilczek m, wilczątko n

zgrub. wilczysko m

czas. zwilczyć się, zwilczać ndk., zwilczyć dk.

przym. wilczy, wilczurzy

przysł. wilczo, wilkiem

związki frazeologiczne:

bajka o żelaznym wilku • bieżyć jako zgłodzony wilk na barana[4] • chłop wre na szlachcica jako wilk na kozę[4] • czuć wilka w życie • dzielić się jak wilk z owcą[4] • głodny jak wilk • młody wilk • o wilku mowa • pasować jak wilk na pasterza • patrzeć wilkiem/spojrzeć wilkiem • poglądać jako wilk na owce[4] • przez posły wilk nie tyje • trzymać wilka za uszy • wilk morski • wilk w owczej skórze • wilkiem z oczu patrzy • zgoda z Niemcami jako wilkom z baranami[4] • złapać wilka; zobacz też: przysłowia o wilku

etymologia:

prasł. *vľ̥kъ[5] < prasł. *u̯el- → rwać, szarpać[6]

uwagi:

(1.1) zobacz też: basior • wadera

(1.1-2) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia:

(2.7) zobacz listę tłumaczeń w haśle: nowotwór

źródła:

  1. ↑ Kazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 52.
  2. ↑ Kazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 54, 55.
  3. ↑ Kazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 55.
  4. 1 2 3 4 5 Włodzimierz Wysoczański, Opozycja homo – animal z perspektywy reguł postępowania (na materiale frazemów wybranych języków), „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura, t. 16, Wrocław 2001, s. 84.
  5. ↑ Joachim Herrmann, Die Slawen in Deutschland, Akademie-Verlag Berlin, 1985.
  6. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „wilk” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.

wilk (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. wilk

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: