woda – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

woda (1.1)

woda (1.2)

wymowa:

ⓘ, IPA: [ˈvɔda], AS: [voda]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O; zob. też woda w Wikipedii

(1.2) często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro

odmiana:

(1.1-2)

przykłady:

(1.1) Na pustyni woda cenniejsza jest od złota.

(1.1) Ciało ludzkie w ponad 70% składa się z wody.

(1.2) Wody Polski są magnesem przyciągającym turystów.

składnia:

kolokacje:

(1.1) czysta / brudna / stęchła woda • pić wodę • napełniać coś wodą • kropla wody

(1.2) powierzchnia wody • lustro wody • wody terytorialne • wody gruntowe / podziemne / powierzchniowe

synonimy:

(1.1) tlenek wodoru, monotlenek diwodoru, H₂O

(1.2) akwen, zbiornik wodny

antonimy:

(1.1) ogień

hiperonimy:

(1.1) ciecz

(1.2) żywioł

hiponimy:

(1.1) źródło, bełt, deszczówka, fala, kąpiel, kranówka, lód, mgła, mydliny, oligocenka, opady, popłuczyny, rosa, solanka, woda mineralna, wrzątek, zupa[1]

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. zwodorowanie n, wodorowanie n, wodorodek mrz, wodoród mrz, wodorod mrz, wodorek mrz, wodor mrz, wodoczyn mrz, wod mrz, wodór mrz, wódzia ż, wody nmos, wodniczka ż, wodnik m, wodnica ż, wodniak m, wodzianka ż, Wodnik m, wódka ż, bezwodzie n, owodnia ż, małowodzie n, wielowodzie n, wodowanie n, zwodowanie n, uwadnianie n, uwodnienie n, nawadnianie n, nawodnienie n, odwadnianie n, odwodnienie n, wodnicha ż, wodniczek m, wodność ż, wodnistość ż, bezwodność ż, bezwodnik m

czas. zwodorować, wodorować, rozwadniać, wodować ndk., zwodować dk., uwadniać ndk., uwodnić dk., nawadniać ndk., nawodnić dk., odwadniać ndk., odwodnić dk.

przym. wodny, wodnisty, wodnikowy, wodniacki, bezwodny, owodniowy, wódczany, wodorodowy, wodorodny, wodorowy, wodorkowy

przysł. wodniście

tem. słow. wodo-

związki frazeologiczne:

zob. przysłowia o wodzie

bieżąca woda • burza w szklance wody • cicha woda • ciężka woda • czuć się jak ryba w wodzie • dziesiąta woda po kisielu • gdy w styczniu woda huczy, to na wiosnę mróz dokuczy • godzić ogień z wodą / pogodzić ogień z wodą • lać wodę • lustro wody • łowić ryby w mętnej wodzie • na wodzie pisany • nabrać wody w usta • o chlebie i wodzie • pisać palcem na wodzie • pisany patykiem po wodzie • przepaść jak kamień w wodę • robić wodę z mózgu • utopić w łyżce wody • warzyć wodę • w gorącej wodzie kąpany • Wielka Woda • woda kolońska • woda królewska • woda na młyn • woda ognista • woda śledziowa • woda utleniona • woda szara • woda letejska

etymologia:

prasł. *voda < praindoeur. *wodr[2]

por. białor. вада, bośn. voda, bułg. вода, chorw. voda, czes. voda, dłuż. wóda, głuż. woda, kasz. wòda, mac. вода, poł. vådă, ros. вода, scs. вода, słc. voda, słń. voda, ukr. вода́

por. ang. water, duń. vand, franc. onde, goc. 𐍅𐌰𐍄𐍉 (wato), gr. ὕδωρ (hýdōr), ngr. ύδωρ, hiszp. onda, litew. vanduo, łac. unda, niem. Wasser, szw. vatten, wł. onda

uwagi:

tłumaczenia:

źródła:

  1. ↑ publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
  2. ↑ Hasło „voda” w: Hrvatski jezični portal.

wymowa:

IPA: /ˈwoda/, IPA: [ˈwɛ.dɑ̈], IPA: [ˈwɘ̟.dɑ̈]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. woda[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) war. wóda

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

prasł. *voda < praindoeur. *wodr

zob. polskie znaczenie

uwagi:

forma obecnie używana to wóda

źródła:

  1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/sorbianlower

wymowa:

IPA: /ˈwɔda/, IPA: [ˈwɔ.dɑ̈]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) woda[1]

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

prasł. *voda < praindoeur. *wodr

zob. polskie znaczenie

uwagi:

źródła:

  1. ↑ https://iecor.clld.org/languages/sorbianupper