wschodzić – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
roślina wschodzi (1.2)
wymowa:
IPA: [ˈfsxɔd͡ʑit͡ɕ], AS: [fsχoʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.
znaczenia:
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wzejść)
(1.1) wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)
(1.2) o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi
(1.3) przest. rozpoczynać się, nadchodzić, brać początek[1]
(1.4) przest. przen. uśmiechać się komuś (gdy dopisuje mu szczęście)[1]
(1.1-4) koniugacja VIa
| forma | liczba pojedyncza | liczba mnoga | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. os. | 2. os. | 3. os. | 1. os. | 2. os. | 3. os. | ||
| bezokolicznik | wschodzić | ||||||
| czas teraźniejszy | wschodzę | wschodzisz | wschodzi | wschodzimy | wschodzicie | wschodzą | |
| czas przeszły | m | wschodziłem | wschodziłeś | wschodził | wschodziliśmy | wschodziliście | wschodzili |
| ż | wschodziłam | wschodziłaś | wschodziła | wschodziłyśmy | wschodziłyście | wschodziły | |
| n | wschodziłom | wschodziłoś | wschodziło | ||||
| tryb rozkazujący | niech wschodzę | wschodź | niech wschodzi | wschodźmy | wschodźcie | niech wschodzą | |
| pozostałe formyczas przyszłymbędę wschodził,będę wschodzićbędziesz wschodził,będziesz wschodzićbędzie wschodził,będzie wschodzićbędziemy wschodzili,będziemy wschodzićbędziecie wschodzili,będziecie wschodzićbędą wschodzili,będą wschodzićżbędę wschodziła,będę wschodzićbędziesz wschodziła,będziesz wschodzićbędzie wschodziła,będzie wschodzićbędziemy wschodziły,będziemy wschodzićbędziecie wschodziły,będziecie wschodzićbędą wschodziły,będą wschodzićnbędę wschodziło,będę wschodzićbędziesz wschodziło,będziesz wschodzićbędzie wschodziło,będzie wschodzićczas zaprzeszłymwschodziłem byłwschodziłeś byłwschodził byłwschodziliśmy byliwschodziliście byliwschodzili byliżwschodziłam byławschodziłaś byławschodziła byławschodziłyśmy byływschodziłyście byływschodziły byłynwschodziłom byłowschodziłoś byłowschodziło byłoforma bezosobowa czasu przeszłegowschodzono tryb przypuszczającymwschodziłbym,byłbym wschodziłwschodziłbyś,byłbyś wschodziłwschodziłby,byłby wschodziłwschodzilibyśmy,bylibyśmy wschodziliwschodzilibyście,bylibyście wschodziliwschodziliby,byliby wschodziliżwschodziłabym,byłabym wschodziławschodziłabyś,byłabyś wschodziławschodziłaby,byłaby wschodziławschodziłybyśmy,byłybyśmy wschodziływschodziłybyście,byłybyście wschodziływschodziłyby,byłyby wschodziłynwschodziłobym,byłobym wschodziłowschodziłobyś,byłobyś wschodziłowschodziłoby,byłoby wschodziłoimiesłów przymiotnikowy czynnymwschodzący, niewschodzący żwschodząca, niewschodząca wschodzące, niewschodzące nwschodzące, niewschodząceimiesłów przysłówkowy współczesnywschodząc, nie wschodząc rzeczownik odczasownikowywschodzenie, niewschodzenie |
przykłady:
(1.1) W lecie Słońce wschodzi wcześniej niż w zimie.
(1.1) Księżyc na nowiu wschodzi zza gór grzbietów…[2]
(1.1) Jeno gdzieś na krańcach zaczynały wschodzić łuny dalekich pożarów.[3]
(1.2) U nas w ogródku zaczyna wschodzić zieloniutka trawa.
(1.3) Wschodzi nowy rok, więc życzmy sobie, by był lepszy od poprzedniego.
składnia:
synonimy:
(1.1) świtać (jedynie o Słońcu)
(1.2) kiełkować
(1.3) rozpoczynać się, zaczynać się, nadchodzić, brać początek
(1.4) pot. uśmiechać się, pot. dopisywać
antonimy:
(1.1) zachodzić
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. wschód m, Wschód m, wschodzenie n
czas. przest. wschadzać ndk.[1], stpol. wznijść[1], przest. wzniść[1], gw. wzić[1]
związki frazeologiczne:
wschodząca gwiazda • Kraj Wschodzącego Słońca • ktoś wschodzi, gdzie go nie posieli (= ktoś wschodzi, gdzie go nie posieją) • rynek wschodzący
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
- angielski: (1.1) rise, come forth[4]; (1.2) come forth[4]
- duński: (1.1) stå op
- hawajski: (1.1) puka
- hiszpański: (1.1) salir, nacer; (1.2) mover, salir, nacer
- interlingua: (1.2) germinar
- islandzki: (1.1) koma upp, renna upp
- jidysz: (1.1) אויפֿגיין (1.2) ;אויפֿגיין
- łaciński: (1.1) orior
- niemiecki: (1.1) aufgehen; (1.2) aufgehen
- rosyjski: (1.1) всходить, восходить; (1.2) всходить; (1.3) восходить, начинаться
- starogrecki: (1.1) ἀνατέλλω
- szwedzki: (1.1) stiga upp, gå upp; (1.2) komma upp
- włoski: (1.1) sorgere; (1.2) spuntare, germogliare
źródła:
- 1 2 3 4 5 6
Hasło „wzejść” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. VII: T—Y, Nakładem K. Króla i W. Niedźwiedzkiego, z zapomogi kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1919, s. 1134. - ↑ G. G. Byron: Giaur, tłum. A. Mickiewicz
- ↑ W. S. Reymont: Rok 1794
- 1 2 Hasło „wschodzić” w: Tadeusz Grzebieniowski, Langenscheidt Polish Pocket Dictionary, Langenscheidt, 1990, ISBN 9780887291098, s. 745.