wstyd – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wymowa:

IPA: [fstɨt], AS: [fstyt], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.• wygł. ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; zob. też wstyd (emocja) w Wikipedii

(1.2) uczucie onieśmielenia, zażenowania

(1.3) stpol. stygnięcie, ostyganie[1]

odmiana:

(1) [2]

przykłady:

(1.1) Agnieszka zaczerwieniła się ze wstydu.

(1.2) Bójka między kibicami obu drużyn była widowiskiem przynoszącym wstyd.

(1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

składnia:

kolokacje:

(1.2) przynosić komuś wstyd • narobić komuś wstydu • komuś jest wstyd • nie mieć wstydu • odczuwać wstyd • przyznawać się do czegoś ze wstydem • poczucie wstydu

synonimy:

(1.1) kompromitacja, upokorzenie, hańba, daw. gańba, pot. poruta, pot. obciach, pot. wiocha, książk. blamaż

(1.2) skrępowanie, zażenowanie, żenada

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

(1.1)

rzecz. wstydliwość ż, wstydzenie n, zawstydzenie n

czas. wstydzić się ndk., zawstydzać ndk.

przym. wstydliwy

przysł. wstydliwie

ims. zawstydzony

(1.3)

czas. stydnąć[1], stygnąć[1]

związki frazeologiczne:

najeść się wstydu • spalić się ze wstydu

etymologia:

czes.[3]

uwagi:

tłumaczenia:

źródła:

  1. 1 2 3 Halina Kurkowska, O zmianach znaczeń wyrazów, „Poradnik Językowy” z. 3, 1949, s. 11.
  2. ↑ publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło „wstyd” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
  3. ↑ Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 136.