wybuch – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny (original) (raw)

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

wybuch (1.1)

wymowa:

IPA: [ˈvɨbux], AS: [vybuχ] ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej[1]

(1.2) huk towarzyszący detonacji[1]

(1.3) gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz

(1.4) przen. nagły początek emocji lub jakiegoś zjawiska społecznego

odmiana:

(1.1-4)

przykłady:

(1.1) Co najmniej trzy osoby zginęły w wyniku potężnego wybuchu na przedmieściach Tbilisi.

(1.1) Nad Hiroszimą unosił się grzyb po wybuchu bomby atomowej.

(1.4) Ekonomiści twierdzą, że to właśnie czarne łabędzie popychają świat do przodu, jako przykłady czarnych łabędzi podając m.in. zamach w Sarajewie, zburzenie World Trade Center, wybuch pandemii COVID-19 czy atak Rosji na Ukrainę.

składnia:

(1.1) wybuch + D.

(1.3) wybuch + D.

(1.4) wybuch + D.

kolokacje:

(1.1) wybuch trotylu / dynamitu / nitrogliceryny / paliwa / bomby / granatu / miny / pożaru

(1.3) wybuch wulkanu / gejzeru / lawy

(1.4) wybuch wojny / zamieszek / niezadowolenia społecznego • wybuch gniewu / radości / agresji / euforii

synonimy:

(1.1) detonacja, eksplozja

(1.3) erupcja

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. buch mzw/mrz, wybuchowiec m, wybuchowość ż, wybuchanie n, wybuchnięcie n, niewybuch mrz

czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk., buchać ndk., buchnąć dk.

przym. wybuchowy

przysł. wybuchowo

wykrz. buch

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) explosion, outburst, detonation
• arabski: (1.1) انفجار m (infiǧār), تفجير m, نسف m, تفجر m, فرقعة ż; (1.3) فورة ż
• baskijski: (1.1) eztanda, leherketa
• czeski: (1.1) výbuch m
• duński: (1.1) eksplosion w; (1.4) udbrud n
• esperanto: (1.1) eksplodo; (1.3) eksplodo; (1.4) eksplodo
• estoński: (1.1) plahvatus
• francuski: (1.1) explosion ż
• hiszpański: (1.1) explosión ż, estallido m; (1.2) estallido m, estruendo m
• jidysz: (1.1) אויפֿרײַס m (ojfrajs)
• kataloński: (1.1) explosió ż, esclat m
• kazachski: (1.1) жарылыс
• niderlandzki: (1.1) explosie
• niemiecki: (1.1) Ausbruch m; (1.3) Ausbruch m; (1.4) Ausbruch m
• nowogrecki: (1.1) έκρηξη ż
• rosyjski: (1.1) взрыв m; (1.2) взрыв m; (1.3) извержение n
• ukraiński: (1.1) вибух m; (1.2) вибух m
• włoski: (1.1) esplosione ż; (1.2) esplosione ż; (1.3) scoppio m

źródła:

1. 1 2 Hasło „wybuch” w: SJP.pl.