glaci/o (original) (raw)
*glacio
Akvo malfluidiĝinta, solidiĝinta pro malvarmo: en la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas[1]; [li] disbatis la glacion per sia ligna ŝuo, savis la anasidon[2]; ĉirkaŭe naĝis grandaj montoj de glacio[3]; la glacio krakis, […] la glitkurantoj svingiĝadis sur la brilantaj lagoj[4]; lia koro estis kvazaŭ bulo da glacio[5]; (figure) la direktoro disrompis la glacion de silento per facilanima rido[6]; konstrui kastelon sur glacio(aero) PrV ; al glacio printempa kaj al amiko tro nova ne fiduPrV ; (figure) mielo sur lango kaj glacio (indiferenteco) en koroPrV . 
frosto
1.L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
2.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malbela anasido
3.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
4.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio de la jaro
5.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
6.Hjalmar Söderberg, trad. Sten Johansson: La Kiso kaj dek tri aliaj noveloj, La Sakramento De La Komunio
afrikanse:
ys
albane:
akull
amhare:
በረዶ
angle:
ice
arabe:
الجليد
armene:
սառույց
beloruse:
лёд
bengale:
বরফ
birme:
ရေခဲ
bulgare:
лед
ĉeĥe:
led v přírodě
ĉine:
冰 [bīng]
dane:
is
estone:
jää
eŭske:
izotz
filipine:
yelo
france:
glace (eau gelée)
galege:
xeo
germane:
Eis
guĝarate:
બરફ
haitie:
glas
haŭse:
kankara
hinde:
बर्फ
hispane:
hielo
hungare:
jég konstrui kastelon sur ~o: levegőbe épít várat. mielo sur lango kaj ~o (indiferenteco) en koro: szava méz, szíve jég.
indonezie:
es
irlande:
oighear
islande:
ís
japane:
アイス [あいす]
jave:
Ès
jide:
ייַז
jorube:
yinyin
kanare:
ಐಸ್
kartvele:
ყინულზე
kazaĥe:
мұз
kimre:
iâ
kirgize:
муз
kmere:
ទឹកកក
koree:
얼음
kose:
umkhenkce
kroate:
led
kurde:
qeşa
latine:
glaciem
latve:
ledus
laŭe:
ກ້ອນ
litove:
ledas
makedone:
мраз
malagase:
ranomandry
malaje:
ais
malajalame:
മഞ്ഞ്
malte:
silġ
maorie:
te huka
marate:
बर्फ
mongole:
мөс
nederlande:
ijs
nepale:
बरफ
njanĝe:
ayezi
okcidentfrise:
iis
panĝabe:
ਆਈਸ
paŝtue:
یخ
perse:
یخ
pole:
lód
portugale:
gelo
ruande:
urubura
ruse:
лёд
samoe:
aisa
sinde:
برف
sinhale:
අයිස්
skotgaele:
deighe
slovake:
ľad
somale:
baraf
ŝone:
chando
sote:
leqhoa le
sunde:
es
svahile:
barafu
svede:
is
taĝike:
ях
taje:
น้ำแข็ง
tamile:
பனி
tatare:
боз
telugue:
మంచు
tibete:
འཁྱགས་པ་
turke:
buz
ukraine:
лід
urdue:
برف
uzbeke:
muz
vjetname:
băng
zulue:
iqhwa
glacia
Karakterizata per glacio: la glacia kovro krakis[7]; glacia groto, kiun admiras ĉiuj vizitantoj[8]; glaciaj kristaloj poluritaj de frostoMarta ; la Hejdelbergulo vivis en la dua glacia periodo, antaŭ proksimume 450 mil jaroj[9].
Malvarmega: la norda vento […] eniris kun vera glacia malvarmo[10]; mi ne longe eltenas ĉi tiun glacian karceron![11]; (figure) mieno tiel glacia kaj tiel malhumila[12]; (figure) la glacia tavolo da antaŭjuĝoj de la mondo estas rompita[13].
7.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malbela anasido
8.Henri Vallienne: Ĉu li?, Ĉapitro Sesa
9.Ivo Lapenna: Retoriko, Unua Parto
10.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ĝardeno de la paradizo
11.Sándor Szathmári: Vojaĝo al Kazohinio, Oka Ĉapitro
12.Henri Vallienne: Kastelo de Prelongo, Ĉapitro Unua
13.L. L. Zamenhof: Paroloj, Antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge, 1907
angle:
icy
beloruse:
лядовы, ледзяны, ледзяністы
ĉine:
凛凛 [lǐnlǐn], 霜 [shuāng]
france:
glacé (froid), glaciaire, glacial
germane:
1. Eis- 2. eisig
hungare:
1. jég-, jeges 2. jéghideg
indonezie:
1. beres 2. dingin
japane:
氷の [こおりの], 氷のような [こおりのような], 冷ややかな [ひややかな], よそよそしい
nederlande:
ijzig 1. ijs- 2. ijskoud
perse:
یخی، یخپوشیده
pole:
lodowy, lodowaty
portugale:
1. glacial 2. gélido
ruse:
1. ледяной, ледовый 2. ледяной
tibete:
འཁྱགས་པ་ཆགས་
ukraine:
льодовий, льодяний, крижаний, льодовиковий, льодовитий, льодистий, крижаний
*glaciaĵo
Frandaĵo farita el sukero kaj glaciigita kremo kun bongustaj aldonaĵoj: glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo[14]; ŝi estis laca de la bala muziko kaj vanila glaciaĵo[15]; [en] vendejo „Veganista“ […] oni ricevas nur veganajnglaciaĵo-specojn[16].
angle:
ice cream
beloruse:
марозіва
bulgare:
сладолед
ĉine:
冰糕 [bīnggāo], 冰淇淋 [bīngqílín], 冰激凌 [bīngjīlíng], 雪糕 [xuěgāo]
france:
glace (aliment)
germane:
Eiskrem, Speiseeis
hebree:
גלידה
hispane:
helado
hungare:
fagylalt
indonezie:
es krim
japane:
アイスクリーム, 氷菓 [ひょうか]
nederlande:
ijsroom
perse:
بستنی
pole:
lody {pl}
portugale:
sorvete
ruse:
мороженое
svede:
glass
turke:
dondurma
ukraine:
морозиво
glaciaro
angle:
glacier
beloruse:
ляднік, ледавік
bulgare:
глетчер, ледник
ĉeĥe:
ledovec
ĉine:
冰川 [bīngchuān]
france:
glacier (géog.)
germane:
Gletscher
hispane:
glaciar
hungare:
jégtakaró, jégmező, gleccser
indonezie:
gletser
nederlande:
gletsjer
perse:
یخچال طبیعی
pole:
lodowiec
portugale:
geleira
ruse:
ледник (в горах), глетчер
slovake:
glečer, ľadovec
glaciejo
Surtera, precipe surmonta, amasego da glacio el neĝo dum jarcentoj transformiĝinta en glacion: la korpo de prahistoria homo, trovita antaŭ dek jaroj englaciejo en la Alpoj, estos malfrostigita[17]; la natura pejzaĝo […] estas varia rezulte de erozio de la antikvaj glaciejoj, hodiaŭ ne plu ekzistantaj[18]; vi falis en grandan fendegon, kiu trairas la tutanglaciejon tra ĝia tuta dikeco[19]
17. E. Georgiev: Paŝtisto de la pasintecoMonato
18. J. de N. Marques: Vojaĝo al UshuaiaMonato
19. H. Vallienne: Ĉu li?, Ĉap. 6a.
angle:
glacier
beloruse:
ляднік, ледавік
bulgare:
глетчер, ледник
ĉeĥe:
ledovec
ĉine:
冰川 [bīngchuān]
france:
glacier (géog.)
germane:
Gletscher
hispane:
glaciar
hungare:
jégtakaró, jégmező, gleccser
indonezie:
gletser
japane:
氷河 [ひょうが]
nederlande:
gletsjer
perse:
یخچال طبیعی
pole:
lodowiec
portugale:
geleira
ruse:
ледник (в горах), глетчер
slovake:
ľadovec
ukraine:
льодовик
*glaciigi
(tr)
Malfluecigi, solidigi fluaĵon per malvarmo: la frosto glaciigis la lagon. en la sulkoj de la maljuna vizaĝo nesentitajn larmogutojn glaciigas la frosto[20]; (figure) bruego […] glaciigis pro teruro la animojn de ĉeestantoj[21]; (figure) la penso, ke iu volus […] pereigi la dolĉan infanon por tia malica celo preskaŭ glaciigis (kp frostigi3,ŝtonigi2) al ŝi la koron[22]; (figure) terura suspekto statuigis min, glaciigis min[23].
Meti en malvarmegan staton: neĝo glaciigas liajn piedojn, sovaĝa hajlo flugas kontraŭ liajn tempiojn[24]. frostigi_2_
angle:
freeze
beloruse:
замарозіць
ĉeĥe:
mrazit, nechat zmrznout, zmrazit
france:
glacer (transformer en glace), geler (tr.)
germane:
vereisen
hispane:
congelar
hungare:
1. fagyaszt 2. dermeszt
indonezie:
membekukan
japane:
凍らせる [こおらせる], 氷結させる [ひょうけつさせる]
nederlande:
(doen) bevriezen
perse:
منجمد کردن
pole:
1. zamrażać, skuwać lodem 2. mrozić
portugale:
1. congelar 2. congelar
ruse:
1. сковать льдом 2. заморозить
slovake:
mraziť
turke:
1. dondurmak
ukraine:
заморожувати, сковувати льодом/кригою
glaciiĝi
(ntr)
Malflueciĝi pro malvarmo: fariĝis vintro, kaj la akvoj glaciiĝis[25]; miaj ŝipoj englaciiĝis[26]; ĉi tie estas tiel malvarme, ke la nuboj glaciiĝas en bulojn kaj falas malsupren en formo de malgrandaj blankaj ĉifonetoj[27]; alvenis la tempo, kiam la maro glaciiĝis kaj oni povis piediri sur la glacio[28]. frostiĝi
(figure) Subite rigidiĝi, senemociiĝi pro konsterno ks: la rideto glaciiĝis sur la duone malfermitaj lipoj[29]; kiam mi pensas pri la malfeliĉo, […] mia koro glaciiĝas[30]; Vasilij Ivanoviĉ ektremis kaj glaciiĝis pro teruro[31]. konsterniĝi,ŝtoniĝi_2_,stupori
25.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Sub la saliko
26.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Dekdu per la poŝto
27.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Cikonioj
28.Monato, Alice Liu: Nerezisteble altira poluso, 2013
29.B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XII
30.B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro X
31.I. S. Turgenjev, trad. Kazimierz Bein: Patroj kaj filoj, XXVII
angle:
freeze
beloruse:
заледзянець, замёрзнуць
france:
se glacer, geler (intr.)
germane:
vereisen
hispane:
congelarse
hungare:
1. eljegesedik, jéggé fagy 2. megdermed
indonezie:
membeku
japane:
凍る [こおる], 氷結する [ひょうけつする]
nederlande:
bevriezen
perse:
یخ بستن، منجمد شدن
pole:
marznąć, lodowacieć
portugale:
congelar-se
ruse:
заледенеть, застыть
turke:
1. donmak
ukraine:
замерзати, крижаніти, братися кригою/льодом
glaciujo
Malvarmujo, t.e. fridujo aŭ frostujo,(precipe tia malnova, en kiun oni metis glaciblokon kiel malvarmigilo): da biero paron da boteloj el glaciujo[32]; konservi […] nutraĵojn en glaciujo[33]. frostofako,glaciŝranko,glacitenejo
Vazo, en kiun oni starigas botelon kune kun glacio por teni la trinkaĵon malvarma: la tablo estis primetita, staris floroj, kaj en glaciujo kelkaj boteloj daHeidsieck (ŝaŭmvino) [34].
angle:
1. ice box, ice chest, ice cellar, cold store, freezer 2. champagne bucket
beloruse:
1. лядоўня 2. вядзерца зь лёдам (для віна)
bulgare:
1. хладилник
ĉeĥe:
1. chladírna, ledárna
france:
1. glacière 2. le seau à glace
germane:
1. Eisschrank 2. Flaschenkühler, Sektkühler
hispane:
1. hielera
hungare:
1. jégszekrény, jégverem, hűtőláda
indonezie:
1. kotak es, peti es, pendingin
japane:
1. 冷蔵庫 [れいぞうこ]
nederlande:
1. ijskast
perse:
1. یخچال، یخدان
pole:
1. chłodziarka 2. salaterka na lód
portugale:
1. geladeira
ruse:
1. ледник (ящик со льдом)
slovake:
1. ľadovňa (na úschovu ľadu)
turke:
1. buz dolabı
ukraine:
1. морозильна камера, льодовник, льодовня
glaciumi
beloruse:
глянцаваць
ĉeĥe:
leštit do hladkosti ledu, vyleštit do hladkosti ledu
france:
glacer (recouvrir d'un enduit brillant)
germane:
glacieren
hungare:
fényez, mázzal bevon
indonezie:
mengglasir
japane:
冷凍する [れいとうする]
nederlande:
glaceren
perse:
لعاب دادن، براق کردن، مُهره کشیدن
pole:
zamrażać
ruse:
глянцевать
slovake:
vyleštiť do hladkosti ľadu
ukraine:
заморожувати
glaciumo[35]
Estiĝo de glacia tavolo sur la ekstera surfaco de diversaj objektoj — maŝinoj (aviadiloj, ŝipoj), domoj, arboj ktp.
35. Maurice Lewin: Meteologia terminaro, UEA, 1961
angle:
icing (atmospheric, nautical), glaze ice
beloruse:
абледзяненьне
ĉeĥe:
námraza
pole:
zmarzlina
ruse:
обледенение, изморозь, гололёд
glacipluvo
angle:
sleet
beloruse:
ледзяны дождж
ĉeĥe:
mrznoucí déšť
ĉine:
霰雪子雨凇[xiànxuězǐyǔsōng]
france:
pluie verglaçante
germane:
Eisregen
hispane:
granizo
hungare:
jégeső
indonezie:
hujan es
japane:
氷雨 [ひさめ]
perse:
باران منجمد
pole:
marznący deszcz
portugale:
chuva de gelo
slovake:
mrznúci dážď
ukraine:
ожеледь, ожеледиця
glacirivero
Parto deglaciejo_1_ forrampanta de supro de monto kaj pleniganta la fundon de ties valo: kaj ŝi ridis, tiel sonorante, kiel la glacio de laglacirivero krakante disiĝas je eroj, kiam la sunbrilo varmigas ĝin[37].
angle:
valley glacier, alpine glacier, mountain glacier
beloruse:
далінны ледавік
ĉeĥe:
údolní ledovec
germane:
Gletscherzunge
indonezie:
ujung gletser
japane:
氷河 [ひょうが]
perse:
یخرود
pole:
rzeka lodu
slovake:
údolný ľadovec
svede:
dalglaciär
ukraine:
долинний льодовик
glacirompilo
angle:
1. icebreaker (ship) 2. icebreaker (social)
beloruse:
ледакол
bulgare:
ледоразбивач
ĉeĥe:
ledolam (před mostem)
ĉine:
破冰船 [pòbīngchuán]
france:
brise-glace
germane:
Eisbrecher
hispane:
rompehielos
hungare:
1. jégtörő
indonezie:
1. pemecah es, kapal pemecah es 2. pencair suasana, icebreaker
japane:
砕氷船 [さいひょうせん]
nederlande:
ijsbreker
perse:
یخشکن (کشتی)
pole:
lodołamacz
portugale:
quebra-gelo
ruse:
ледокол
slovake:
ľadolam
svede:
isbrytare
ukraine:
криголам
vojglacio
Glitiga tavolo da glacio sur vojo (strato, trotuaro, pado), estiĝanta kiam pluveroj aŭ degelinta neĝo (re)glaciiĝas sur malvarmega grundo aŭ vojo Laŭ la normo STD 423-0014, natria klorido aŭ vintra vojglacio… estas aplikitaj por taksi la korodan reziston de metaloj[40]; ne superas maj’ sundrona ∥ helpromeson de april’ — ∥ Iri en arbaro vasta ∥ sur la vojglacio lasta, ∥ senti pluvodorojn mil …[41]; [li veturis sur] nukrompa vojglacio[42].
40.Volvo STD 423-0014 Akcelita Koroda Testo
41. Erik Axel Karlfeldt, tr. Magda Carlsson: Temp’ atenda, Sveda poemaro, INKO 2001, p. 48
42. Selma Lagerlöf, tr. Stellan Engholm: Gösta Berling, INKO 2002, p. 227
angle:
black ice
beloruse:
галалёд, вобліў, вобліва
ĉeĥe:
náledí
germane:
Straßenglätte
pole:
gołoledź
ruse:
гололедица
administraj notoj
pri ~pluvo:
La Portugala traduko versxajne estas erara. [LP]~aro: Mankas dua fontindiko.
~aro: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~umi: Mankas dua fontindiko.
~umi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.