kol/o (original) (raw)
*kol/o UV
*kolo
Parto de la korpo kuniganta la kapon kun la trunko: belulo […] eletendis sian gracian kolon[1]; Vinicius devis sin deteni, por ne ĵeti sin sur la kolon de Petronius (por montri sian amon) [2]; mi metis braceletojn sur viajn manojn kaj kolĉenon sur vian kolon[3]; kun ŝnuro ĉirkaŭ la kolo marŝi[4]; (figure) junuloj […] pretaj riski sian kolon(vivon) [5]; (figure) kolrompa (tre laciga) laboro[6]; mizero piedojn sanigas, kolon elastigasPrV .
gorĝo,nuko.
Longa mallarĝa kolforma parto de objekto: kolo de botelo[7]; la mallarĝa kolo de vazo[8]; kolo de la femurosto; markolo,terkolo,montkolo.
RokPop Kolsimila parto de korda muzikilo, la loko de la fingrotabulo.
1.Vasilij Eroŝenko: El vivo de ĉukĉoj, Dua skizo:
2.Henryk Sienkiewicz, trad. Lidia Zamenhof: Quo Vadis, Ĉapitro XLI
3.trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 16:11
4.Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Dua
5. Anna Löwenstein: Morto de artisto, p. 226
6.Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Unua
7.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kolo de botelo
8.Anna Löwenstein: La ŝtona urbo, Al Romo
afrikanse:
nek
albane:
qafë
amhare:
አንገት
angle:
1. neck (anatomy) 2. neck (of an object) 3. neck (of an instrument)
arabe:
الرقبة
armene:
պարանոց
azerbajĝane:
boyun
beloruse:
1. шыя 2. шыйка, рыльца (бутэлькі) 3. грыф (муз. інструмэнта)
bengale:
ঘাড়
birme:
လည်ပင်း
bosne:
vrat
bulgare:
врат, шия
ĉeĥe:
hrdlo, krk
ĉine:
脖 [bó], 脖子 [bózi], 頸 [jǐng], 頸子 [jǐngzi]
dane:
hals
estone:
kaela
eŭske:
lepoan
filipine:
leeg
france:
1. cou ĵeti sin sur la ~on: se jeter au cou de qn. riski sian ~on: manquer de se casser le cou. 2. col
galege:
pescozo
germane:
1. Hals ĵeti sin sur la ~on: sich (jmd.) an den Hals werfen. riski sian ~on: seinen Hals riskieren. ~rompa : halsbrecherisch. 2. Hals, Enge, Engpass, Engstelle
guĝarate:
ગરદન
haitie:
kou
haŭse:
wuyansa
hebree:
צוואר
hinde:
गर्दन
hispane:
cuello
hungare:
nyak ĵeti sin sur la ~on: nyakába ugrik. riski sian ~on: fejét kockáztatja. mizero piedojn sanigas, ~on elastigas: megtanít a nyomor az alázatosságra.
igbe:
olu
indonezie:
leher
irlande:
muineál
islande:
háls
japane:
首 [こうべ]
jave:
gulu
jide:
האַלדז
jorube:
ọrun
kanare:
ಕುತ್ತಿಗೆ
kartvele:
კისრის
katalune:
1. coll ĵeti sin sur la ~on: tirar-se al coll, saltar al coll. riski sian ~on: arriscar el coll. 2. coll ~o de botelo: coll d'ampolla. ~o de la femurosto: coll de fèmur. 3. mànec (d'un instrument musical)
kazaĥe:
мойын
kimre:
gwddf
kirgize:
моюн
kmere:
ក
koree:
목
korsike:
collu
kose:
intamo
kroate:
vrat
kurde:
hûstû
latine:
cervicibus
latve:
kakls
laŭe:
ຄໍ
litove:
kaklas
makedone:
вратот
malagase:
tendany
malaje:
leher
malajalame:
കഴുത്ത്
malte:
għonq
maorie:
kaki
marate:
मान
monge:
caj dab
mongole:
хүзүү
nederlande:
1. hals, nek 2. hals
njanĝe:
khosi
okcidentfrise:
nekke
panĝabe:
ਗਰਦਨ
paŝtue:
غاړه
pole:
1. szyja 2. szyjka
portugale:
1. pescoço
ruande:
ijosi
rumane:
gât, col
ruse:
1. шея ĵeti sin sur la ~on: броситься на шею кому-л.. riski sian ~on: рисковать головой. ~o de botelo: горлышко (бутылки). ~o de la femurosto: шейка (бедра и т.п.). 3. гриф (муз.)
samoe:
ua
sinde:
ڳچيء ۾
sinhale:
ගෙල
skotgaele:
amhaich
slovake:
hrdlo, krk
slovene:
vratu
somale:
luqunta
ŝone:
mutsipa
sote:
molaleng
sunde:
beuheung
svahile:
shingo
svede:
hals ĵeti sin sur la ~on: kasta sig om halsen på någon.
taĝike:
гардан
taje:
คอ
tamile:
கழுத்தில்
tatare:
муен
telugue:
మెడ
tibete:
མཇིང་པ་
turke:
1. boyun
ukraine:
шия
urdue:
گردن
uzbeke:
bo’yin
vjetname:
cổ
zulue:
intamo
kolumi
(tr)
Kapti je la kolo: brako de malantaŭe kolumis lin, premante la gorĝon, kaj tiris lin malantaŭen[9].
9. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
angle:
collar (catch), grab by the scruff of the neck
beloruse:
схапіць за шыю
france:
colleter
indonezie:
mencengkeram tengkuk
katalune:
agafar pel coll
pole:
chwytać za szyję
rumane:
apuca de gât
*kolumo
Parto de vesto ĉirkaŭanta la kolon: altranĉi kolumon Marta ; kuspita kolumo[10]; la lana ĉemizo estis superkovrita per refaldita blanktola kolumo[11]; unu hajlero post la alia faladis malsupren de la kolumo de lia jako[12]; la predikistoj […] kun la rigidaj kolumoj kaj longaj nigraj roboj fiksis siajn okulojn sur ŝiaj ruĝaj ŝuoj[13]; nigraj bukloj volviĝis sur […] la kolumo de la korsaĵo[14]; senriproĉa jako kun pluŝa kolumo Metrop ; varma pelta kolumo Metrop ; la sukeraĵisto kaptis min per la kolumo pro la kuketoj, kiujn mi formanĝis[15].
10.Hjalmar Söderberg, trad. Sten Johansson: La Kiso kaj dek tri aliaj noveloj, La Sakramento De La Komunio
11.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Nokta ĉapo de fraŭlo
12.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ĝardeno de la paradizo
13.H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Ruĝaj ŝuoj
14.Eliza Orzeszko, trad. Kazimierz Bein: La Interrompita Kanto, Ĉapitro I
15.N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvina
angle:
collar
beloruse:
каўнер
bulgare:
яка
ĉeĥe:
límec
ĉine:
衣領 [yīlǐng], 領 [lǐng], 領子 [lǐngzi], 衿 [jīn], 脖領 [bólǐng], 輥環 [gǔnhuán]
france:
col
germane:
Kragen
hebree:
צווארון
hispane:
cuello de prenda de vestir
hungare:
gallér
indonezie:
kerah
japane:
カラー, えり
katalune:
coll (d’un vestit)
nederlande:
boord, kraag
pole:
kołnierz
portugale:
colarinho, gola
rumane:
guler
ruse:
ворот, воротник
slovake:
golier
svede:
krage
ukraine:
комір
blankkolumulo
(evitinde)
Oficisto — tiel nomata alude al la blankkola ĉemizo, kian en iuj landoj tradicie portis la oficistoj sub oficeja kompleto: la blankkolumulo elaŭtiĝis ĉe la pordo de granda kompanio[16]; la ideologio de sinreguligo de merkatoj sendube flankenpuŝis la batalon kontraŭ krimado fare de blankkolumuloj[17].
angle:
white-collar worker
ĉine:
白領 [báilǐng]
blukolumulo
(evitinde)
Fabrika laboristo — tiel nomata alude al la tradiciaj bluaj laborvestoj en fabrikoj kaj kontraste alblankkolumulo: laŭ la analizo pri la bezono de laboruloj de diversaj fakoj en 2002, laboruloj de manufakturado, precipe kapablaj fakuloj (alinome altklasaj blukolumuloj), estas tre bonvenaj[18].
angle:
blue-collar worker
ĉirkaŭkolo
(evitinde)
Ligilo metata ĉirkaŭ la kolon de besto: bela ĉashundo kun hele blua ĉirkaŭkolo enkuris en la salonon[19]; [ŝi] rekonis la vulpon per la ĉirkaŭkolo[20].
Ornamaĵo portata ĉirkaŭ la kolo: ŝi incensis [al la dioj], ornaminte sin per siaj ringoj kaj siaj ĉirkaŭkoloj[21]; ŝi demetis sian koralan ĉirkaŭkolon[22].
ĉeno,koliero,ringo
Rim.: Tiu formo kontraŭas la 11-an regulon de la Fundamento de Esperanto. Do prefere uzu por la besto „kolzono“ resp. „ĉevala, junga...kolumo“ kaj por la ornamo „koliero“, „kolringo“ aŭ „kolornamo“
angle:
collar, necklace
beloruse:
1. ашыйнік, аброжак 2. каралі
bulgare:
1. нашийник 2. огърлица
ĉine:
項鏈 [xiàngliàn], 琲 [bèi], 璎 [yīng], 硬領 [yìnglǐng], 褽 [wèi]
france:
1. licou, licol, collier 2. collier
germane:
Halsband 1. Kumt 2. Halsschmuck
hebree:
1. קולר 2. ענק (תכשיט לצוואר)
hispane:
collar
hungare:
1. nyakörv 2. nyakék
indonezie:
kalung, tali leher
katalune:
collar
nederlande:
1. halsband 2. halsketting
pole:
1. obroża, chomąto 2. naszyjnik
portugale:
1. coleira
rumane:
1. zgardă
ruse:
1. ошейник 2. ожерелье
svede:
halsband
ukraine:
намисто, коралі, кольє, нашийник
ĝiskole
Ĝis la kolo: en vestaĵo, butonumita ĝiskole[23]; ili enterigis ĝiskole mian onklinon en Afganio kaj ili mortigis ŝin per ŝtonoj[24]; jen estis liaj du preferataj katidoj, tremantaj, malgajaj, ĝiskole en ŝaŭmo de sapeca akvo[25]
(figure) Plene, abunde, tro multe: ĝiskole mi satas pri viaj ruzaĵoj[26]; ĝiskole armita.
angle:
1. up to one's neck (literally) 2. more than enough, enough and to spare, up to one's neck (figurative)
beloruse:
па горла, да зубоў
ĉine:
2. 綽綽有餘 [chuòchuòyǒuyú], 富富有余 [fùfùyǒuyú]
hispane:
1. hasta el cuello 2. hasta arriba, más que suficiente, hasta el moño ĝis~e mi satas: estoy harto. ĝis~e armita: armado hasta el cuello.
indonezie:
1. seleher (ttg ketinggian air dsb.)
katalune:
1. fins al coll (literalment) 2. del tot, fins al coll, de cap a peus ĝis~e mi satas: estar fins al capdemunt, estar fart. ĝis~e armita: armat fins a les dents, armat de cap a peus.
nederlande:
ĝis~e armita: tot de tanden gewapend.
pole:
po szyję (przenośnie)
rumane:
până-n plăsele, până la gât
ruse:
по горло ĝis~e mi satas: сыт по горло. ĝis~e armita: вооружён до зубов.
markolo
Parto de maro aŭ oceano, akva strio inter pecoj da seka tero, komunikiganta najbarajn marojn kaj oceanojn.
angle:
strait
beloruse:
праліў, пратока
bulgare:
проток, пролив
ĉeĥe:
mořská úžina, mořská šíje, mořský průliv
ĉine:
海峡 [hǎixiá]
france:
détroit
germane:
Meerenge, Meeresstraße, Sund
hispane:
estrecho (geografía)
hungare:
tengerszoros
indonezie:
selat
japane:
海峡 [かいきょう]
katalune:
estret
nederlande:
zeestraat, straat
pole:
cieśnina
portugale:
estreito
rumane:
strâmtori
ruse:
пролив
slovake:
morská úžina, morský prieplav
svede:
sund
ukraine:
протока
montkolo, montokolo
PV (malofte)
Intermonto: Asta Sunlilio iris apud lia flanko survoje okcidenten trans la montokolon[27].
27. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
angle:
pass (of a mountain)
beloruse:
перавал
ĉine:
山口 [shānkǒu], 峠 [qiǎ]
france:
col
hungare:
hágó
indonezie:
celah gunung
katalune:
coll , collada, pas , port
nederlande:
col, bergpas
pole:
przełęcz
rumane:
trecătoare
*terkolo
Mallarĝa strio da tero inter du akvujoj (maroj, lagoj ktp), kuniganta du terpartojn;istmo: „Postkorto de Usono“, la centramerika terkolo ĵus flamiĝis[28] Pasul Ghimeş-Palanca (Terkolo de Djimeŝo, hungare: Gyimesi-szoros) estas terkolo en Rumanio en Orientaj Karpatoj, kiu el Baseno de Ĉiko kondukas tra la valo Tatroŝo al Moldavio je alteco de 1006 m super marnivelo[29]
angle:
isthmus, neck (of land) isthmus, neck (of land)
beloruse:
перашыек
bulgare:
провлак
ĉeĥe:
zemská šíje
ĉine:
地腰 [dìyāo], 峡部 [xiábù], 苏伊士地峡 [sūyīshìdìxiá]
france:
isthme
germane:
Isthmus, Landenge
hispane:
istmo
hungare:
földszoros
indonezie:
tanah genting
japane:
地峡 [ちきょう]
katalune:
istme
nederlande:
landengte
pole:
przesmyk
rumane:
istm
ruse:
перешеек
slovake:
zemská úžina
ukraine:
перешийок
Beringa Markolo
angle:
Bering Strait
beloruse:
Бэрынгава пратока
bulgare:
Берингов проток
ĉine:
白令海峡 [báilìnghǎixiá]
france:
Détroit de Bering
germane:
Beringstraße
hispane:
Estrecho de Bering
hungare:
Bering-szoros
indonezie:
Selat Bering
katalune:
estret de Bering
nederlande:
Beringstraat
pole:
Cieśnina Beringa
rumane:
Strâmtoarea Bering
ruse:
Берингов пролив
administraj notoj
ĝis~e: Mankas verkindiko en fonto.
mar~o: Mankas dua fontindiko.
mar~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
Beringa Mar~o: Mankas dua fontindiko.
Beringa Mar~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.