baliq - Vikilugʻat (original) (raw)
ba-liq
BALIQ 'oyquloqlari bilan nafas oladigan, suzgichli suv jonivori’. Bu yil baliq ovi erta boshlandi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’namlik’, ’suv’ maʼnosini anglatgan ba:l otining (ЭСТЯ, II, 60) bal shakliga -ï qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan feʼldan -q qushimchasi bilan yasalgan boʻlib, asli ’suvda yashaydigan jonivor ’ maʼnosini anglatgan (ПДП, 368; Devon, I, 360; DS, 80); oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: [(ba:l > bal) + ï = balï-] + q = balïq > bäliq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
1 Suzgichlari boʻlgan, oyquloqlari orqali nafas oladigan, umurtqalilar kenja tipiga mansub suv jonivori. ◆ Laqqa baliq. Qora baliq. Oltin baliq. Zogʻora baliq. Sachratqi baliq. ◆ Qizil baliq. ◆ Baliqning tirikligi suv bilan. Maqol ◆ Ketgan baliq - kemadek. Maqol ◆ Koʻlning otini baligʻi chiqarar. Maqol ◆ Baliqlar gavda harorati beqaror, sovuqqon jonivorlardir. "OʻzME"
2 Ushbu suv jonivorining goʻshti.◆ Qovurilgan baliq. Tuzlangan baliq. Baliq kombinati. ◆ Eshak mingan ot soʻramas, Baliq yegan et soʻramas. Maqol ◆ Baliqni har kuni isteʼmol qila boshlagan odamlar orasida infarkt 50 foizga kamayar ekan. "Fan va turmush".
3 Muchal yil hisobidagi beshinchi yil nomi.
Baliq yili q. muchal.
ba-liq
balık — Eski Turk tilidan.
esk. Shahar, qoʻrgʻon. ◆ Beshbaliq. ◆ Boybaliq. ◆ Oqbaliq. ◆ Qorabaliq. (joy nomlari). Turkiy tillarda baliq, baligʻ, baluq.. Eng soʻnggi maʼnosi — shahar. "OʻTA".
БАЛИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
baliq (koʻplik baliqlar)
baliq
- Albancha: peshk
- Amxarcha: ዓሣ (ʾasa)
- Arabcha: سمكة (sámaka), سمك (sámak)
- Aragoncha: peix
- Armancha: ձուկ (juk)
- Astuleoncha: pexe
- Avarcha: ччугӏа (č̄uʿa)
- Aymaracha: challwa
- Ozarbayjoncha: balıq
- Baskcha: arrain
- Beloruscha: рыба (rýba)
- Bengalicha: মাছ
- Bretoncha: pesk
- Bolgarcha: риба (ríba)
- Birmancha: ငါး (nga:)
- Katalancha: peix
- Chechencha: чӏара (č̣ara)
- Xitoycha: 魚, 鱼 (yú)
- Chuvashcha: пулă (pulă)
- Fijiycha: ika
- Fincha: kala
- Fransuzcha: poisson
- Gagauzcha: balık
- Olmoncha: Fisch
- Inglizcha: fish
- Gruzincha: თევზი (t’evzi)
- Ispancha: pez
- Yunoncha: ψάρι (psári)
- Guaranicha: pira
- Gujaraticha: માછલી (māchlī)
- Gaityan-kreolcha: pwason
- Xausacha: kifi
- Ivritcha: דָּג (dag)
- Hindicha: मछली (machlī), माही (māhī)
- Mojarcha: hal
- Islandcha: fiskur
- Indonezcha: ikan
- Irlandcha: iasc
- Italyancha: pesce
- Yaponcha: 魚 (さかな, sakana), (うお, uo)
- Kannadacha: ಮೀನು (mīnu)
- Niderlandcha: vis
- Esperantocha: fiŝo
- Farencha: fiskur
- Qozoqcha: балық (balıq)
- Kxmercha: ត្រី (dt’rēi)
- Koreyscha: 물고기 (mulgogi), 생선 (saeng-seon)
- Kurdcha: ماسی (masî)
- Qirgʻizcha: балык (balık)
- Laocha: ປາ (bpa)
- Lotincha: piscis
- Latishcha: zivs
- Litvacha: žuvis
- Lyuksemburgcha: Fësch
- Malayalamcha: മീന് (mīn), മത്സ്യം (matsyaṁ)
- Maltiycha: ħuta
- Mencha: eeast, yeeast
- Maoricha: ika
- Maratxicha: मासा (māsā)
- Moʻgʻulcha: загас (zagas)
- Niderlandcha: vis
- Atstekcha: michin
- Nepalcha: माछा (māchā)
- Papyamentocha: piska
- Pushtucha: کب (kab)
- Forscha: ماهی (mâhi)
- Portugalcha: peixe
- Kechuacha: challwa
- Rumincha: pește
- Romanshcha: pesch, pestg
- Ruscha: рыба (rýba)
- Samoancha: i'a
- Slovatscha: ryba
- Slovencha: riba
- Sesotocha: sehlapi
- Suaxilicha: samaki
- Shvedcha: fisk
- Tagalcha: isda
- Taityancha: eiya, i'a
- Tojikcha: моҳӣ (mohī)
- Tamilcha: மீன் (mīṉ)
- Tatarcha: балык (balıq)
- Telugucha: చేప (caepa)
- Taycha: ปลา (bplaa)
- Tibetcha: ཉ (nya)
- Tok-pisincha: pis
- Tongancha: ika
- Tsvanacha: tlhapi
- Turkcha: balık
- Turkmancha: balyk
- Ukraincha: риба (rýba)
- Urducha: مچھلی (machlī), متسی (matsya), ماہی (māhī)
- Uygʻurcha: بېلىق (béliq)
- Vyetnamcha: cá, ngư
- Volapyukcha: fit, hifit
- Valliycha: pysgodyn
- Idishcha: פֿיש (fish)
- Xakascha: палых
- Yorubacha: eja
- Zulucha: inhlanzi
OʻTIL
Ruscha ru
baliq рыба; // рыбий; рыбный; ◆ baliqsuv bilan tirik посл. рыба жива водой (всему нужны соответствующие условия); ◆ baliq moyi рыбий жир;◆ baliq shoʻrva уха;◆ baliq urugʻi (или tuxumi) икра (рыбья); ◆ baliq ovi рыбная ловля; ◆ baliq ovlamoq рыбачить, ловить, удить рыбу; ◆ baliq ovlovchi рыболов, рыбак; ◆ baliq ovlash 1) рыболовство; 2) рыболовецкий; ◆ baliq yili год рыбы (пятый год двенадцатилетнего животного цикла; см. muchal); ◆ baliq tut то же, что balxi tut (см. balxi);◆
- baliq sirti обтекаемой формы.