man – Wiktionary tiếng Việt (original) (raw)

Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “man”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

Tiếng Anh

Cách phát âm

IPA: /mæn/, /mɑn/ (Jamaica)

Bắc California, Hoa Kỳ (nữ giới)	[mæn]

Luân Đôn, Anh, Vương quốc Anh (nữ giới)	[mæn]

Từ nguyên

danh từ, thán từ

Từ tiếng Anh trung đại, từ tiếng Anh cổ mann (“con người, đàn ông”), từ tiếng Giéc-manh nguyên thủy *mann- (“con người, đàn ông”), từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *man- (“đàn ông”). Cùng nguồn gốc với tiếng Tây Frisia man và tiếng Hà Lan man, tiếng Đức Mann, tiếng Na Uy mann, tiếng Nga муж (muž), tiếng Phạn मानुषः (mānuṣ).

ngoại động từ

Từ tiếng Anh trung đại mannen, từ tiếng Anh cổ mannian, từ ġemannian (“cung cấp người; đóng quân”), từ mann (“con người, đàn ông”), từ tiếng Giéc-manh nguyên thủy *mann- (“con người, đàn ông”), từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *man- (“đàn ông”). Cùng nguồn gốc với tiếng Hà Lan mannen, tiếng Đức mannen, tiếng Thụy Điển manna, tiếng Iceland manna.

Danh từ

man (số nhiều men)

Người, con người; loài người.
Đàn ông, nam nhi.
to behave like a man — xử sự như một trang nam nhi
to be only half a man — yếu đuối, nhút nhát, không xứng đáng là nam nhi
Chồng.
man and wife — chồng và vợ, vợ chồng
(Thường số nhiều) Người (chỉ quân lính trong một đơn vị quân đội, công nhân trong một xí nghiệp, công xưởng...).
an army of 10,000 men — một đạo quân một vạn người
Người hầu, đầy tớ (trai).
Quân cờ.

Ghi chú sử dụng

Ngữ nghĩa hiện đại phổ biến nhất của từ này là “người đàn ông”, chứ không phải là “người nói chung” hoặc “loài người”, cho nên câu này nghe rất lạ lùng:
Man, like other mammals, breastfeeds his young.[1]
Những người ủng hộ chọn từ không phân biệt giới tính khuyên chọn human, human being, humankind, hoặc person, tùy theo ngữ cảnh, thay vì man.

Thành ngữ

the man higher up

( Mỹ) Ông trùm trong chính giới.

a man in a thousand

Người hiếm có, người hàng nghìn người mới có một.

man and boy

Từ bé đến lớn, từ lúc còn thơ ấu đến lúc trưởng thành.

the man in the street

Người dân thường, quần chúng.

the man on the street, the man in the cars

( Mỹ) Người dân thường, quần chúng.

a man of the world

Xem world

man about town

Xem about

a man of letters

Xem letter

man of straw

Xem straw

a man of all work

Người làm đủ mọi nghề.

a man of his word

Xem word

a man of honour, a man of honor

Người quân tử.

one dollar-a-year man

( Mỹ) Trùm tư bản tham dự chính quyền chỉ lĩnh mỗi năm một đô la (lương tượng trưng).

to be one’s own man

Tự mình làm chủ, không bị lệ thuộc vào ai; sáng suốt, hoàn toàn tự giác.

to be one’s own man again

Lấy lại được bình tĩnh.
Tỉnh lại.
Bình phục lại, lấy lại được sức khỏe (sau một trận ốm).
Lại được tự do.

to a man, to the last man

Tất cả mọi người, cho đến người cuối cùng.

undercover men

( Mỹ, lóng) Bọn mật thám, bọn chỉ điểm.

Từ dẫn xuất

người

mankind
man of God
man of science
man of war
underman
overman

đàn ông

manhood
manly
woman

Từ liên hệ

boy, male

Trái nghĩa

đàn ông

woman

Thán từ

man

Cậu, cậu cả (tiếng xưng hô thân mật khi bực dọc).
Hurry up man, we are late! — Nhanh lên cậu cả, muộn rồi!
Chà!
Man, that was a great meal! — Chà, đồ ăn ngon quá!

Đồng nghĩa

chà!

oh man

Ngoại động từ

man ngoại động từ

Cung cấp người; đóng quân.
to man a ship — cung cấp thủy thủ cho một con tàu
Giữ vị trí ở, đứng vào vị trí ở (ổ súng đại bác).
Làm cho mạnh mẽ, làm cho cường tráng; làm cho can đảm lên.
to man oneself — tự làm cho mình can đảm lên

Chia động từ

Từ liên hệ

man up

Tham khảo

Hồ Ngọc Đức (biên tập) (1 tháng 7 2004), “man”, trong Anh–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

↑ “Nonsexist Language Guideline”, trong (Vui lòng cung cấp tên cuốn sách hoặc tên tạp chí)‎, Đại học New Hampshire, 11 tháng 9 2011 (truy cập lần cuối), bản gốc lưu trữ 18 tháng 12 2009

mana

man

nhà.

Wedekind, Klaus (ed.) (2002) Sociolinguistic Survey Report of the Languages of the Gawwada (Dullay), Diraasha (Gidole), Muusiye (Bussa) Areas. SIL International.