colé — Wiccionaire (original) (raw)

Èn årtike di Wiccionaire.

Bodje « col- » ‎(« cô »), avou l’ cawete « -é 2 »; li calcaedje do francès «collier» pol sinse d' «ôrreye a mete e hatrea» est rmetou cial avou les vîs sinses pår walons.

singulî pluriyal
colé colés

colé omrin

  1. (mot d’ acleveu di tchvås) gorea di tchvå.
  2. cingue ou tchinne metowe å cô d' on tchén ou d' ene ôte biesse.
  3. (antomeye) hatrea.
    • Djel haprè på colé s' i continowe.
    • Tot å bea mitan del pavêye,
      Deus randaxhes ki fjhént l’ forsôlé,
      S’ apougnèt d’ on côp på colé,
      Istwere di s’ diner ene sitronnêye. — Joseph Vrindts, « Pâhûles rîmês » (1897), «Les randahes», p.118 (fråze rifondowe).
  4. fene pårteye metou dizo l' tiesse d' on clå.
  5. pårteye d' on mousmint ki ravôteye li hatrea.
    • Lu, avou s' buze èt s' hôt colé ki lyi vént ås oreyes, i s' tént tot roed, on pô djinné do sinti so ses rins èn abit d' fén drap, lu k' est todi si bén a si åjhe avou s' grand sårot di tos les djoûs. — Jean-François Renkin, dins Li vîye bûse (fråze rifondowe).
  6. pinderloke ki les femes si metèt å cô.
    • On colé d' fås pieles — D.T.W.
  7. dizeu del petråle, la k' gn a les foyes.

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Li mot n’ est nén dins : C8

gorea do tchvå, do boû, cingue åtoû do cô d' on tchén

pårteye d' on mousmint metou sol hatrea

Do viebe «coler»

| | singulî | pluriyal | | | ---------- | -------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------- | | omrin | colé | colés | | femrin | colêye | colêyes |

  1. pårticipe erirece omrin do viebe del prumire troke: «coler».
    • Dji n' a nén colé l' afitche.
    • L' afitche a må stî colêye.