evoye — Wiccionaire (original) (raw)

Èn årtike di Wiccionaire.

Aplacaedje di : «e» + «voye».

• AFE :
  • diferins prononçaedjes : /ɛ.ˈvõj/ /ɛ.ˈvoːj/ /ɛ.ˈvɔj/ /ɛ.ˈvɔ̃j/ /ɛ.ˈvuːj/ /a.ˈvoːj/ /ɛ̃.ˈvɔj/ (betchfessî oy)
  • prononçaedje zero-cnoxheu : /ɛ.ˈvõj/ aschoûtez lu
• Ricepeures : e·voye

evoye omrin et femrin

1. metou, metowe, sol voye po-z aler å lon.
   • Vo nos la evoye.
2. nén la, lon did la.
   • Il est evoye.
   • Elle est tofer evoye.
   • I dmeure lontins evoye.
   • Mins tot çou ki m' anoye,
     C' est d' vey k' i n' rivént nén ;
     S' i dmeure lontins evoye,
     Dj' endè mourrè d' tchagrin. — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, Mi galant Gèra, p.95 (fråze rifondowe).
   • Escuzez m', nosse mwaisse, d' aveur dimanou cåzu ene djournêye evoye, il a bén falou. — Joseph Vrindts, Li pope d'Anvers, (1896), p.32 (fråze rifondowe).
   • Li viye bribeuse bouxhe a l' måjhon d' on botchî, Mins l' botchî est evoye a messe. — Franz Dewandelaer (fråze rifondowe).
3. k' a nd alé (+ viebe).
   • Il est evoye coûtchî.
   • Dj' esteu evoye fener.
   • Et padsu tot, il est evoye avou m' feme. — Motî d’ Bastogne, a « d(u)ssus » (fråze rifondowe).
4. k' a ndalé (+å/al avou l' idêye d' aler cweri ene sacwè).
   • Vos l’ alez vey torade. Ele e-st evoye ås fleurs ; vos voeroz-st ene sacwè d’ aclevé ! — Henri Simon, « Sètche, i bètche » 1889, (eplaidaedje da Jean Haust e 1936), p.45 (fråze rifondowe).
5. å lon.
6. bén avanci (eye) po reyussi dins on mestî, dins s' manaedje, bén escourci (eye), tot djåzant d' on moteur.
   • Il est evoye, asteure k' il a atchté s' måjhon.
   • Vola l' moteur evoye, ci côp ci.
7. plin d' exhowe.
   • Pwis l' cour evoye, ele potche, ele bize,
     Sins aveur pawou des frehxisses,
     Si fwait télmint d' ses mwins, d' ses pîs
     K' ele trouve l' afwaire po vs ahessî. — Henri Forir, Blouwett lîgeoiss, Po mamzel Ross R… li joû di s'fiess, 1843, p.19 (fråze rifondowe).
8. cåzu sô.
   • Cwand dji l' a cwité, il esteut ddja bén evoye; et i nd ont co seur ribevou après.
9. mwais, mwaijhe, k' est ki s' måvele.
   • Vo l' la evoye; ti nel såreus råjhner.
10. edoirmou (owe).

• Ni fjhoz pont d' brut, la l' gamene evoye.

1. (evoye po todi) moirt, moite.

• Ci côp ci il est bén evoye: dins wai d' tins, i s' vont apougnî po l' eritance.
• Dji m’ a-st acoûtchî cial el måjhone d’ ene vijhene…
  L’ andje e-st evoye a s’ toû… — Joseph Mignolet, « Li Vwè dè Clokî, 1926, p.25 (fråze rifondowe).
• Dispoy ki s' feme est evoye , il est tot disbårté.

1. toumé (-êye) flåwe, tcheyou (owe) dins les pemes.

• Gusse est bén evoye; il a d' l' aiwe plin l' boke et i fwait des gargouyes; on lzî creye: « Houmez l' aiwe foû del boke ! » — Émile Pècheur (fråze rifondowe).

1. flåwe tot djåzant des ouys, des orayes.

• Dj' a m' vuwe si evoye, savoz !

1. k' a peté, tot cåzant d' ene tchedje esplozive.

• Li mene n' est nén evoye.

1. houte, fini (eye).

• L' ivier est evoye.

1. distindou (owe) tot djåzant d' on feu.

• Pocwè ki l' feu est evoye.
• 
  2 ovraedjes lomés « evoye »
• 
  li rnåd est evoye

1. Li walon d' Nonne, ey eto pus lon (Cele, Houyet) eploye djusse « voye » po « evoye » (nén rprins voltî e rfondou).
   • Il est voye a dåripete.
   • Li purin court voye pal rigole. — Motî d’ Bastogne, a « rigole » (fråze rifondowe).
2. Sovint, « evoye » est loukî come adviebe, nén candjåve. Portant, si uzaedje est l' ci d' èn addjectif. Si doereut i prinde on « s » å pluriyal.
   • Gn a co deus waloneus d' evoyes ci moes ci.
3. dj' estans evoye dijhêye po s' mete e-n erote " On y va ? ".
4. evoye tinde ås fougnants / evoye di l’ ôte des costés
5. vo l’ la å diåle evoye : il est evoye foirt lon. F. au diable vauvert.
6. vo l’ la evoye so s’ tchôd cayô : vo l' la ki monte e smince (ki s' mwaijhixh). F. flambant de colère, hyperexcité.
7. bén il a stî rade evoye : il a morou sins esse malåde, k' on n' sî atindeut nén F. mort inopinément; ossu dijhêye fôrmele cwand on anonce ene moirt.

• revoye
• Loukîz a : « voye »
• todi-evoye
• Loukîz a : Vierbire avou evoye
• (sins cnoxhance) : toumé evoye, toumé flåwe Loukîz a : « évanoui »

Li mot dins on tite di live, di gazete, di soce, di marke

• tite d' ene plake des Composs Binde
• tite d' on replaidaedje do live di spots Meurice

fini

• Francès : fini (fr) / finie (fr); terminé (fr) / terminée (fr), derrière nous

evoye (nén candjåve)

1. assoçné a on viebe po fé ene vierbire, ki l' sinse est diferin do mwaisse viebe.
   • Il a corou evoye come on fonnet.
2. assoçné a on sistantif parint di ç' viebe la (avou loyeure).
   • Ça a stî on bizaedje-evoye djenerå.
3. va-z è evoye ! rafoircixhaedje di « va-z è » F. va-t-en !
4. rade evoye
   • On-èfant crîye : abîye !
     Rade èvôye, li p’tite soris
     laît po l’ tchèt qu’a chôpe sès dints
     Saquants crotes dins on p’tit cwin. — JSpi.

• Loukîz a : Vierbire avou evoye

evoye (nén candjåve)

1. dene l' ôre d' end aler.
   F. partons ! en route !
   • So on postea, on pleut lére: CAMBRAI, a ene dijhinne di kilometes... Evoye, nozôtes... (P. Rousselle).

Hay evoye ! : rafoircixh l' ôre d ' endaler. Ladso, hay evoye, nozôtes, po Xhoutsiplou ! Ça fwait k' on va fougnî dvins tos les ridants po trover ene plakete, cori dins tos les colidôrs, ricopyî çou k' on nd a mezåjhe, rivni, ricopyî tot li bazår so si deure plake et hay evoye !. — Lorint Hendschel. F. allez, en avant ! evoye po les waides°.

1. a l' ouxh ! (ôre po tchessî ene djin).
   • Alez, evoye di cial, vos, rénnvåt !
     F. dehors!

evoye

1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « evoyî ».
2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « evoyî ».
3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « evoyî ».