frumele — Wiccionaire (original) (raw)

Èn årtike di Wiccionaire.

Calcaedje do francès « femelle » (minme sinse) (li sourdaedje direk do latén åreut yeu dné ene cawete -ale), lu-minme do bodje « femella » (raptitixha di «femina», kimere); (avou on ristitchî R), çou ki dene on mot avou l’ cawete « -ele »; mot cité dins l’ FEW 3 447b.

• AFE :
  • diferins prononçaedjes : /fʀy.ˈmɛl/ /fy.ˈmɛl/ /fœ.ˈmɛl/
  • prononçaedje zero-cnoxheu : /fʀy.ˈmɛl/
• Ricepeures : fru·mele

frumele femrin

1. (biyolodjeye) femrinne biesse u plante.
   • Dins les agaesses, kimint ricnoxhe les måyes des frumeles?
   • Frumler les tchenes, c' est råyî les måyes, po n' wårder k' les frumeles.
   • Li frumele do bleu-bijhe a des djonnes : endè vouss ene bele cope ? — Henri Simon, Li bleû-bîhe, 1886, p.31 (fråze rifondowe).
   • C' esteut totes les frumeles, aspoyant l' råjhonmint,
     Et po rmerciyî l' gros måye, timpesse cakît des mwins. — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Li songe da Babilone, 1887, p.35 (fråze rifondowe).
   • Mins, tot naxhtant dvins les coxhetes
     Dji trouve, retrôclêye e s’ catchete
     Ene frumele ki keuve so ses oûs. — Martin Lejeune, "L’amour vint dè passer", dins « L’année des poètes » (1892), p. 230 (fråze rifondowe).
   • I tchaftêye come onk k' e-st al fiesse ;
     Si frumele potche tot åtoû d' lu,
     Come po lyi dire k' on Ptit Djezus
     Foû del schågne torade boutrè l' tiesse. — Joseph Vrindts, Pâhûles rîmês, (1897), "On noié d'vins n'gaioule", p.58 (fråze rifondowe).

frumler

mere

måye

| | singulî | pluriyal | | | -------------- | ----------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------- | | omrinet femrin | frumele | frumeles |

frumele omrin et femrin (come addjectif djondrece, todi metou padrî l’ no)

1. ki prodût des oûs, tot djåzant d' ene femrinne biesse u plante.
   • Gn a k' les caroubîs frumeles ki dnèt.
2. (noûmot pa stindaedje do sinse) (mot d’ electricyin) k' a on trô, po-z î mete on stitchon d' ene ôte fitche, et fé racoird electrike.
   • I m' fåt ene fitche frumele: dj' a deus måyes.

fitche electrike avou sovint deus trôs