oidje — Wiccionaire (original) (raw)

• Début
• 1 Walon (Rifondou)
  • 1.1 Etimolodjeye
  • 1.2 Prononçaedje
  • 1.3 Sustantif
    * 1.3.1 Ratourneures
    * 1.3.2 Mots d’ aplacaedje
    * 1.3.3 Dizotrins mots
    * 1.3.4 Mots vijhéns
    * 1.3.5 Ortografeyes
    * 1.3.6 Ratournaedjes
  • 1.4 Waitîz eto

Èn årtike di Wiccionaire.

Tayon-bodje latén « hordeum » ‎(« hordĕum ») (minme sinse).

• AFE :
  • • diferins prononçaedjes : /wat͡ʃ/ /wɛt͡ʃ/ /oːʀt͡ʃ/ /ɔ̃ʀt͡ʃ/ /uːʀt͡ʃ/ (betchfessî oi)
      • (pa rfrancijhaedje) /ɔʀʃ/
  • prononçaedje zero-cnoxheu : /wat͡ʃ/
• Ricepeures : nén rcepåve

oidje omrin (djinre diferin do sfwait mot e francès)

1. (plante) (nén contåve) todi singulî sôre di dinrêye avou des grands picas (båbes) so les påtes, ki l’ sincieus no, c’ est : Hordeum vulgare.
   • Li oidje si continte d' ene pus pôve tere ki l' frumint.
   • Et vo-m'-la, balzinant, do long des waides, des hourds,
     Houmant l' forfante odeur di waessén, d' oidje et d' four. — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.28, Porminåde d'osté (1937) (fråze rifondowe).
   • Batisse, li singlé reclôs, sondje a cwand k' i tchafyive padrî s' mere, crompires, swele, oidje, avoenne — Joseph Calozet (fråze rifondowe et rarindjeye).
   • Les oidjes sont maweures mins ls avoennes n’ î sont nén co. — Sintake Rimåke (fråze rifondowe).
   • I gn a voci on gamén k’ a avou lu cénk pans d’ oidje et deus pexhons, mins k’ est çu çoula po tant d’ djins ?. — Jean-Marie Lecomte, Evandjîle sint Djan (ratournaedje) (fråze rifondowe).
   • Po fé 50 lites di frinnete, i fåt troes lites di frumint, on lite di oidje, 250 gr di houbion, et 25gr di foyes di frinne — Pierre Otjacques.
2. (mot d’ mônî) (nén contåve) todi singulî li grin di ç' dinrêye la.
   • Po fé del frinnete, i fåt 250 grames di oidje et 25 grames di foyes di frinne — Pierre Otjacques.
3. (contåve) metowe sôre di cisse dinrêye la.
   • On n' seméve pus k' des oidjes di bressene.

• 
• 
• 
  sôres

1. cwand on seme do oidje, on n’ såreut awè do frumint
2. oidje d’ ivier : scweron
3. oidje di bressene : oidje po fé del bire.

scweron

• frumint, avoenne, speate, rigon / swele / waessin (ôtès dinrêyes semêyes el Walonreye)

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

• wèdj : E213

• onrdje ( /ɔ̃ʀʧ/ ) : PJD

• ôdje : O0, O2

• ôⁿr ( e (/ɔ̃ʀʧ/ ) : Sing

• ordje : O3

• = wa che (oidje) : C74

• orje : E1 (lére), FO4 a "orge", O2

• wadje : C1, C8, C57, C99, C106, E21, E212b, S0, S117

• ördj ( (/ɔ̃ʀʧ/ ) : RMou

• ôrdj ( (/oːʀʧ/ u /ɔ̃ʀʧ/ ) : S0, S44, S109, S117

• wèdge : E165 p. 214, E167

• wèdje : E1 (lére), E34 E170

• oûdje : O0

• oidje : R10 (lére)

sôre di dinrêye, Hordeum vulgare, plante et grins

Lijhoz l’ årtike oidje so Wikipedia

Categoreyes :

• Mots do walon
• Walon
• Mots do walon vinant do latén
• Mots avou l' betchfessî oi
• Mots do walon d' on seu pî
• Sustantifs do walon
• Sustantifs d' on djinre diferin do sfwait mot e francès
• Motlî do walon po les nos d' plante
• Sustantifs nén contåves do walon
• Sustantifs do walon todi singulîs
• Mots do walon esplikés pa leu no sincieus
• Motlî do walon des mônîs
• Mots do walon avou des ratourneures