Kleine veenbes - Vaccinium oxycoccos (original) (raw)

Ecologie

Bodem

Zonnige plaatsen op constant natte, voedselarme, zure grond (zand, leem en veen).

Groeiplaats

Heide (venige, natte heide, tussen veenmos in levend hoogveen, langs heidevennen en in verlandende vennen), laag struweel, moerassen (veenmosrietland, langs hoogveendijkjes, ijle mosrijke dopheivegetaties aan de rand van brongebieden en grasland (bovenveengrasland).

Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Verspreiding

Nederland

Vrij zeldzaam in Zuidoost-Fryslân, Drenthe en Noordwest-Overijssel, zeldzaam in het oosten en het midden, in Noord-Brabant en in Noord-Limburg en zeer zeldzaam in laagveengebieden.

Vlaanderen

Zeer zeldzaam. Alleen in de Kempen.

Wallonië

Zeldzaam. Het meest in de Hoge Ardennen.

Wereld

Koel-gematigde streken op het noordelijk halfrond.

Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Ecologiebron: Botanisch Basisregister (met aanvullingen)
Biotoopvoorkeur: natte heiden
Levensduur: langlevend
Levensvorm: houtige chamaefyt
Zaadbank: zeer kortlevend (< 1 jaar)
Bloeitijd: mei - juni

Literatuur
Beringen, R. (2022) Aanpassingen van planten aan droogte Planten 18: 6-9

Kops, J. & H.C. van Hall (1828) Oxycoccus palustris - Roode Veenbes Flora Batava 5: 383-383

Maes, N.C.M. (2013) Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen-Herkenning, verspreiding, geschiedenis en gebruik. Boom

Pagina's in standaardwerken

Atlas van de Nederlandse Flora 2: 229

Flora Batava 05: plaat

Heukels' Flora van Nederland, 23e ed.: 461

Heukels' Flora van Nederland, 24e ed.: 560

Nederlandse Oecologische Flora 3: 50

Wilde Planten 3: 176

Wilde-Planten.nl: pagina

deze soort in de Zadenatlas van Nederland

Taxonomie

Rijk: Plantae
Stam: Tracheophyta
Klasse: Spermatopsida
Orde: Ericales
Familie: Ericaceae
Vaccinium oxycoccos L. (1753)
Nederlands: Kleine veenbes
Engels: Small Cranberry
Duits: Moosbeere
Etymologiebron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra
Vaccinium komt van het Latijnse woord vacca (koe) en baccinium (bessen), een bes die graag door koeien wordt gegeten. Oxycoccus betekent met scherpe (zure) bessen.
Bron: Standaardlijst 2003
Bron Nederlandse naam: Standaardlijst 2003
Synoniemen: Oxycoccus palustris
Zoeken in GBIF
Zoeken in Google Scholar

Beschrijvingbron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra

Stengels De zeer dunne stengels kruipen over de grond. Bladeren De wintergroene blaadjes zijn smal eirond met een gave, sterk omgerolde rand. Van boven zijn ze diepgroen en van onderen witachtig. Ze zijn 3-8 mm lang. In het midden van de bloemsteel of iets daaronder groeien zeer kleine steelblaadjes. Bloemen Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De roze, 0,6-1 cm grote bloemen groeien met twee tot vier bij elkaar aan het einde van de stengels. Elke bloem heeft vier teruggeslagen kroonslippen. De helmdraden zijn van buiten kaal. De rode bloemsteel is fijn behaard en 2-5 cm. Vruchten Een bes. De bolvormige tot peervormige, rode of bruinachtige, zelden witte bessen zijn 0,8-1 cm. Vaak zijn ze gespikkeld. Ze zijn eetbaar en zwak zuur van smaak. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Kenmerkenbron: Botanisch Basisregister (met aanvullingen)
Hoogte: 0,15-0,50 m.
Bloemkleur: roze
Type vrucht: bes
Kleur van de vrucht: rood, roze
Geslachtsverdeling: tweeslachtig

Verspreidingstrend
Gemiddelde trend van het aantal kilometerhokken waarin de soort voorkomt, weergegeven als indexcijfer (1975-1978 = 100). De trend is gecorrigeerd voor waarnemersinspanning en geeft de relatieve verandering in het aantal bezette kilometerhokken weer. Voor de berekening worden de data per periode van vier jaar samengenomen. In de grafiek correspondeert ieder punt met het laatste jaar van zo'n periode.
© NEM(CBS & FLORON) 2023

download in hoge resolutie

Fenologie bloeiend

Fenologie vruchtdragend

Bron: FLORON - Gemodelleerd op basis van waarnemingen uit de NDFF voor de periode 2000-2021.