kazh - Wikeriadur (original) (raw)

Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.

Brezhoneg

Ur c'hazh.

Meur a gazh.

Etimologiezh

Da geñveriañ gant ar c'hembraeg, ar c'herneveureg (cath), an iwerzhoneg hag ar skoseg (cat), an anv-divoutin galianek cattos hag al latin cattus a zo bet amprestet digant ar c'heltieg moarvat[1].

Anv-kadarn

kazh /ˈkɑːs/ gourel (furm vihanaat : kazhig, liester : kazhed, kizhier)

1. Bronneg kigdebrer bihan (Felis catus pe Felis domesticus) a zo meur a ouenn anezhañ, doñvaet abaoe pell-pell evel logotaer pe razhetaer, hag evel loen-ti.
   • Prederiet ma oa gant e gazh, n’en doa ket gwelet Youenn. — (Yann-Fulup Dupuy, Penn ar veaj, Keit Vimp Bev, 2006.)
   • Karout a rafec’h bezañ kazh. — (Anjela Duval, Traoù hegasus e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 260.)
   • Tra ma rouzmouz ar c’hazh rous. — (Anjela Duval, Buhez an noz e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 397.)
   • Hemañ a zo ur c'hazh mat da logota. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 243.)

Deveradoù

• kazhenn
• kazhez
• kazhig
• kazhunell
• kazhheñvel
• morgazh
• targazh

Gerioù kevrennek

• kaouenn-gazh
• kazh-banal
• kazh-dour
• kazh-faou
• kazh gleb
• kazh-gouez
• kazh-haleg
• kazh-koad
• kazh-mor
• kazh-pin
• kazh-prad
• kazh-rous
• lost-kazh
• penn-kazh
• teod-kazh

Troioù-lavar

• Kazh born : den aonik,
• kazh gleb : den aonik pe mezhek.
  • Mont kuit evel ur c'hazh gleb : en un doare mezhus,
  • ober e gazh gleb
• aozañ yod d'ar c'hazh : ober ul labour didalvoud,
• bezañ dall e gazh
• bezañ evel ki ha kazh : en em glevout,
• c'hoari mil ha kazh
• dont ar c'hazh da razh
• Kas ar c'hazh (gant ub) : mont kuit eus e lojeiz hep paeañ ar feurm,
• Kas ar c'hazh d'ar gêr da ub. : kas an dorzh d’ar gêr da ub,
• Kas ur c'hazh da vartolod : e veuziñ,
• mont e daol da gazh : c’hwitout war e daol,
• mont gant ar c'hazh : mont kuit eus e lojeiz hep paeañ ar feurm,
• mont kuit a bazoù kazh : kerzhout didrouz,
• ober kazh e-lec'h ober mil : c’hwitout war e daol,
• sachañ ar c'hazh d'ar gambr : suc’hellat,
• skuilhañ daeroù kazh : gouelañ hep bezañ trist,
• tennañ ar c'hazh a-zindan ar gwele
• treiñ ar c'hazh dre e lost : ober netra.

Krennlavaroù

• Al logodenn n'he deus nemet un toull a zo boued d'ar c'hazh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 323.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)
• Diwar gi, ki ; diwar gazh, kazh
  Diwar logodenn ne vez ket a razh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)
• Kazh skaotet
  En devez aon rak dour bervet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 469.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)

Troidigezhioù

kazh doñv (1) :

• afrikaans : kat (af)
• alamaneg : Katze (de) benel , Kater (de) gourel
• albaneg : mace (sq) benel
• arabeg : هر (ar) gourel (hirr), هرة (ar) benel (hirrɑ)
• asturianeg : gatu (ast)
• bambara : jakuma (bm)
• bemba : pushi (bem)
• bengaleg : বিড়াল (bn) , িবলাড় (bn)
• bulgareg : котка (bg) benel
• daneg : kat (da)
• esperanteg : kato (eo)
• frioulaneg : ğhat (fur)
• frizeg : kat (fy)
• galizeg : gato (gl)
• galleg : chat (fr)
• ganda : kapa; pusi
• gujarati : બિલાડી (gu) benel , બિલાડો (gu) gourel
• haitieg : chat
• hindeg : बिल्ली (hi) benel (billī), बिल्ला (hi) gourel (billā)
• indonezeg : kucing (id)
• italianeg : gatto (it) gourel
• iwerzhoneg : cat (ga)
• japaneg : 猫 (ja) , ねこ (ja)
• kembraeg : cath (cy)
• kinyarwanda : jangwe (rw)
• kongo : niau
• konkani : माज़रा (kok)
• koreaneg : 고양이 (ko) (go.yæng.i)
• korseg : gattu (co)
• kurdeg : pisik (ku)
• lombardeg : gatt
• manaveg : kayt (gv)
• marathi : मांजरी (mr)
• mende : ɡɔ́nɛ̌
• moldoveg : писикэ (mo) (pisikă)
• nederlandeg : kat (nl) , poes (nl)
• normandeg : cat (nrm)
• okitaneg : cat (oc)
• oseteg : гӕды (os) (gædy)
• ourdou : بيلی (ur)
• pali : biḷāla (pi)
• pundjabi : ਬਿੱਲੀ (pa)
• perseg : گربه (fa)
• piemonteg : gat
• poloneg : kot (pl)
• portugaleg : gato (pt) gourel , gata (pt) benel
• provañseg : cat (prv)
• romanieg : ţiţây (rom) ; mâçka (rom)
• roumaneg : pisică (ro)
• rusianeg : кошка (ru) (koška)
• sañskriteg : बिडाल (sa) (biḍāla)
• saozneg : cat (en)
• sardeg : munninnu (sc)
• sikilianeg : gattu (scn)
• sinaeg : 猫 (zh) (māo)
• skoseg : cat (gd)
• songhai : mushi, haila
• sotho an Norzh : katse (nso)
• spagnoleg : gato (es) gourel
• swahili : paka (sw)
• tadjik : гурба (tg) (gurba) ; пишак (tg) (pišak)
• tamileg : பூனை (ta)
• telougou : పిల్లి (te)
• turkeg : kedi (tr)
• veneteg : gato (vec)
• waloneg : tchèt (wa)
• wolof : muus (wo) ; wundu (wo)
• zouloueg : ikati (zu)

Gwelet ivez

• Ar pennad « kazh » e-barzh Wikipedia

Daveoù

Roll an daveoù :

• [1] : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne