explosion — Wiktionnaire, le dictionnaire libre (original) (raw)
Définition, traduction, prononciation, anagramme et synonyme sur le dictionnaire libre Wiktionnaire.
Du latin explosio.
| Singulier | Pluriel |
|---|---|
| explosion | explosions |
| \ɛk.splo.zjɔ̃\ |
Explosion (sens 1).
explosion \ɛk.splo.zjɔ̃\ féminin
- État, bruit, mouvement subit et impétueux que produisent les poudres, les mélanges de salpêtre et de soufre, certains mélanges de gaz, etc., lorsqu’ils s’enflamment.
- (Par analogie) — Lorsqu'on veut se figurer la cosmogenèse, c'est une aventure étrange, assez récente, pareille en somme à ce que serait une explosion hiroshimesque aperçue au ralenti : à partir d'un moment improbable, une avalanche de nébuleuses ignées, qui fuient. — (Jean Guitton, 1955-1964, Editions Plon, 1968, p. 230)
- L’explosion d’une mine, d’un magasin à poudre.
- Action d’éclater, produite par l’excès de tension.
- L’explosion d’une machine à vapeur, d’un moteur.
- (Sens figuré) Se dit en parlant des passions violentes qui viennent à éclater.
- L’explosion de la haine, de la colère.
- L’explosion d’un complot.
- Il y eut contre lui une explosion de murmures, d’invectives, etc.
- Ce jugement a été accueilli par une explosion de joie par la trentaine de manifestants réunis devant l'Old Bailey, qui se sont mis à crier et à s'étreindre. — (AFP, La justice britannique refuse l'extradition d'Assange vers les États-Unis, radio-canada.ca, 4 janvier 2021)
- Accroissement très rapide, spectaculaire.
- L’explosion des accès Internet à haut débit.
- Alors que l’année n’est pas encore terminée, les premiers chiffres pour 2000 annoncent une explosion des fraudes par cartes bancaires. — (La fraude aux cartes bancaires explose, Le Nouvel Observateur, 23 novembre 2000)
- [L]e développement du vocabulaire chez l’enfant entre 1 et 3 ans connaît deux phases distinctes : une première étape d’acquisition lente (2 à 3 mots nouveaux [...] par semaine [...]), précédant une période d’acquisition rapide (5 à 10 mots nouveaux par semaine), appelée couramment explosion lexicale. — (Sophie Kern, De l’universalité et des spécificités du développement langagier précoce, in « Aux origines des langues et du langage », Éditions Fayard, 2005)
- L’explosion cambrienne a duré seulement 5 à 10 millions d’années, c’est-à-dire un clin d’œil en terme géologique (comparez cette période aux 1,4 milliard d’années nécessaires à l’évolution des procaryotes en eucaryotes). — (Michael L. Cain, Hans Damman, Robert A. Lue, Découvrir la biologie, 2006, page 360)
(1) Mouvement et bruit d'inflammation
(4) Accroissement spectaculaire
explosion figure dans les recueils de vocabulaire en français ayant pour thème : automobile, explosion, blague, fusée.
détonation (si le front de flamme est plus rapide que le son)
déflagration (si le front de flamme est plus lent que le son)
implosion (1)
action d’exploser
- Allemand : Ausbruch (de), Explosion (de)
- Anglais : explosion (en)
- Arabe : انفجار (ar) infijār masculin
- Breton : tarzhadenn (br)
- Espagnol : explosión (es)
- Espéranto : eksplodo (eo)
- Finnois : räjähdys (fi)
- Grec : έκρηξη (el) ekrixi
- Ido : explozo (io)
- Indonésien : ledakan (id)
- Italien : esplosione (it)
- Japonais : 炸裂 (ja) sakuretsu
- Mannois : bleaystey (gv)
- Néerlandais : explosie (nl), ontploffing (nl)
- Norvégien (bokmål) : eksplosjon (no)
- Norvégien (nynorsk) : eksplosjon (no)
- Polonais : wybuch (pl), eksplozja (pl)
- Portugais : explosão (pt)
- Russe : взрыв (ru) vzryv
- Same du Nord : bávkkeheapmi (*), bávkkiheapmi (*)
- Tchèque : výbuch (cs), exploze (cs)
- Vieux norrois : blástr (*)
- Wallon : esplôzion (wa)
bruit, mouvement
- Anglais : blast (en)
- Breton : strakadenn (br)
- Chinois : 爆炸 (zh) bàozhà
- Coréen : 폭발 (ko) (爆發) pokbal
- Espagnol : explosión (es)
- Indonésien : ledakan (id)
- Italien : esplosione (it)
- Japonais : 爆発 (ja) bakuhatsu
- Norvégien (bokmål) : eksplosjon (no)
- Norvégien (nynorsk) : eksplosjon (no)
- Occitan : espet (oc), espetament (oc), esclatament (oc), esclafiment (oc)
- Portugais : explosão (pt)
- Russe : бабаханье (ru) babakhanie
- Same du Nord : bávkkeheapmi (*), bávkkiheapmi (*)
- Vieux norrois : blástr (*)
accroissement très rapide
Indonésien : pelonjakan (id)
Italien : esplosione (it)
Norvégien (bokmål) : eksplosjon (no)
Norvégien (nynorsk) : eksplosjon (no)
(Région à préciser) : écouter « explosion [ɛk.splo.zjɔ̃] »
France (Massy) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France (Paris) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France (Toulouse) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France (Vosges) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Suisse (Lausanne) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France (Lyon) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France (Toulouse) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Reims (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Lyon (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Annecy (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Paris (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
(Région à préciser) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Burie (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
royaume de France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
(Région à préciser) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Mulhouse (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
(Région à préciser) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Paris (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Nouveau-Brunswick (Canada) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Paris (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Auvergne (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Alsace (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Québec (Canada) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Céret (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Lausanne (Suisse) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Québec (Canada) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Alsace (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Normandie (bailliage de Guernesey) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Angers (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Montpouillan (France) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
France : écouter « explosion [Prononciation ?] »
(Région à préciser) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
→ Modifier la liste d’anagrammes
explosion sur l’encyclopédie Wikipédia

Tout ou partie de cet article a été extrait du Dictionnaire de l’Académie française, huitième édition, 1932-1935 (explosion), mais l’article a pu être modifié depuis.
Du latin explōsiōnis, génitif de explōsio.
| Singulier | Pluriel |
|---|---|
| explosion\ɪk.ˈsploʊ.ʒən\ | explosions\ɪk.ˈsploʊ.ʒənz\ |
explosion \ɪk.ˈsploʊ.ʒən\
(Royaume-Uni) \ɪkˈspləʊ.ʒən\
(États-Unis) \ɛkˈsploʊ.ʒən\ ou \ɪkˈsploʊ.ʒən\
États-Unis : écouter « explosion [ɛk.ˈsploʊ.ʒən] »
Connecticut (États-Unis) : écouter « explosion [Prononciation ?] »
Du latin explōsiōnis, génitif de explōsio.
| Singulier | Pluriel |
|---|---|
| explosion\et͡s.pluˈzju\ | explosions\et͡s.pluˈzjus\ |
explosion \et͡s.pluˈzju\ féminin (graphie normalisée)
- Explosion.
- Motor dʼexplosion.
Moteur à explosion. - L’explosion de l'òdi.
L’explosion de la haine.
- Motor dʼexplosion.
Béarn (Occitanie) : écouter « explosion [et͡s.plu'zju] »
(oc) Joan de Cantalausa, Diccionari General Occitan a partir dels parlars lengadocians, 2002, ISBN 2-912293-04-9, C.A.O.C. → ieo12.org, mertyl.free.fr (PDF)
Christian Laux, Dictionnaire occitan-français (Laux), Institut d’Estudis Occitans, 2001 → consulter en ligne
Josiane Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan segon los parlars lengadocians, Trabucaire, 2011, ISBN 978-2-84974-125-2