ceger - Wîkîferheng (original) (raw)

IPA(kilîd): /d͡ʒɛˈɡɛɾ/
Deng (Amed)ⓘ
Kîtekirin: ce·ger

Tewandina ceger
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	ceger	ceger
Îzafe	cegera	cegerên
Çemandî	cegerê	cegeran
Nîşandera çemandî	wê cegerê	wan cegeran
Bangkirin	cegerê	cegerino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	cegerek	cegerin
Îzafe	cegereke	cegerine
Çemandî	cegerekê	cegerinan

dil û ceger

ceger m

Organa leşî ya xwarinê dihelîne û jehran diruxîne.
Hevmane: cegera reş, mêlak, pişa reş
Organa leşî ya nefes pê tê kişandin.
Hevmane: cegera spî, pişa spî, pof, pişik
dil, qelb, hinav
Ceger li min sot.
Dilê min şewitand.
(mecazî) cesaret, bistehî, wêrekî, curet
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
Tê gotin ji bo kesên gelek ezîz li def mirovî, herwiha ji bo zarokên mirovî jî tê gotin.
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Sebr û qerarim ko bir
Can û ceger hûr dikir
Zulmê we reng kê dikir — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)
kurdî-erebî: جه‌گه‌ر
(edebiyata klasîk) جگر (ceger)
ciger
cîger
cerg
pof (cegera spî)
pişik (cegera spî)
pişik
bêceger
bêcegerî
(lêker) ceger kirin
cegerdar
cegerdarî
cegerî
(navdêr) cegerkirin
cegerxwîn
cegerxwînî

Bi avesta yâker, bi farisiya navîn ceker. Peyva ceger'ê ji farisiya navin ket kurdî. Bi kurdiya orijînalî ev peyv divê yeger bibû, lê bûye winda.

proto-hindûewropî: * yekwr- ("ceger")
proto-îranî:

avestayî: yākar- ("ceger")

pehlewî: yākar, ǰākar ("ceger")

farisî: ǰiger ("ceger")

osetî: iger ("ceger")

belûçî: ǰagar ("ceger")

kurdî: ceger

zazakî: 'ǰīger alfabeya arî

sanskrîtî: yākrt- ("ceger")

yûnanî: hepar ("ceger")

latînî: jecur ("ceger") ...

Çavkanî

Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 157.,
Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots[1], Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2an, r. 102,
MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary[2], Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 128
Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.
Afrîkansî: lewer → af
Almanî: Leber → de m, ?Gliedmaße → de m
Astûrî: fégadu → ast
Bambarayî: binyɛ
Bulgarî: черен → bg (čeren) дроб → bg (drob) (čeren drob)
Çamoroyî: hígadu
Çekî: játra → cs m
Çînî: 肝臟 / 肝脏 → zh
Danmarkî: lever
Endonezyayî: hati → id
Erebî: كبد (kebd)
Esperantoyî: hepato
Farisî: جگر → fa, جگر سیاه → fa, کبد → fa, عزیز → fa, جگرسیاه → fa
Ferî: livur → fo
Fînî: maksa → fi
Fransî: foie → fr
Frîsî: lever → fy
Gaelîka skotî: ae m
Galîsî: fígado → gl m
Haîtî: fwa
Holendî: lever → nl
Îbranî: כבד → he
Îdoyî: hepato → io
Îngilîzî: liver → en, dear → en, heart → en
Înuîtî: tinguk
Îrlendî: ae → ga m
Îtalî: fegato → it m
Japonî: 肝 → ja (kimo)
Katalanî: fetge → ca
Keçwayî: kipchan; kukupin; chilla
Koreyî: 간 → ko (gan) (gan)
Latînî: hepar
Lîtwanî: kepenys
Makedonî: црн (crn) дроб (drob) (crn drob)
Malezî: hati → ms
Manksî: aane
Mayayiya yukatekî: taaman
Mecarî: máj → hu
Nahwatlî: eltapachtli
Norwecî: lever → no
Polonî: wątroba → pl m
Portugalî: fígado → pt m
Romanî: bukô
Romanyayî: ficat → ro
Rusî: печень → ru (pečenʹ) (pěčěnʹ)
Sicîlî: ficatu → scn
Sirananî: lefre
Sirboxirwatî: јетра (jetra)
Slovakî: pečeň → sk
Slovenî: jetra → sl
Sotoyiya bakur: sebete
Spanî: hígado → es m
Sundanî: ati → su
Swêdî: lever → sv
Tagalogî: átay → tl
Teterî: bawır
Tirkî: karaciğer → tr
Tirkmenî: багыр (bagyr)
Tokpisinî: liva
Ûkraynî: печінка (pečinka) (pečînka)
Viyetnamî: gan → vi
Volapûkî: foad → vo
Weylsî: afu → cy m mê / nêr; iau
Yidîşî: לעבער (leber) (leber)
Yûnanî: συκώτι → el (sykóti) (sykṓti)
Afrîkansî: long → af
Almanî: Lunge → de m
Danmarkî: lunge → da
Esperantoyî: pulmo → eo
Ferî: lunga
Fînî: keuhko → fi
Fransî: poumon → fr
Holendî: long → nl
Îngilîzî: lung → en
Îtalî: polmone → it
Katalanî: pulmó → ca
Latînî: pulmo
Mecarî: tüdő → hu
Norwecî: lunge → no
Papyamentoyî: pulmon
Polonî: płuco → pl
Portugalî: pulmão → pt
Sirananî: fokofoko
Spanî: pulmón → es
Swêdî: lunga → sv
Tagalogî: bagà → tl
Tirkî: akciğer → tr